Thứ 4, Ngày 7 Tháng 8 năm 2019

Từ bán hàng rong thành người truyền cảm hứng

Cao Sơn - 28/03/2020, 09:53 GMT+7 | Trẻ
Tẩn Thị Shu thuyết trình giới thiệu về doanh nghiệp xã hội của mình.Tẩn Thị Shu thuyết trình giới thiệu về doanh nghiệp xã hội của mình.

Năm 2016, Shu được vinh dự là một trong 30 gương mặt dưới 30 tuổi tiêu biểu Việt Nam do tạp chí Forbes bình chọn và trở thành người truyền cảm hứng khắp thế giới.

Từ cô gái bán hàng rong...

Chiều muộn trên cao nguyên Lồ Suối Tủng, sương giăng kín mặt hồ. Có lẽ ở cái thị xã du lịch Sapa xô bồ đang bị bằm nát bởi tốc độ xây dựng khách sạn, nhà nghỉ thì nơi tọa lạc của Sapa O’Châu là góc khá tĩnh lặng. Khách sạn Sapa O’Châu hướng ra phía hồ lơ thơ liễu rủ, đây cũng là nơi Tẩn Thị Shu đặt trụ sở Công ty Sapa O’Châu do cô sáng lập.

Ngày cuối tuần, cô gái trẻ Tẩn Thị Shu vừa tất bật lo sắp xếp công việc phục vụ du khách đến thuê phòng, đặt tour, vừa hướng dẫn những bạn trẻ đang học việc tại khách sạn những kiến thức cần thiết cho một nhân viên dịch vụ du lịch. Những lúc vắng khách cô tranh thủ trò chuyện với chúng tôi trong khoảng thời gian hạn hẹp của mình. Nhìn Tẩn Thị Shu trong vai trò là chủ doanh nghiệp tháo vát, nhanh nhẹn, ít ai biết rằng cô có một tuổi thơ đầy khốn khó. Tuy vậy, cô lại luôn sẵn lòng dang tay nâng đỡ, tạo điều kiện, nuôi ăn học cho hàng trăm em nhỏ khó khăn ở Sapa.

Tẩn Thị Shu sinh năm 1986, trong một gia đình người Mông nghèo, đông con ở xã Lao Chải, huyện Sapa (Lào Cai). Cả gia đình Shu hồi đó ngày chỉ đủ ăn một bữa. Như nhiều trẻ em người Mông ở Sapa, nhà nghèo, lại là con gái, Shu nghe mẹ nghỉ học từ năm lớp 3, lên Sapa bán hàng rong, kiếm tiền giúp mẹ nuôi em. “Ngày ấy, đường sá đi lại còn khó khăn. Từ Lao Chải ra Sapa phải đi bộ khoảng 2 tiếng đồng hồ. Sáng gùi hàng đi, tối lại gùi về. 

Lúc mới đi bán hàng, Shu không biết nói tiếng Anh, tiếng Việt thì bập bõm, mà nói tiếng Mông khách không hiểu, nên Shu bán được rất ít hàng. Nhiều hôm không bán được hàng, không có tiền ăn, Shu đành nhịn đói. Có hôm hàng ế, có về nhà cũng không có gì ăn, Shu đành tìm một mái hiên ở Sapa ngủ qua đêm...”, Tẩn Thị Shu kể về những tháng năm tuổi thơ cơ cực, lang thang bán hàng cho khách du lịch ở Sapa.

Tẩn Thị Shu giao lưu cùng các bạn trẻ.

Trong những tháng ngày lang thang bán hàng rong đầy cơ cực ấy trong đầu cô bé luôn vang lên những câu hỏi: “Tại sao bố mẹ mình lại khó khăn? Sao mình lại khác mọi người, đi đâu cũng thấy người khác hơn mình?”. 

Cũng từ đây, cô bé Tẩn Thị Shu bắt đầu nuôi dưỡng những ước mơ về việc làm du lịch để hết nghèo, hết khổ. Shu bắt đầu việc học tiếng Anh bằng cách giao tiếp với khách Tây những câu đơn giản như “xin chào”, “chúc bạn một chuyến đi vui vẻ”. Sau đó cô xin làm phục vụ ở các nhà hàng để học giao tiếp tiếng Anh. “Hồi đó mình không quan trọng một ngày phải cố kiếm được bao nhiêu tiền, mà quan trọng học được những gì”, Shu nói.

