Sức khỏe 1.000 ngày đầu đời: Mốc quan trọng nâng cao tầm vóc, thể lực người Việt

PV - 07:00 16/12/2019
Tổng biên tập Báo GD&TĐ Triệu Ngọc Lâm (giữa) tặng hoa cho các khách mời tham gia cuộc giao lưu trực tuyến. Tổng biên tập Báo GD&TĐ Triệu Ngọc Lâm (giữa) tặng hoa cho các khách mời tham gia cuộc giao lưu trực tuyến.

Việc cải thiện tầm vóc, thể lực người Việt Nam luôn là một trong những mục tiêu chiến lược được Nhà nước đặt ra trong những năm qua. Nhờ đó, sức khỏe của người dân, nhất là trẻ em đã được cải thiện rõ rệt, tỷ lệ suy dinh dưỡng thể nhẹ cân ở trẻ em dưới 5 tuổi giảm liên tục, bền vững.

Tuy nhiên, tỷ lệ suy dinh dưỡng thể thấp còi vẫn còn cao (ở mức 23,8%) ảnh hưởng đến tầm vóc, thể lực của người Việt Nam khi trưởng thành.

Do đó, việc chăm sóc dinh dưỡng 1.000 ngày đầu đời của trẻ có vai trò đặc biệt quan trọng cho quá trình phát triển sau này. Cải thiện tầm vóc cơ thể qua: Tăng cường nuôi con bằng sữa mẹ; ăn nhiều rau xanh, giảm muối, đường; chọn lựa dinh dưỡng kết hợp rèn luyện thể dục thể thao trong trường học và ngoài cộng đồng... là những giải pháp căn cơ giảm thiểu tỷ lệ suy dinh dưỡng, thấp còi, đẩy mạnh nâng cao tầm vóc cho người Việt.

Vậy, làm cách nào để xác định trẻ rơi vào tình trạng thấp bé nhẹ cân, chậm lớn? Nguyên nhân nào dẫn đến việc này? Chế độ dinh dưỡng cho trẻ nhẹ cân, chậm lớn ra sao? Những vi chất dinh dưỡng nào tác động trực tiếp đến sự phát triển chiều cao của trẻ?…

Những mối lo của các bậc cha mẹ sẽ được PGS-TS.BS Nguyễn Tiến Dũng – nguyên Trưởng khoa Nhi, Bệnh viện Bạch Mai; BS Trịnh Hồng Sơn – Giám đốc Trung tâm Giáo dục truyền thông Dinh dưỡng (Viện Dinh dưỡng) giải đáp tại buổi giao lưu trực tuyến do Cục Y tế Dự phòng và Báo Giáo dục & Thời đại tổ chức vào hồi 9h – 11h ngày 16/12/2019. 

Toàn cảnh cuộc giao lưu trực tuyến “Chăm sóc sức khỏe 1.000 ngày đầu đời, nâng cao tầm vóc, thể lực người Việt”.

PV

Nội dung buổi giao lưu trực tuyến
Thưa BS Trịnh Hồng Sơn, bé nhà cháu hơn 1 tuổi, gần đây cháu phát hiện tóc bé bị rụng nhiều, bà cháu bảo rụng tóc vành khăn như thế là thiếu canxi, cần phải bổ sung. Điều đó có đúng không, và cháu nên bổ sung thế nào cho phù hợp ạ?

Lưu Thu Gấm (26 tuổi, Bắc Ninh), tiểu thương

BS Trịnh Hồng Sơn:
BS Trịnh Hồng Sơn: Rụng tóc hình vành khăn đúng là những biểu hiện của thiếu canxi. 

Rụng tóc hình vành khăn đúng là những biểu hiện của thiếu canxi. Vì thế về mặt dinh dưỡng bạn cần chú ý cho bé ăn những thực phẩm giàu canxi như tôm, cua, ốc...

