Bản in

Thời sự

Thứ Ba, 22/10/2019 16:09

Vụ nước sạch sông Đà nhiễm dầu: Quản lý lỏng lẻo, nguồn nước tạp nham

Con đường kênh nước sạch từ sông Đà đến hồ Đầm Bài đi vào Nhà máy nước sạch sông Đà lộ thiênCon đường kênh nước sạch từ sông Đà đến hồ Đầm Bài đi vào Nhà máy nước sạch sông Đà lộ thiên

GD&TĐ - Nguồn nước cấp cho Nhà máy nước sạch Sông Đà không phải 100% được lấy từ con sông này. Kênh nước sạch lộ thiên chạy qua khu dân cư với nhiều nguồn thải tiềm ẩn.

Giao chất thải nguy hại sai quy định

Liên quan đến sự việc đổ trộm dầu thải, ngày 18/10, cơ quan chức năng tạm giữ hình sự Nguyễn Chương Đại, sinh năm 1994 ở tỉnh Bắc Ninh và Hoàng Văn Thám, sinh năm 1986, ở Lạng Sơn. Tạm giữ 2 xe ô tô liên quan vụ án. Ngày 20/10, nghi phạm thứ 3 là Lý Đình Vũ ra đầu thú và khai nhận hành vi phạm tội.

Ngày 19/10, Cục Cảnh sát môi trường (Bộ Công an) tiến hành kiểm tra, phát hiện Công ty Cổ phần Gốm sứ - CTH không quản lý chất thải nguy hại (dầu thải) đúng quy định. Đã chuyển giao chất thải nguy hại (dầu thải) cho tổ chức, đơn vị không có chức năng xử lý chất thải nguy hại theo quy định. 

Công ty này đã chuyển giao 8,830 kg dầu thải cho Đại và Thám sử dụng xe ô tô tải mang đi xử lý. Tuy nhiên, công ty không ký hợp đồng, không thu thập hồ sơ về tư cách pháp nhân, về chức năng xử lý chất thải nguy hại của các cá nhân trên.
Từ những vi phạm trên, đoàn kiểm tra yêu cầu Công ty Cổ phần Gốm sứ CTH chấp hành đúng quy định pháp luật về bảo vệ môi trường trong quá trình hoạt động sản xuất, kinh doanh. Thực hiện đúng, đầy đủ nội dung trong báo cáo đánh giá tác động môi trường đã được phê duyệt. Tiếp tục phối hợp với đoàn kiểm tra và cung cấp thông tin, tài liệu trong quá trình thực hiện quyết định kiểm tra của Cục Cảnh sát môi trường.

 Toàn cảnh trại lợn được cho nằm trên đầu Nhà máy nước sạch sông Đà cạnh hồ Đầm Bài

Đi tìm nguồn nước sạch

Nhà máy nước Sông Đà - Công ty CP Đầu tư nước sạch sông Đà (Viwasupco) bơm trực tiếp nước từ hồ Đồng Bài thuộc địa bàn xã Phú Minh (huyện Kỳ Sơn, Hòa Bình) để sản xuất nước sạch cung cấp cho hàng vạn hộ dân tại Hà Nội. Thực tế không phải 100% nước chứa trong hồ Đồng Bài được lấy từ sông Đà.

Theo ông Nguyễn Văn Mậu -  Chủ tịch UBND xã Hợp Thành (huyện Kỳ Sơn) cho biết, Công ty Cổ phần Đầu tư nước sạch sông Đà (Viwasupco) đặt trạm bơm đẩy nước từ sông Đà qua đoạn kênh nước sạch dài khoảng 3 km về nhà máy xử lý để cấp nước cho Thủ đô Hà Nội.

Kênh nước sạch qua địa phận xã gần 3 km có đến 2,5 km là đường kênh lộ thiên và còn lại được cống hóa. “Hai bên kênh nước sạch là khu vực sản xuất nông nghiệp của bà con, khoảng 500 m là có dân sinh sống. Việc sinh hoạt, sản xuất nông nghiệp, chăn nuôi chắc chắn sẽ không tránh khỏi ảnh hưởng nguồn nước sạch lộ thiên...”, ông Mậu nói.

Theo quan sát của phóng viên, kênh nước sạch từ xóm Giếng, xã Hợp Thành đến xã Phú Vinh và khu vực quanh hồ Đồng Bài còn có rất nhiều con suối chạy dọc theo các khu dân cư chảy vào chứ không chỉ có nhánh nước dẫn từ sông Đà được bơm lên. Cùng với đó là các hộ dân sinh sống quanh hồ. Vậy nguồn nước sinh hoạt và các nguồn nước tự nhiên xung quanh đều chảy tự do xuống hồ Đồng Bài.

Chủ tịch UBND xã Phú Minh (huyện Kỳ Sơn) Nguyễn Trọng Lê cho biết, quanh các suối chảy về hồ Đầm Bài hiện có khoảng hơn 100 hộ dân các xã: Yên Quang, Phú Minh, Hợp Thành sinh sống.
“Riêng xã Phú Minh có 46 hộ dân xóm Vật Lại sinh sống, hơn 100 nhân khẩu. Xóm Chằm Cun của xã Yên Quang thì đông dân - trực tiếp liên quan đến suối Chằm Cun chảy về suối Trầm ra hồ Đồng Bài.

