Bản in

Văn hóa

Thứ Hai, 4/6/2018 14:32

"Bà đỡ - tình yêu ngày tận thế":

Mầm thiện không bị cái ác của chiến tranh đè nát

Bìa cuốn sáchBìa cuốn sách

GD&TĐ - Nhà xuất bản Phụ nữ vừa ra mắt cuốn sách mới xuất bản "Bà đỡ - tình yêu ngày tận thế" của nữ tác giả Katja Kettu (dịch giả Bùi Việt Hoa). Đây là một hiện tượng văn chương đặc sắc của Phần Lan với mê cung ngôn từ và những cao trào xếp lớp khiến người đọc cảm thấy mỗi phút lật giở trang sách đều đáng giá.

Lấy bối cảnh rất lớn và rợn ngợp là chiến tranh thế giới thứ hai, song lại chọn cách kể chuyện thông qua hình thức quá đỗi cá nhân là thư từ, nhật ký, dường như Katja Kettu muốn tạo ra sự tương phản ngay ở “khởi thủy”. Trên tấm bản đồ thế chiến mênh mông, vùng đất Láp chỉ là một chấm bé xíu, cũng như trong sa mạc lịch sử khắc nghiệt đó, mỗi con người chỉ như hạt cát.

Qua những dòng ghi chép riêng tư, hoặc dành cho nhiều nhất một người – “người ấy” – đọc, ta có thể nhận thấy hai gương mặt rõ nét nhất: nhân vật nữ, bà đỡ với biệt danh Mắt Dại và nhân vật nam, nhiếp ảnh gia chiến tranh phục vụ lực lượng SS: Johannes Angelhurst. Họ yêu và yêu và yêu! Nhưng tình yêu đó chưa bao giờ bằng lặng, thậm chí vốn đã ẩn chứa sự đối nghịch: Người này mang sự sống đến, còn người kia đào “bể bơi” cho thần Chết.

Mối quan hệ giữa Mắt Dại và Johannes, trong phần lớn thời gian, tựa như sóng cồn; hẳn Katja Kettu có chủ ý khi đặc biệt hướng “chiếc máy quay” vào những phân cảnh ân ái, từ đó đẩy cảm giác về cái hoang dại, dữ dội lên cao nhất. Song cũng nhờ thế, việc điểm xuyết khoảng lặng mà hai người trải qua bên nhau lại mang sức nặng hơn cả.

Như nhiều sáng tác khác của Katja Kettu, “Bà đỡ - Tình yêu ngày tận thế” được nhận định mang màu sắc của thuyết thần bí – với ánh sáng vĩnh cửu từ Thượng Đế, song còn một thứ ánh sáng cứu rỗi khác: tình yêu. Nhân vật Mắt Dại dẫu luôn tin sùng Thượng Đế thì cũng đã thừa nhận rằng: “Tôi là một bà đỡ không có học. Trong cái thế giới này tôi chỉ có một loại tình cảm đúng đắn, và đó là tình yêu”. Nhờ tình yêu, hay nói rộng hơn là tình người, mầm thiện không bị cái ác ngập ngụa của chiến tranh đè bẹp.

Ta cũng không thể quên một nét độc đáo khác trong sáng tác của Katja Kettu: ngôn ngữ. Đặc biệt, với “Bà Đỡ - Tình yêu ngày tận thế”, tác giả đã dùng chẳng những thổ ngữ vùng cực bắc và cực tây bắc Phần Lan (thổ ngữ đất Láp) mà còn trùng điệp phương ngữ của nhóm dân Koltta, các thổ ngữ Phần Lan được dùng tại Bắc Thụy Điển và Bắc Na Uy, tiếng Đức, tiếng Nga như là cách biểu hiện không khí hỗn tạp, dữ dội trong thế chiến, cũng như cảnh quan hoang sơ, khắc nghiệt...

“Bà Đỡ - Tình yêu ngày tận thế” ra đời dựa trên bối cảnh “cũ” (thế chiến thứ hai) song vẫn nhanh chóng trở thành một hiện tượng văn chương đặc sắc, với “mê cung” ngôn từ và những cao trào xếp lớp khiến người đọc cảm thấy mỗi phút lật giở trang sách đều đáng giá.

Tác giả Katja Kettu là cây bút đang lên người Phần Lan. Kettu không chỉ là tiểu thuyết gia mà còn là nhà báo, đạo diễn phim hoạt hình. Tác phẩm của cô thấm đượm thuyết thần bí tự nhiên theo truyền thống Phần Lan, và dồi dào thổ ngữ ở phía bắc quốc gia này. Kettu còn gây chú ý nhờ những cốt truyện đầy sửng sốt cũng như ngôn ngữ rất độc đáo, hoặc giàu chất thơ.

Trịnh Huyền