Để bổ sung canxi phù hợp,  bạn cần cho trẻ đến khám tại các cơ sở y tế hoặc phòng khám tư vấn dinh dưỡng để bổ sung canxi và vitamin D phù hợp với tình trạng của trẻ. 

Thưa BS, những phản ứng có thể gặp ở trẻ sau khi tiêm phòng là gì? Làm cách nào để có thể nhận biết và xử lý kịp thời các phản ứng này để đảm bảo an toàn cho trẻ sau tiêm chủng?

Trần Ngọc Trúc Linh (Yên Bái)

PGS-TS.BS Nguyễn Tiến Dũng:

Cảm ơn bạn đã gửi câu hỏi đến chương trình. Tôi xin được trả lời câu hỏi của bạn như sau:

Những phản ứng có thể gặp sau tiêm phòng cho trẻ là sốt nhẹ hoặc đôi khi sốt cao; đau ở chỗ tiêm làm cho trẻ quấy khóc. Đó là những phản ứng rất thông thường, ít gây nguy hiểm. Nếu trẻ sốt cao hoặc quấy khóc do đau sau khi tiêm phòng thì có thể cho trẻ uống thuốc Paracetamol liều theo tuổi của trẻ.

Một số rất ít trẻ có thể có những biểu hiện nặng như là mệt lả, co giật, tím tái thì phải cho trẻ đến ngay cơ sở y tế gần nhất để xử lý kịp thời.

PGS-TS.BS Nguyễn Tiến Dũng trả lời câu hỏi giao lưu trực tuyến.  
Giai đoạn trẻ sơ sinh, cho bú và cho ăn bổ sung thích hợp, sẽ làm giảm thừa cân, tiểu đường tuýp 2, cholesterol cao và huyết áp cao cho tương lai của trẻ, ý kiến này có đúng không thưa bác sĩ?

Lê Thị Nhàn (Bắc Ninh)

PGS-TS.BS Nguyễn Tiến Dũng: Ý kiến này rất đúng. Cảm ơn bạn!
Kính thưa ông Dũng, hiện nay các trường mầm non công lập đang có số lượng các cháu mỗi lớp quá lớn (từ 50 đến 80 cháu) nhưng số giáo viên tại lớp đó lại vô cùng ít (chỉ có 2-3 cô). Vậy các cháu đi mầm non lớp nhỏ như vậy thì có được chăm sóc chu đáo không? Đến bữa ăn làm sao các cô có thể chăm được cho tất cả các cháu? Như vậy có ảnh hưởng đến sự phát triển của các bé không?

Nguyễn Hội (25 tuổi, nhân viên văn phòng, Hà Nội)

PGS-TS.BS Nguyễn Tiến Dũng:

Câu hỏi của bạn rất thú vị. Đúng là nếu một cô giáo mà chăm sóc quá nhiều cháu thì không thể đủ thời gian để quan sát, chăm sóc đầy đủ cho các cháu được. Vì vậy theo tôi chỉ có hai cách: một là tăng cường thêm cô giáo, hai là giảm sĩ số các cháu trong một lớp.

Tình trạng mồ hôi trộm về đêm của trẻ nguyên do do đâu và có ảnh hưởng gì đến tình trạng sức khỏe của trẻ, thưa bác sĩ?

Nguyễn Liễu (25 tuổi)

BS Trịnh Hồng Sơn:

Có thể có nhiều nguyên nhân dẫn đến tình trạng ra mồ hôi trộm vào ban đêm của trẻ, trong đó có thể do những biểu hiện sớm của còi xương.

Để xác định chắc chắn nguyên nhân điều trị cho bé, cần cho trẻ đến kiểm tra tại các cơ sở y tế hoặc phòng khám tư vấn dinh dưỡng.

Tình trạng ra mồ hôi trộm vào ban đêm của trẻ có thể là biểu hiện sớm của còi xương. Ảnh minh họa. 
Trong 6 tháng đầu đời, ngoài sữa mẹ, có thể cho trẻ uống thêm nước lọc hay nước hoa quả không?