Hồ Đầm Bài hiện có 2 suối chính chảy vào là suối Vật Lại (điểm xuất phát từ suối Chằm Cun đến suối Trầm) và suối Hém (xóm Vật Lại, xã Phú Minh) chảy xuống hồ Đầm Bài. Hai suối trên đều là các suối có lượng nước lớn cạnh khu dân cư thì mọi sinh hoạt, rác thải, chăn nuôi khi mùa mưa chắc chắn sẽ chảy ra 2 suối rồi về hồ Đầm Bài…”, ông Lê thông tin.

“Phần đường kênh nước sạch lộ thiên không hệ thống hàng rào bảo vệ, công trình dẫn nước như vậy chắc chắn không đảm bảo. Bởi hai bên là đê, trâu bò chăn thả, nói chung là không thể đảm bảo được. Làm sao mà quản lý hết được các vấn đề tác động từ bên ngoài vào nguồn nước sạch trước khi dẫn lên hồ Đầm Bài…”, ông Lê nhấn mạnh.

Chưa hết, cách hồ Đồng Bài khoảng 600 m về hướng Đông Bắc là trang trại lợn hơn 1 vạn con – mang nhãn hiệu Japfa Dũng Huyền có tổng diện tích 35.200 m2 nằm trên triền núi cao và hướng thẳng xuống khu dân cư. Khu vực trại lợn cách nhà dân xóm Bu Chằm, xã Phú Minh gần nhất chừng 400 - 500 m và nước thải của trại lợn chảy thẳng xuống đầu nguồn suối Cò Ke. 

Chị Nguyễn Thị Hà - người dân thôn Bu Chằm cho biết, trước đây suối Cò Ke nước trong vắt dùng để sinh hoạt. Nhưng từ khi trang trại lợn hoạt động không ai dám động tay xuống suối vì sợ ngứa, ghẻ. Nước suối cũng không thể đưa vào ruộng lúa, vì đưa vào lúa sẽ chết, hoặc xốp thân và khó trổ đòng. 

Chiều 21/10, ông Nguyễn Trọng Lê, Chủ tịch UBND xã Phú Minh (huyện Kỳ Sơn) cho biết, trên địa bàn xã này hiện có 2 trang trại lợn có quy mô 3.600 con. Hai trại lợn Japfa này của anh Lê Xuân Hoàng. Cả hai trại lợn đều bị quy kết xả thải xuống hồ Đồng Bài.
Chủ tịch UBND xã Phú Minh khẳng định, thông tin những trang trại lợn trên xả thải thẳng xuống hồ Đồng Bài cấp nước cho Nhà máy nước sông Đà là không có cơ sở. 

 Nước sông Đà vào Nhà máy nước sông Đà lộ thiên
Hà Nội công bố chất lượng nước sạch sông Đà dựa trên quy chuẩn hết hiệu lực 
Trung tâm Kiểm soát bệnh tật TP Hà Nội đã lấy 4 mẫu nước của Nhà máy nước sông Đà để xét nghiệm chỉ tiêu Styren. Kết quả cả 4/4 mẫu đều đạt quy chuẩn về Styren theo QCVN 01:2009/BYT. Thực tế, QCVN 01:2009/BYT đã hết hiệu lực và được thay thế bằng QCVN 01-1:2018/BYT.
20 giờ 21 phút ngày 19/10, Cổng giao tiếp điện tử UBND TP Hà Nội phát đi thông báo về việc: Sở Y tế Hà Nội thông tin kết quả xét nghiệm nước sông Đà. 
Theo thông báo này, Trung tâm Kiểm soát bệnh tật TP Hà Nội đã lấy 4 mẫu nước của Nhà máy nước sông Đà để xét nghiệm chỉ tiêu Styren. Kết quả cả 4/4 mẫu đều đạt quy chuẩn về Styren theo QCVN 01:2009/BYT.
Kiểm tra trên kho dữ liệu về Quy chuẩn quốc gia cho thấy, QCVN 01:2009/BYT mà Hà Nội lấy làm căn cứ để thông báo đã hết hiệu lực. 
Cụ thể, Thông tư số 41/2018/TT-BYT do Thứ trưởng Bộ Y tế Nguyễn Trường Sơn ký ngày 14/12/2018 ghi rõ: “Quy chuẩn kỹ thuật quốc gia về chất lượng nước sạch sử dụng cho mục đích sinh hoạt QCVN 01-1:2018/BYT do Cục Quản lý môi trường y tế biên soạn, Vụ Pháp chế trình duyệt, Bộ Khoa học và Công nghệ thẩm định, Bộ Y tế ban hành kèm theo Thông tư số 41/2018/TT-BYT ngày 14 tháng 12 năm 2018.
Quy chuẩn kỹ thuật quốc gia QCVN 01-1:2018/BYT thay thế Quy chuẩn kỹ thuật quốc gia về chất lượng nước ăn uống QCVN 01:2009/BYT và Quy chuẩn kỹ thuật quốc gia về chất lượng nước sinh hoạt QCVN 02:20Q9/BYT được ban hành lần lượt theo Thông tư số 04/20Q9/TT-BYT và Thông tư số 05/2009/TT-BYT ngày 17/6/2009 của Bộ trưởng Bộ Y tế”.
Như vậy, UBND TP Hà Nội đã căn cứ vào quy chuẩn Việt Nam hết hiệu lực để công bố chỉ tiêu Styren trong nước sạch sông Đà. Phải chăng, lỗi lại do đánh máy?

Đăng Chung

Tin tiêu điểm