Vừa bán hàng, vừa tự học tiếng Anh qua giao tiếp, đến năm 15 tuổi, khi vốn tiếng Anh đã kha khá, Shu không đi bán hàng rong nữa, mà chuyển sang làm hướng dẫn viên, dẫn tour trekking đưa du khách đi tham quan Sapa. Cô giới thiệu với du khách về nơi mình sinh ra, lớn lên, về văn hóa của đồng bào vùng cao Sapa. 

Những ước mơ đã ấp ủ cứ thế mà dần cụ thể hơn. Cô ước mơ xây dựng một mạng lưới hướng dẫn viên bản địa, trực tiếp giới thiệu văn hóa bản địa với du khách, như thế sẽ giúp du khách hiểu kỹ hơn về văn hóa của cộng đồng các dân tộc ở Sapa. Ý tưởng của Shu được một số người bạn ủng hộ, động viên mở mạng lưới hướng dẫn viên bản địa.

Đến người truyền cảm hứng

Động viên chị em người dân tộc bảo tồn văn hóa dệt thổ cẩm.

Doanh nghiệp xã hội, Công ty TNHH MTV Sapa O’Châu của Tẩn Thị Shu chính thức được thành lập vào năm 2007. Đây cũng là công ty đầu tiên của người Mông ở xã Lao Chải làm du lịch cộng đồng và Shu cũng là một chủ doanh nghiệp người dân tộc hiếm hoi ở Sapa thời bấy giờ.

Sapa O’Châu trong tiếng Mông có nghĩa là “Cảm ơn Sapa”. Sở dĩ Tẩn Thị Shu lấy tên gọi này cho doanh nghiệp của mình bởi chính Sapa và những năm tháng gian khó cho cô có thành quả hôm nay. 

Cô biết rõ những giá trị của Sapa và muốn gìn giữ, giới thiệu những giá trị ấy cho du khách, biến những giá trị ấy thành công cụ để phát triển không chỉ cho mình mà còn cho cộng đồng, cho những người dân Sapa. Tên gọi Sapa O’Châu cũng chính là tình cảm, là lời cảm ơn của Shu dành cho quê hương mình, cũng là lời cảm ơn của cô dành cho du khách đến với Sapa.

Là loại hình doanh nghiệp du lịch hướng tới cộng đồng, các du khách nước ngoài khi tham gia tour của Sapa O’châu sẽ tình nguyện giảng dạy tiếng Anh miễn phí cho các em nhỏ ở địa phương. Trong một lần tình cờ tìm hiểu trên mạng Internet, Tẩn Thị Shu đã may mắn tìm thấy và kết nối với Dự án “Nâng cao năng lực lãnh đạo của doanh nghiệp xã hội”. 

Thông qua 9 khóa học về nâng cao năng lực lãnh đạo và quản lý kinh doanh của dự án, cô đã có cơ hội vừa học hỏi vừa áp dụng trực tiếp các kiến thức hữu ích vào mô hình doanh nghiệp của mình. Sự quyết tâm, đam mê tìm tòi của người lãnh đạo đã giúp Sapa O’châu tiếp tục vinh dự được lựa chọn là một trong bốn doanh nghiệp nhận gói hỗ trợ chuyên sâu của dự án.

Doanh nghiệp xã hội của Shu hướng tới việc giúp các em nhỏ ở Sapa được đi học để có cơ hội trong tương lai. Sau 3 năm thành lập, Tẩn Thị Shu bắt đầu mở lớp học đầu tiên cho các em. Sapa O’Châu cố gắng kiếm tiền, thuê nhà cho các em ở, mua thức ăn cho các em, rồi kêu gọi các tình nguyện viên nước ngoài, khi đến Sapa, tham gia hỗ trợ dạy các em tiếng Anh. “Shu chỉ nghĩ đơn giản, điều kiện của mình giờ tốt hơn các em, nên Shu muốn giúp đỡ các em”, Tẩn Thị Shu bày tỏ.

Năm 2010, cùng lúc mở lớp cho các em học, Shu cũng tiếp tục đăng ký theo học bổ túc từ lớp 6. Đến năm 2016, Shu tốt nghiệp THPT. Hiện Shu vừa hoàn thành khóa đào tạo từ xa của Trường Đại học Kinh tế Quốc dân. Nỗ lực làm việc mở rộng ngành nghề kinh doanh, Shu vừa đi học để tăng thêm kiến thức, vừa giúp đỡ các trẻ em dân tộc nghèo được đi học… Cùng với Sapa O’Châu, Tẩn Thị Shu đang thực hiện ước mơ của mình.