Nguyễn Thu Hương (31 tuổi, Nhân viên văn phòng, Hà Nội)

PGS-TS.BS Nguyễn Tiến Dũng:

Câu hỏi của bạn rất thiết thực, tôi xin được trả lời như sau:

Tổ chức Y tế thế giới khuyến cáo, chỉ nên cho trẻ bú sữa mẹ trong 6 tháng đầu đời. Nếu không có bệnh tật gì đặc biệt và phát triển tốt thì không cần cho trẻ uống thêm nước lọc và hoa quả.

Trẻ bú mẹ hoàn toàn  trong 6 tháng đầu đời liệu có đảm bảo tiêu chí nâng cao tầm vóc, thể lực người khi trưởng thành?

Hoàng Vân Anh (Hà Đông)

BS Trịnh Hồng Sơn:
BS Trịnh Hồng Sơn: "Nuôi trẻ hoàn toàn bằng sữa mẹ trong 6 tháng đầu đời là điều kiện rất quan trọng, cần nhưng chưa đủ để bảo đảm nâng cao tầm vóc thể lực khi đến tuổi trưởng thành".

Nuôi trẻ hoàn toàn bằng sữa mẹ trong 6 tháng đầu đời là điều kiện rất quan trọng, cần nhưng chưa đủ để bảo đảm nâng cao tầm vóc thể lực khi đến tuổi trưởng thành.

Như chúng ta đã biết, dinh dưỡng hợp lý là yếu tố rất quan trọng ảnh hưởng đến nâng cao thể lực tầm vóc khi đến tuổi trưởng thành, trong đó việc bảo đảm nuôi dưỡng trẻ bằng sữa mẹ hoàn  toàn trong 6 tháng đầu là hoàn toàn phù hợp với nhu cầu dinh dưỡng và sự phát triển của trẻ.

Ngoài  ra, trẻ cần được chăm sóc về sức khỏe như tiêm chủng, giữ gìn vệ sinh cá nhân tốt thì mới bảo đảm trẻ phát triển toàn diện nâng cao tầm vóc và thể lực khi đến tuổi trưởng thành. 

Chào bác sĩ Dũng, con trai tôi 40 tháng tuổi, nặng 14 kg, cao 94cm, thường xuyên sổ mũi và ho nên phải thường xuyên uống thuốc theo toa bác sĩ. Cháu rất biếng ăn, chỉ thích ăn kẹo hoặc bánh. Bác sĩ vui lòng tư vấn để giúp cháu cải thiện sức khỏe tăng chiều cao. Bố cháu cao 1m8, mẹ 1m55.

Bùi Thanh Yến, 29 tuổi, ở Hòa Bình, Nhân viên bán hàng

PGS-TS.BS Nguyễn Tiến Dũng:

Vâng, chào bạn. Với con bạn như thế là đã phát triển bình thường theo chuẩn quốc tế. Còn việc con thường xuyên sổ mũi và ho nếu hay phải uống kháng sinh thì rất dễ làm cho cháu biếng ăn. Vì vậy cần phải sử dụng kháng sinh hợp lý cho các trẻ ho và sổ mũi. Nếu bạn vẫn cứ cho cháu ăn kẹo hoặc bánh thì cháu càng lười ăn hơn. Vì thế phải dứt khoát bạn không nên cho trẻ ăn kẹo hoặc bánh, đặc biệt là không được ăn vào trước các bữa ăn.

Với các bé lười ăn thì nên sử dụng các thực phẩm nào để bé ăn ít mà vẫn đủ chất không bị suy dinh dưỡng, thưa bác sĩ?

Nguyễn Liễu, 25

PGS-TS.BS Nguyễn Tiến Dũng:

Cảm ơn bạn đã gửi câu hỏi đến chương trình. Với câu hỏi của bạn, tôi trả lời như sau:

Thế nào là lười ăn là một câu chuyện rất khó. Trên thực tế tôi khám những đứa trẻ mẹ bảo lười ăn mà không lười ăn gì cả. Cho nên, bạn phải đi khám các chuyên khoa về dinh dưỡng để xem con bạn có lười ăn thật sự không, sau đó bạn sẽ nhận được lời khuyên chi tiết từ các chuyên gia.

