Bản in

Thế giới

Thứ Năm, 26/4/2018 14:00

Kỳ II

Những nơi ẩn náu của người Do Thái thời Hitler

Những nơi ẩn náu của người Do Thái thời Hitler

GD&TĐ - Giữa những năm 1938 và 1941, hơn 20.000 người Do Thái trốn chạy cuộc diệt chủng của phát xít đã tới Bolivia. Mauricio Hochschild là người chịu trách nhiệm chính trong việc lo visa cho những người tị nạn. 

Bolivia

Vốn là một nhà tài phiệt trong lĩnh vực khai thác mỏ, Hochschild nổi tiếng với việc bóc lột nhân công và trốn thuế. Tuy nhiên, trước khi tới Bolivia, Hochschild là một người Do Thái sống ở Đức. Khi biết điều gì đang xảy ra trên quê hương cũ, ông đã quyết định cứu càng nhiều người tị nạn Do Thái càng tốt.

Thành công của Hochschild trong kinh doanh đã mang lại cho ông các mối quan hệ trong giới chính trị. Ông là bạn lâu năm với

German Busch, tổng thống quân sự ở Bolivia thời đó. Hochschild đã thuyết phục Busch rằng việc chấp nhận người tị nạn Do Thái là một cách tốt để làm tăng trưởng lực lượng lao động ở Bolivia.

Những người tị nạn Do Thái tới Chile bằng thuyền, sau đó đi tàu tới La Paz, Bolivia, trong đó có hơn 9.000 người được Hochschild chi trả toàn bộ chi phí di chuyển. Người tị nạn tới Bolivia liên tục đến nỗi những chuyến tàu từ Chile sang nước này được mệnh danh là “Tàu nhanh Do Thái”.

Tại Bolivia, Hochschild cung cấp nhà ở và việc làm cho những người tị nạn. Ông cũng cung cấp tài chính để xây dựng và duy trì một trường học cho trẻ em Do Thái.

Sau khi vai trò của Hochschild trong việc cứu hàng chục nghìn người Do Thái khỏi nạn diệt chủng được công khai, ông được mệnh danh là “Schindler người Bolivia”.

Haiti

Một điểm trú ẩn của những người tị nạn trốn chạy khỏi nạn diệt chủng của phát xít rất ít được biết đến là Haiti.

Tại Hội nghị Evian, các nhà ngoại giao Haiti đã đề xuất nhận 50.000 người tị nạn Do Thái. Đề xuất này không được chấp nhận, nhưng các nhà ngoại giao Haiti trên khắp châu Âu đã nỗ lực làm visa cho người Do Thái nhiều hết mức có thể.

Ước tính có khoảng 300 người Do Thái vượt qua hành trình dài tới đất nước vùng Caribe này. Họ được chào đón một cách thân thiện và chu đáo. Người Haiti từng chứng kiến và trải qua những đau thương trong quá khứ nên sẵn sàng đón nhận những người tị nạn Do Thái.

Một số người tị nạn Do Thái tới Haiti đã ở lại và coi nơi đây là quê hương của mình, còn phần lớn khác chỉ ở lại Haiti một thời gian ngắn và chờ đợi thủ tục tị nạn tại Mỹ. Thời gian họ lưu lại Haiti rất ngắn ngủi, nhưng họ vô cùng cảm kích trước sự chu đáo và chân thành của đất nước Haiti – miền đất đã mang lại cho họ một điểm dừng an toàn trong cuộc trốn chạy khỏi cuộc diệt chủng.

(Còn tiếp)

Kiều Phong