Bản in

Trao đổi

Thứ Tư, 10/4/2019 13:06

“Những đứa con trong gia đình” và dòng sông truyền thống

“Những đứa con trong gia đình” và dòng sông truyền thống

GD&TĐ - Vừa qua trường THPT Quỳnh Lưu I (Huyện Quỳnh Lưu, tỉnh Nghệ An ) đã diễn ra chương trình trải nghiệm sáng tạo với chủ đề “Dòng sông truyền thống”. Chương trình đã nhận được những tình cảm đặc biệt của giáo viên và học sinh trong trường.

Có một dòng sông chảy trong tác phẩm

Chủ công thực hiện chương trình này chính là cô giáo Đặng Thị Thu Hiền cùng tập thể lớp 12D1. Đây không phải là lần đầu tiên bởi trong nhiều năm học cô Hiền đã luôn chú ý đổi mới phương pháp, tổ chức nhiều chương trình ngoại khóa, trải nghiệm sáng tạo cho học sinh. Với sự đam mê, sáng tạo và mong muốn đưa văn chương đến thật gần với các em học sinh, cô đã chủ động xây dựng kịch bản chương trình; còn phần thể hiện hoàn toàn là của các em học sinh.

Chủ đề “Dòng sông truyền thống” có điểm tựa chính là truyện ngắn “Những đứa con trong gia đình” của nhà văn Nguyễn Thi. Với lối viết tự nhiên, chân thực, đậm chất Nam Bộ, nhà văn đã tái hiện hiện thực chiến tranh khốc liệt những năm chống Mỹ. Nội dung câu chuyện xoay quanh một gia đình yêu nước với những thế hệ khác nhau như một nhân vật đã nói “Chuyện gia đình cũng dài như sông, mỗi thế hệ phải ghi vào một khúc. Rồi trăm con sông của gia đình lại đổ về một biển, mà biển thì rộng lắm... rộng bằng cả nước ta và ra ngoài cả nước ta''. Nhưng quan trọng hơn, từ đó tác giả khẳng định: Khi tình yêu gia đình kết hợp với tình yêu làng, yêu nước sẽ tạo nên sức mạnh vĩ đại cho dân tộc.

... Và sẽ chảy đến hôm nay, đến hôm sau

Với ý nghĩa sâu sắc đó của tác phẩm thì việc cô Đặng Thị Thu Hiền lựa chọn chủ đề trong thời điểm tháng Tư – tháng của “máu và hoa”, tháng của chiến thắng, tháng của niềm vui thống nhất là một lựa chọn phù hợp.

Những người tham dự chương trình đã đi từ bất ngờ này tới bất ngờ khác khi chứng kiến toàn bộ phần trình diễn của học sinh bằng hình thức sân khấu hóa. Trước hết là phần chuyển thể truyện ngắn thành một vở kịch với 5 lớp: trận chiến ác liệt ở một khu rừng, Việt chiến đấu dũng cảm và bị thương, ngất đi tỉnh lại nhiều lần, nhớ về gia đình, quê hương; hai chị em Chiến và Việt tranh nhau tòng quân; cuộc trò chuyện của hai chị em trong đêm trước ngày lên đường; hai chị em sang báo với chú Năm, khiêng bàn thờ má sang nhà chú Năm gửi; Việt tỉnh dậy do tiếng súng nổ gần, đồng đội tìm thấy Việt, đưa về bệnh viện dã chiến điều trị, Việt định viết thư cho chị Chiến. Là học sinh miền Trung nhưng các bạn học sinh đã thể hiện rất ấn tượng chất giọng miền Nam vừa ngọt ngào vừa trầm lắng, khiến cho khán giả đi từ cảm xúc này đến cảm xúc khác.

Chương trình nhằm nâng cao năng lực cảm thụ văn chương, hình thành và phát triển những phẩm chất và năng lực vốn có của học sinh, thu hẹp khoảng cách từ tác phẩm đến đời sống thực tiễn, bồi đắp thêm tình yêu gia đình, quê hương đất nước.