Bác sĩ Nguyễn Tiến Dũng cho em hỏi: Tắm nắng có tốt cho em bé không? Việc bổ sung vitamin D có cần thiết với bé đang bú mẹ kết hợp với ăn sữa bột không?

Nguyễn Thị Thúy (31 tuổi, Hoài Đức, Hà Nội)

PGS-TS.BS Nguyễn Tiến Dũng:

Tắm nắng rất tốt cho trẻ bởi dưới tác động của ánh nắng mặt trời qua da sẽ tạo ra vitamin D tự nhiên cho trẻ. Mà vitamin D có chức năng rất quan trọng trong chuyển hóa xương và kể cả các chức năng khác.

PGS-TS.BS Nguyễn Tiến Dũng: Nếu trẻ đang bú mẹ mà có kết hợp với sữa bột có lượng vitamin D bổ sung đủ thì không cần bổ sung.

Những trẻ bị thiếu vitamin D dễ mắc bệnh còi xương và cũng dễ mắc các bệnh khác như các bệnh về hô hấp. Vì vậy tắm nắng hằng ngày cho trẻ là rất tốt. Các nghiên cứu cho thấy, những trẻ em và cả người lớn được tiếp xúc với ánh sáng mặt trời thường xuyên thì không cần bổ sung vitamin D.

Việc bổ sung vitamin D rất cần thiết cho trẻ đang bú mẹ đơn thuần. Còn nếu trẻ đang bú mẹ mà có kết hợp với sữa bột có lượng vitamin D bổ sung đủ thì không cần bổ sung.

Để những ngày đầu tiên của trẻ được sinh ra hoàn hảo, người mẹ cần điều chỉnh cân nặng trước khi mang thai ra sao?

PGS-TS.BS Nguyễn Tiến Dũng:

Với câu hỏi bổ ích này tôi xin được trả lời như sau:

Phát triển cân nặng của mẹ trong thời kỳ mang thai ảnh hưởng rất nhiều đến sức khỏe của trẻ sinh ra sau này. Ví dụ, nếu mẹ khi mang thai mà ăn uống không đầy đủ, tăng cân ít thì sẽ dẫn đến trẻ bị suy dinh dưỡng trong bào thai. Vì vậy, khi sinh ra, trẻ có cân nặng thấp và rất yếu. Những trẻ này dễ mắc bệnh và nuôi dưỡng khó khăn hơn.

Mặt khác, nếu bà mẹ ăn uống quá nhiều chất, tăng cân nhanh thì mẹ có thể mắc bệnh đái tháo đường khi mang thai, những trường hợp này rất hay gặp gần đây. Đứa con trong bụng bà mẹ đó sẽ có cân nặng lớn, từ 4kg trở lên. Vì có cân nặng lớn như thế nên cuộc sinh nở rất khó khăn, thường phải mổ đẻ. Nếu không những đứa trẻ này sinh ra rất dễ bị ngạt và hạ đường huyết sau sinh, nên thường phải đưa vào khoa điều trị tích cực sau sinh. Do vậy, ăn uống thiếu và ăn uống quá nhiều của bà mẹ mang thai đều không tốt.

Trong thời kỳ mang thai đến khi sinh, bà mẹ chỉ nên tăng cân từ 8-12kg, không nên tăng quá hoặc tăng ít hơn giới hạn này.

Những gì trẻ ăn và trải nghiệm trong 1.000 ngày đầu đời tác động đến nguy cơ mắc các bệnh như béo phì, còi xương, tiểu đường, dị ứng, tim mạch sau này như thế nào?