Ngồi ghi chép thông tin du khách ở phía sau quầy lễ tân khách sạn Sapa O’Châu, Tống Thị Bích Ngọc, người dân tộc Dáy, ở bản Thèn Thầu, xã Bình Lư, huyện Tam Đường (Lai Châu), cho biết: “Nhờ người quen giới thiệu đến Sapa O’Châu, em được Shu giúp đỡ. Em trở thành học viên tại lớp học ở Sapa O’Châu. Ở trên lớp, em được học tiếng Anh, học các kiến thức cơ bản về làm du lịch cộng đồng, khách sạn… 

Sau khi rời lớp học, em được đến thực tập tại khách sạn, học kinh nghiệm đón khách, sắp xếp phòng nghỉ”. Tẩn Thị Shu chính là người truyền cảm hứng, những ước mơ cho Ngọc sau khi em học xong THPT mà không có điều kiện đi học tiếp. Giờ đây, ước mơ của Ngọc là trở thành hướng dẫn viên du lịch, về quê mở dịch vụ du lịch cộng đồng. Sau này kiếm được tiền, em sẽ dành một phần để hỗ trợ chị Shu, giúp đỡ các em nhỏ khác ở Sapa O’Châu, hoặc mở những lớp dạy học, giúp đỡ cho các em nhỏ ở quê em giống như Tẩn Thị Shu.

Tẩn Thị Shu bên các du khách nước ngoài thăm Sapa.

Nhân lên những ước mơ

Nhớ lại những ngày đầu thành lập Sapa O’Châu, Tẩn Thị Shu không thể quên những khó khăn tưởng như không thể vượt qua. “Các bạn làm trong công ty đều là người dân tộc, mỗi người một văn hóa, một cách nghĩ khác nhau, nhiều người không hiểu những việc Shu làm. Ngay cả người thân trong gia đình cũng không ủng hộ, thậm chí là trách móc Shu không lo cho gia đình mình mà lại lo cho người ngoài. Khi ấy, Shu cũng buồn lắm nhưng vẫn nghĩ việc mình làm là đúng và càng phải cố gắng hơn. Dần dần, bố mẹ và anh chị cũng hiểu Shu hơn”, cô chia sẻ.

Với mong muốn đơn giản được giúp đỡ những em nhỏ có hoàn cảnh khó khăn như mình ngày trước, Sapa O’Châu của Tẩn Thị Shu vừa là một doanh nghiệp du lịch, vừa mang trên mình sứ mệnh như một cơ sở giáo dục hướng nghiệp từ thiện. Tuy nhiên, để thực hiện tốt mục tiêu đầy ý nghĩa này, Sapa O’Châu và Tẩn Thị Shu vẫn còn rất nhiều khó khăn bởi vẫn còn nhiều người vùng cao suy nghĩ rất đơn giản. 

Truyền cảm hứng cho thế hệ trẻ.

“Thấy con theo học ở chỗ Shu, họ không vui, tìm đến tận nơi, đánh mắng con và bắt con về đi bán hàng, lấy chồng. Có người trách Shu vì đã “xúi” con họ đi học mà không chịu đi kiếm tiền. Những lúc ấy, Shu buồn lắm, buồn vì những ông bố, bà mẹ ấy không hiểu việc Shu làm và tiếc vì họ không cho con họ tiếp tục học để có tương lai tốt. Dẫu có buồn nhưng rồi Shu lại nghĩ, việc mình làm thành công được 60 - 70% là tốt lắm rồi nên Shu vẫn cố gắng làm”, Tẩn Thị Shu bộc bạch.

Đến nay, Sapa O’Châu đã hỗ trợ được trên 400 học sinh theo học ở các lớp khác nhau, trong đó, có hơn 30 em tốt nghiệp đại học, nhiều em tốt nghiệp cao đẳng, trung học, có em đã trở thành hướng dẫn viên du lịch ở địa phương. Sapa O’Chau đang nuôi và hỗ trợ cho gần 100 em học tiếng Anh, học kỹ năng làm du lịch, hướng dẫn viên và nhiều môn năng khiếu khác. 

Nhiều trẻ lang thang bán hàng rong, đeo bám khách ở Sapa trước kia, sau những khóa học, giờ đã trở thành nhân viên của Sapa O’Châu. “Mong muốn lớn nhất của tôi là làm thế nào để các em có tương lai tốt, có cuộc sống tốt và giúp đỡ được nhiều người. Ước mơ của tôi bây giờ là được giúp đỡ những trẻ em nghèo thực hiện được ước mơ của mình”, Tẩn Thị Shu chia sẻ. 


Ý kiến của bạn

Bạn còn 500/500 ký tự

Xem thêm

Xem thêm