 Ấn tượng hơn nữa là cuộc gặp gỡ với ông Jonson Baby – một cựu binh Mỹ từng tham chiến tại Việt Nam. Đứng trước bác Việt, trước thế hệ trẻ Việt Nam hôm nay, ông Jonson cảm thấy có lỗi. Ông nói rằng, ông và những đồng ngũ của ông đã chịu đựng rất nhiều hội chứng tâm lí hậu chiến. Theo ông, đó là cái giá mà ông và những người liên quan phải chấp nhận. Có thể nói, với tình huống có độ sáng tạo cao, với cách dẫn dắt tài tình, với việc vào vai rất “đạt” các bạn học sinh đã khiến cho khán giả có những phút giây “trầm lắng” thực sự.

Trong phần giao lưu các bạn học sinh đã thể hiện rất xuất sắc một tình huống có tính chất giả định. Đó là cuộc gặp gỡ với bác Việt- nhân vật trong câu chuyện bây giờ đã ở độ tuổi xưa nay hiếm. Tại đây, bác đã chia sẽ những cảm nghĩ về cuộc chiến đã qua và đời sống hiện tại của các. Bác rất vui vì các anh chị con của bác đã nối tiếp rất tốt mạch nguồn truyền thống của gia đình, rộng hơn là của dân tộc, xứng đáng với sự hi sinh xương máu của thế hệ đi trước.

Phần cuối cùng của chương trình chính là khám phá văn hóa Nam Bộ. Ở phần này khán giả được xuôi về phương Nam bằng những bài ca vọng cổ, những bài hát, những trò chơi dân gian, những món ăn... đậm chất Nam Bộ. Nhờ những nội dung này mà học sinh hiểu biết sâu sắc hơn về mảnh đất vốn rất xa xôi với các em.

Với các hoạt động trải nghiệm như trên, học sinh đã hiểu rất rõ rằng truyền thống gia đình và và truyền thống dân tộc đã luôn hòa quện vào nhau làm nên bản sắc tâm hồn con người Việt Nam. Vùng đất phương Nam ấy sẽ mãi ghi dấu những chiến công, sẽ mãi lưu giữ những vẻ đẹp giàu có, phong phú của con người và thiên nhiên làm ta thêm yêu, thêm tự hào về Đất Nước mình. Để rồi các em hôm nay sẽ cố gắng để dòng sông truyền thống ấy sẽ tiếp tục chảy mãi trong trái tim ấm nóng của các em.

Đánh giá về chương trình, thầy Hồ Sỹ Nam Thắng – Hiệu trưởng nhà trường chia sẻ: “ Chúng tôi đánh giá rất cao chương trình trải nghiệm “Dòng sông truyền thống. Đây thực sự là một chương trình có ý nghĩa, không chỉ với học sinh mà cả giáo viên. Những chương trình như thế này sẽ khiến cho cả giáo viên và học sinh chủ động hơn, sáng tạo hơn, biết nhiều hơn đến đối tượng nhận thức; đồng thời đưa văn chương nói riêng và các môn học khác nói chung trở về đời sống thực tiễn. Và chắc chắn một điều, học sinh sẽ yêu thích các môn học nhiều hơn. Vì thế, chúng tôi mong muốn sẽ có nhiều hơn nữa những chương trình như cô Đặng Thị Thu Hiền đã thực hiện hôm nay”.

Có thể thấy rằng, giữa lúc nhiều học sinh đang không thực sự mặn mà với các môn khoa học xã hội nói riêng môn Ngữ Văn nói chung, thì việc tổ chức những hoạt động trải nghiệm đầy sự sáng tạo như trên là một trong những sự lựa chọn hợp lí. Bởi nó vừa kích thích tình yêu văn chương, thấu hiểu các giá trị nơi học sinh vừa thôi thúc sự đổi mới nơi giáo viên.

Theo Nguyễn Thị Hương
Tiếng nói giáo viên

Tin tiêu điểm