Trần Hà Linh

BS Trịnh Hồng Sơn:

Như trên đã nói chế độ dinh dưỡng trong 1000 ngày đầu đời có ảnh hưởng rất lớn đến sự phát triển toàn diện của trẻ nhỏ sau này. Nếu chế độ dinh dưỡng không phù hợp sẽ dẫn đến những nguy cơ: Trẻ bị suy dinh dưỡng, trẻ bị thừa cân béo phì, trẻ bị dị ứng do thức ăn không phù hợp.

Một số nghiên cứu đã chỉ ra rằng nếu trẻ phải ăn sữa ngoài quá sớm (trước 6 tháng tuổi) trẻ rất dễ bị dị ứng với các loại protein trong sữa bò. Nếu dinh dưỡng không đầy đủ trẻ sẽ bị suy dinh dưỡng, đặc biệt là suy dinh dưỡng thể thấp còi có ảnh hưởng rất lớn đến chiều cao của trẻ sau này.

 Chế độ dinh dưỡng trong 1000 ngày đầu đời có ảnh hưởng rất lớn đến sự phát triển toàn diện của trẻ nhỏ sau này. Ảnh minh họa. 

Trong giai đoạn ăn bổ sung, nếu khẩu phần ăn không đủ canxi và các vi chất dinh dưỡng cần thiết khác thì sẽ ảnh hưởng rất lớn đến sự phát triển của trẻ. Vì thế thức ăn của trẻ cần chú ý các thực phẩm giàu vi chất dinh dưỡng như: vitamin A (có nhiều trong các loại rau có màu xanh sẫm, các loại quả chín có màu vàng  đỏ, cà rốt, bí đỏ, cà chua, trứng...), các thực phẩm giàu chất sắt như: rau ngót, rau muống, các loại thịt, trứng..., các thực phẩm giàu canxi như: tôm, cua, ốc...

Trẻ suy dinh dưỡng sớm, khi đến tuổi trưởng thành còn đối diện với các bệnh mạn tính không lây (béo phì, tiểu đường, cao huyết áp...).

Thưa Bác sĩ, tôi được biết 1000 ngày đầu đời quyết định chiều cao tương lai của trẻ, vậy nếu bỏ qua giai đoạn này, liệu trẻ có thể bổ sung dinh dưỡng để còn phát triển chiều cao được nữa không?

Lê Thị Hà, Hà Nội

PGS-TS.BS Nguyễn Tiến Dũng:

Đúng như vậy, chăm sóc trẻ trong 1.000 ngày đầu đời rất quan trọng trong phát triển chiều cao trong tương lai của trẻ.

Vì vậy, toàn thế giới hiện nay ủng hộ việc ưu tiên chăm sóc về mọi mặt cho trẻ trong 1.000 ngày đầu đời.

1.000 ngày đầu đời được hiểu là từ khi bà mẹ mang thai đến khi trẻ ra đời được khoảng 2 tuổi.

Vì vậy, cần phải chăm sóc cho bà mẹ khi mang thai thì con của bà mẹ trong bụng phát triển tốt.

Sau khi sinh ra tiếp tục chăm sóc trong 2 năm đầu tốt thì những đứa trẻ này chiều cao trong tương lai thường phát triển tốt hơn so với những trẻ khác không được chăm sóc.

Tuy nhiên, nếu chúng ta bỏ qua giai đoan này thì còn những giai đoạn sau vẫn có cơ hội chăm sóc trẻ, để giúp trẻ phát triển chiều cao tốt như: dinh dưỡng hợp lý, luyện tập thể dục, thể thao thường xuyên... và tạo một môi trường sống thoải mái cả về tinh thần lẫn thể chất thì con vẫn có thể cao lớn.

Thưa bác sĩ, trong 1.000 ngày vàng đầu đời trẻ nên ăn gì tốt nhất?

Lê Ngọc Anh

BS Trịnh Hồng Sơn:

Trong 1000 ngày đầu đời, chế độ dinh dưỡng sẽ phù hợp theo từng giai đoạn:

Giai đoạn bào thai, được tính từ khi bà mẹ mang thai đến khi sinh em bé (280 ngày): Giai đoạn này chính là chăm sóc dinh dưỡng cho bà mẹ mang thai. Bà mẹ cần được ăn uống đủ chất, uống viên đa vi chất để bổ sung các vi chất cần thiết cho sự phát triển  của bào thai.

