Bản in

Văn hóa

Thứ Hai, 20/2/2017 21:49

Áo dài Việt qua các giai đoạn lịch sử

Qua mỗi thời kỳ lịch sử áo dài của đất nước lại có những tạo hình mới, hướng dần sang kiểu cách tân nhưng không làm mất đi nét truyền thống.

Ao dai Viet qua cac giai doan lich su - Anh 1

Áo giao lãnh (thế kỷ 17): Kiểu dáng sơ khai của chiếc áo dài là chiếc áo giao lãnh bốn vạt, tiền thân của áo tứ thân. Áo giao lãnh khoác ngoài yếm lót, mặc cùng váy đen và thắt lưng màu tương tự như áo tứ thân, chỉ khác là hai vạt trước buông thả chứ không buộc trước bụng.

Ao dai Viet qua cac giai doan lich su - Anh 2

Áo tứ thân (ra đời khoảng năm 1645): Phụ nữ Việt nam trong trang phục áo tứ thân. Áo tứ thân màu vải nâu, không có khuy cài, thả dài xuống hoặc được cột gọn khi làm việc đồng áng, buôn bán.

Bên trong mặc chiếc yếm có màu đậm dành cho phụ nữ đứng tuổi hay màu trắng, màu thắm đỏ hoa đào dành cho các cô gái trẻ. Ngoài yếm là chiếc áo cánh ngắn màu trắng. Dải lụa dài màu xanh thắt giữa áo cánh với cạp váy đen.

Ao dai Viet qua cac giai doan lich su - Anh 3

Áo dài Năm thân (ra đời khoảng năm 1884): Áo dài Năm thân gồm hai khổ vải được may nối lại với nhau thành thân trước kín đáo, có một thân phụ nằm dưới về phía bên phải. Bốn thân áo bên ngoài tượng trưng cho tứ thân phụ mẫu là cha mẹ mình và cha mẹ người thương, còn thân áo thứ năm tượng trưng cho người mặc. Áo luôn có 5 cúc cài thể hiện đạo lý làm người của người Việt Nam là Nhân - Lễ - Nghĩa - Trí - Tín. Áo có cổ và phom rộng.

Ao dai Viet qua cac giai doan lich su - Anh 4

Áo dài lemur (1939 - 1943): Bước đột phá táo bạo, góp phần hình thành kiểu dáng của áo dài ngày nay chính là kiểu áo dài “Le Mur” do họa sĩ Cát Tường sáng tạo vào năm 1939. Khác với phom dáng rộng truyền thống, áo dài Le Mur ôm sát đường cong cơ thể với nhiều chi tiết Âu hóa như tay phồng, cổ khoét hình trái tim, đinh nơ…

Ao dai Viet qua cac giai doan lich su - Anh 5

Áo dài cổ cao (1950): Loại áo dài được may chít eo, ôm sát vào người. Thân áo sau rộng hơn thân áo trước, nhất là ở phần hông. Cổ áo cao, trong khi gấu áo cắt thẳng ngang và dài gần đến mắt cá chân.

Ao dai Viet qua cac giai doan lich su - Anh 6

Áo dài cổ thuyền (từ năm 1958): Đầu những năm 1960, bà Trần Lệ Xuân, vợ của ông Ngô Đình Nhu, đã thiết kế ra kiểu áo dài hở cổ, bỏ đi phần cổ áo. Dáng dấp áo dài khoe được phần cổ áo của phụ nữ. Phần eo được chít thon gọn. Hay còn gọi là áo dài Bà Nhu.

Ao dai Viet qua cac giai doan lich su - Anh 7

Áo dài tay raglan (từ 1958): Từ 1957 thời trang áo dài bắt đầu thịnh hành, đó cũng là thời điểm ông Đỗ Thành (một thợ may) áp dụng lối ráp tay raglan xéo vai trong âu phục vào áo dài, để vai áo dài bớt nhăn. Với cách ráp này, tay áo được nối từ cổ xéo xuống nách.

Tà trước nối với tà sau qua hàng nút bấm từ cổ xuống nách và dọc theo một bên hông. Kiểu ráp này vừa giảm thiểu nếp nhăn ở nách, cho phép tà áo ôm khít theo đường cong người mặc, vừa giúp người phụ nữ cử động tay thoải mái, linh hoạt. Từ đây, chiếc áo dài Việt Nam đã được định hình.

Ao dai Viet qua cac giai doan lich su - Anh 8

Áo dài hippy (1968 – 1989): Đây là loại áo dài kết hợp quần ống loe. Phần eo được nới rộng hơn so với áo dài Trần Lệ Xuân. Vạt áo may hẹp và ngắn đến đầu gối, thân áo rộng lượn theo dáng người và không chiết eo, cổ áo thấp, quần được may rất dài với ống rộng đến 60 cm, hoặc mặc với quần tây. Kiểu áo dài này thịnh hành mãi đến thập niên 1980.

Ao dai Viet qua cac giai doan lich su - Anh 9

Áo dài Mini (từ năm 1971): Tà áo hẹp và ngắn đến gần đầu gối, áo rộng và không chít eo nhưng vẫn may theo đường cong cơ thể. Áo dài có sự cách tân hiện đại, nhưng vẫn tuân thủ giữ được cổ áo và phần tà, mặc dù đã hòa hợp và dựa vào các kiểu áo Tunique của Pháp thịnh hành từ mùa hè 1971 tại Sài Gòn. Kiểu áo dài này thường được mặc chung với quần tây màu trắng hay đen.

Ao dai Viet qua cac giai doan lich su - Anh 10

Áo dài vẽ (từ năm 1989): Từ năm 1990 nữ sinh Sài Gòn bắt đầu được mặc áo dài đến trường. Và cuộc thi Hoa hậu Áo dài Việt Nam đầu tiên được diễn ra, đánh dấu cho sự hồi sinh của áo dài.

Giảng viên Mỹ thuật Sĩ Hoàng đã đưa ngôn ngữ hội họa vào trang phục áo dài truyền thống. Mở đầu cho một trào lưu áo dài được vẽ bằng tay trên vải với những trang trí hình hoa lá, lập thể, hoa văn cổ, phong cảnh…

Ao dai Viet qua cac giai doan lich su - Anh 11

Áo dài thổ cẩm (1990): Nhà thiết kế Đặng Thị Minh Hạnh (1961) là người sử dụng thổ cẩm Việt Nam trở nên nổi tiếng thế giới trong các sưu tập thiết kế áo dài - là loại hàng vải dệt thủ công có họa tiết nổi lên mặt vải giống như được thêu theo phương pháp truyền thống của các dân tộc ít người.

Ao dai Viet qua cac giai doan lich su - Anh 12

Áo: dài cách tân ngày nayKhông chỉ dừng lại ở kiểu dáng truyền thống, chiếc áo dài đã được cải biên thành áo cưới, áo tà ngắn để mặc với quần jeans…

Ao dai Viet qua cac giai doan lich su - Anh 13

Hoặc áo dài truyền thống biến tấu thành nhiều kiểu độc đáo và thướt tha hơn nhưng vẫn giữ được nét truyền thống của tà áo dài Việt từ xưa.

Theo Yến Trần
Phụ Nữ TPHCM