Ngoài ra, bà mẹ mang thai cần có chế độ sinh hoạt nghỉ ngơi hợp lý. Bà mẹ cần được quan tâm chăm sóc của các thành viên trong gia đình để có được tình trạng tâm lý thoải mái đảm bảo cho thai nhi phát triển tốt.

Giai đoạn từ 6 tháng đến tròn 24 tháng (540 ngày), trẻ cần được bắt đầu cho ăn bổ sung cùng với tiếp tục được bú sữa mẹ. Ảnh minh họa. 

Giai đoạn 6 tháng đầu đời, tính từ khi sinh ra đến khi trẻ tròn 6 tháng tuổi (180 ngày): Thức ăn quan trọng và phù hợp nhất cho trẻ trong giai đoạn này chính là sữa mẹ. Bởi vì các thành phần trong sữa mẹ rất đầy đủ và cân đối cho nhu cầu phát triển của trẻ. Ngoài ra trong sữa mẹ còn có các yếu tố tăng trưởng, các chất kháng khuẩn giúp trẻ  phát triển tốt và phòng chống bệnh tật.

Giai đoạn từ 6 tháng đến tròn 24 tháng (540 ngày): Trong giai đoạn này trẻ cần được bắt đầu cho ăn bổ sung cùng với tiếp tục được bú sữa mẹ.

Thức ăn bổ sung của trẻ có đầy đủ 4 nhóm thực phẩm (nhóm bột đường: là gạo, ngũ cốc; nhóm giàu đạm: tôm, cua, thịt cá, đậu, đỗ...; nhóm vitamin và khoáng chất có nhiều trong các loại rau củ quả; nhóm giầu chất béo: mỡ hoặc dầu ăn).

Chuyên gia cho biết về một số bệnh có thể lây từ vật nuôi trong nhà?

Lê Tố Uyên (TP.HCM)

PGS-TS.BS Nguyễn Tiến Dũng:

Cảm ơn bạn đã gửi câu hỏi rất thiết thực đến chương trình. Với câu hỏi này, tôi xin trả lời như sau:

Có nhiều bệnh lây từ vật nuôi trong nhà cho trẻ em và người lớn.

Ví dụ như các bệnh giun, sán của chó mèo; bệnh dại chó cắn, mèo cào; hoặc bệnh sốt liên cầu lợn có thể lây từ lợn sang người; hoặc bệnh cúm gà, H5N1 cũng có thể lây cho người...

Đấy là một số bệnh thường thấy, và rất nguy hiểm.

Ngoài ra, dù không lây trực tiếp nhưng là một tác nhân thúc đẩy các bệnh dị ứng mạn tính nặng lên.

Nếu ai bị bệnh dị ứng như: Bệnh hen, viêm mũi dị ứng, viêm da cơ địa dị ứng... mà nuôi các con vật đó trong nhà như chó, mèo thì khi người bệnh tiếp xúc với lông và chất tiết của nó sẽ làm cho bệnh nặng thêm, khó chữa.

Vì thế, những người mắc bệnh đó cũng không nên nuôi chó mèo trong nhà.

BS Trịnh Hồng Sơn cho em hỏi: Bé nhà em được 3 tháng tuổi. Cứ tối đến bé ngủ không sâu giấc hay giật mình, đầu lắc qua lắc lại tay chân khua loạn, mồ hôi ra nhiều nhất là đầu với lưng. Cho em hỏi bé bị làm sao ạ? 3 tháng em bổ sung vitamin D được không? Bổ sung như thế nào và loại gì tốt? Em xin cảm ơn BS.

Mai Thị Hòa, Nhân viên văn phòng ở Hải Lăng, Quảng Trị

BS Trịnh Hồng Sơn:

Cảm ơn bạn đã gửi câu hỏi.

Hiện tượng như bạn mô tả dễ nghĩ đến những biểu hiện của bệnh còi xương ở trẻ. Để có thể chẩn đoán chính xác và có biện pháp điều trị thích hợp bạn cần đưa con đến cơ sở y tế hoặc các phòng khám tư vấn dinh dưỡng để kiểm tra.

Bé 3 tháng tuổi cần được nuôi bằng sữa mẹ hoàn toàn, cho trẻ tắm nắng đúng cách để phòng chống còi xương.

Theo nguyên tắc phải có thăm khám thì bác sĩ mới kê đơn và có phương án điều trị thích hợp.

BS Trịnh Hồng Sơn nhấn mạnh, phải có thăm khám thì bác sĩ mới kê đơn và có phương án điều trị thích hợp. 
Yếu tố nào quyết định đến chiều cao của trẻ, thưa bác sĩ?

Nguyendoa…@gmail.com

BS Trịnh Hồng Sơn:

Cảm ơn bạn, đây là câu hỏi nhận được sự quan tâm chung của rất nhiều bố mẹ hiện nay.

Những yếu tố ảnh hưởng đến phát triển chiều cao của trẻ:

1. Do gen di truyền: Đóng góp 23%. Đây là yếu tố không can thiệp được.

2. Do dinh dưỡng: Một số nghiên cứu đã chỉ ra rằng yếu tố dinh dưỡng đóng góp tới 32%.

 Theo BS Trịnh Hồng Sơn, có 4 yếu tố chính quyết định tăng trưởng chiều cao của trẻ. Ảnh minh họa.   

3. Tình trạng sức khỏe, môi trường xã hội, tâm lý: Đóng góp 25%.

4. Rèn luyện thể lực và chế độ sinh hoạt (Đi ngủ đúng giờ của trẻ nên trước 10h): Đóng góp 20%.

Trong các yếu tố trên thì có tới 3 yếu tố có thể can thiệp được đặc biệt là yếu tố dinh dưỡng nhưng cần phải can thiệp sớm trong giai đoạn 1000 ngày đầu đời để đạt hiệu quả cao nhất. 

Cần tuân thủ tiêm chủng phòng các bệnh truyền nhiễm như thế nào khi bà mẹ mang thai?

danghien..@gmail.com

PGS-TS.BS Nguyễn Tiến Dũng:

Cảm ơn bạn đã gửi câu hỏi rất hay.

Hiện nay các nước phát triển trên thế giới có rất nhiều loại vắc xin tiêm cho phụ nữ mang thai, với mục đích bảo vệ cho trẻ sơ sinh mới ra đời. Ví dụ, vắc xin ho gà người ta khuyến cáo là tiêm cho phụ nữ mang thai.

PGS-TS.BS Nguyễn Tiến Dũng trả lời câu hỏi của độc giả.  

Bởi vì, nếu để trẻ sơ sinh đẻ ra sau một tháng đầu mới được tiêm thì trong 2 tháng đầu lúc đó trẻ chưa có miễn dịch mà không may bị mắc bệnh ho gà thì cực kỳ nguy hiểm, chữa bệnh khó và có thể dẫn đến tử vong.

Hiện nay, trong chương trình tiêm chủng mở rộng ở Việt Nam có khuyến cáo tiêm phòng vắc xin uốn ván cho bà mẹ mang thai để phòng cho trẻ sơ sinh.

Còn những vắc xin phòng những bệnh khác, bạn có thể đến Trung tâm Bệnh nhiệt đới của Bệnh viện Bạch Mai để được tư vấn về các vắc xin khác tiêm phòng cho phụ nữ mang thai.

1.000 ngày vàng của bé được chia ra những giai đoạn nào?

Nguyễn Hoài (Thanh Oai, Hà Nội)

BS Trịnh Hồng Sơn:

1000 ngày vàng được tính từ khi hình thành bào thai trong bụng mẹ đến khi trẻ tròn 2 tuổi. 1000 ngày vàng có thể chia làm 3 giai đoạn nhỏ.

Thứ 1: Giai đoạn bào thai (280 ngày): Được tính từ khi bà mẹ mang thai đến khi sinh em bé.

Thứ 2: Giai đoạn 6 tháng đầu đời (180 ngày): Từ khi sinh ra đến khi trẻ tròn 6 tháng tuổi.

Thứ 3: Từ 6 tháng đến tròn 24 tháng (540 ngày).

BS Trịnh Hồng Sơn – Giám đốc Trung tâm Giáo dục truyền thông Dinh dưỡng (Viện Dinh dưỡng) đang trả lời câu hỏi của độc giả. 

Các nghiên cứu khoa học đã chứng minh tính hiệu quả và bền vững của những can thiệp sớm về mặt dinh dưỡng đối với sự phát triển tầm vóc và thể lực của trẻ sau này.

Có thể nói, can thiệp dinh dưỡng tối ưu trong giai đoạn 1000 ngày vàng sẽ góp phần giải quyết toàn diện và căn bản gánh nặng kép (thiếu dinh dưỡng, thừa dinh dưỡng) về dinh dưỡng, đặc biệt là suy dinh dưỡng thể thấp còi.

Chiến lược dinh dưỡng trong giai đoạn tới sẽ tập trung ưu tiên giải quyết vấn đề “gánh nặng kép” về dinh dưỡng: giảm suy dinh dưỡng thể thấp còi, cải thiện tầm vóc trẻ em Việt Nam; phòng chống thừa cân béo phì và các bệnh mạn tính không lây liên quan đến dinh dưỡng. Các hoạt động can thiệp sẽ tập trung vào cửa sổ cơ hội quý giá nhất trong đời người đó là giai đoạn 1000 ngày đầu đời của trẻ (1000 ngày vàng).

Người dân có quyền từ chối tiêm chủng nếu người đó thấy không yên tâm về an toàn tiêm chủng, có đúng không thưa bác sĩ?

lethuhuyen@gmail....

PGS-TS.BS Nguyễn Tiến Dũng:
TBT Triệu Ngọc Lâm tặng hoa PGS-TS.BS Nguyễn Tiến Dũng – nguyên Trưởng khoa Nhi, Bệnh viện Bạch Mai.

Cảm ơn bạn đã gửi câu hỏi đến buổi giao lưu trực tuyến. Với câu hỏi của bạn, tôi xin được trả lời như sau: Nếu bạn thấy không an tâm về an toàn tiêm chủng, theo tôi nghĩ, người dân có quyền từ chối, trừ những trường hợp đặc biệt.

Khi cho trẻ đi học thì rất khó kiểm soát việc vệ sinh của trẻ tại trường, chúng tôi cần làm gì để có thể an tâm khi cho trẻ đi học?

Nguyễn Văn Dũng (Phú Thọ)

PGS-TS.BS Nguyễn Tiến Dũng:

Cảm ơn bạn đã đặt câu hỏi rất thú vị và thiết thực. Tôi xin được trả lời như sau:

Các bậc phụ huynh cứ yên tâm đưa con đến trường vì hiện nay tất cả các nhà trường đều lo chu đáo cho học sinh những việc vệ sinh cá nhân đó. Nếu chưa yên tâm thì phụ huynh có thể trao đổi với cô giáo chủ nhiệm, thảo luận với nhà trường để có thể chăm lo thêm những nhu cầu chung của tất cả các trẻ. Ngoài ra, nếu con mình có những nhu cầu gì đặc biệt về vệ sinh thì trao đổi  trực tiếp với cô giáo để bàn cách chăm sóc tốt nhất cho riêng con mình. Kể cả việc mang đến trường những đồ dùng vệ sinh riêng của con mình thì cũng nên thảo luận với cô giáo rằng những thứ đó không ảnh hưởng đến người khác.

Bình luận của bạn đọc