Bản in

Thế giới

Thứ Ba, 1/5/2018 18:53

Nga siết chặt kiểm duyệt sách giáo khoa

Nga siết chặt kiểm duyệt sách giáo khoa

GD&TĐ - Bộ Giáo dục và Khoa học LB Nga vừa đề nghị tiến hành kiểm tra sách giáo khoa ở các nhà trường. Theo đánh giá của những người tham gia chương trình này, chỉ riêng chi phí cho công tác tập huấn chuyên môn có thể đạt tới 2,5 triệu rúp. 

Việc siết chặt kiểm duyệt sách giáo khoa được Thứ trưởng Bộ Giáo dục và Khoa học Pavel Zenkovich đề xuất tại phiên điều trần ở Duma Quốc gia.

“Chất lượng chưa đạt yêu cầu”

Đó là nhận định của Phó Chủ tịch Ủy ban của Duma về vấn đề Giáo dục và Khoa học, bà Liubov Dukhanina. Theo lời Liubov Dukhanina, bà nội của một học sinh lớp 1 kể lại câu chuyện rằng ở trên lớp, cháu bà được yêu cầu đọc một câu chuyện về những chú thỏ.

Câu chuyện có nội dung như sau: Các chú thỏ tụ tập để thảo luận rằng tại sao cuộc sống của chúng lại khó nhọc như vậy? Tất cả đều muốn ăn thịt chúng. Và lũ thỏ đi đến một kết luận rằng: Tốt nhất là chết ngay bây giờ, còn hơn cả đời phải sống trong sợ hãi. Và lũ thỏ quyết định cùng nhảy xuống sông tự tử.

Người đứng đầu Ủy ban Dân tộc tại Duma Quốc gia Ildar Gilmutdinov khẳng định, trong danh sách sách giáo khoa được chỉ định để sử dụng trong trường học bao gồm 79 sách giáo khoa dành cho các nghiên cứu về ngôn ngữ bản xứ, cụ thể là nghiên cứu 7 ngôn ngữ.

Tuy nhiên, sách giáo khoa được trang bị không đầy đủ. Ở đâu đó chỉ trang bị cho lớp 1, ở đâu đó chỉ trang bị cho lớp 5. Và 17 ngôn ngữ còn lại không có sách giáo khoa. Các nghị sĩ Duma khuyến cáo cơ quan giáo dục "tìm kiếm các cơ chế để hỗ trợ cho việc xuất bản những cuốn sách giáo khoa như vậy".

Thứ trưởng Bộ Giáo dục và Khoa học Pavel Zenkovich giải thích: Để sách giáo khoa được sử dụng trong trường học, chúng phải vượt qua một số lần thẩm định. Sau đó, sách giáo khoa mới có tên trong danh sách liên bang.

Sách giáo khoa phải qua các hội đồng thẩm định về Khoa học, giáo dục, xã hội và văn hóa dân tộc – Pavel Zenkovich liệt kê. Ngoài ra, sách giáo khoa phải đáp ứng các mục tiêu giảng dạy các khái niệm, các tiêu chuẩn giáo dục nhà nước và các chương trình giáo dục mẫu mực được phê duyệt ở cấp liên bang.

Vào thời điểm hiện tại, danh sách liên bang bao gồm 1377 sách giáo khoa. Tuy nhiên, theo lời Pavel Zenkovich, hiện nay, việc kiểm định nội dung sách giáo khoa là trách nhiệm của các nhà xuất bản.

"Hiện nay, việc chi trả kinh phí cho công tác kiểm định sách giáo khoa thuộc về những người đặt hàng. Theo quan điểm của chúng tôi, mối nghi ngờ về tính khách quan và chất lượng của công tác kiểm định bắt đầu từ đây"- Pavel Zenkovich nhấn mạnh. Ông Zenkovich đề xuất, để tăng tính khách quan của công tác kiểm định sách giáo khoa, việc thanh toán phải lấy từ ngân sách nhà nước.

Về chi phí cho một đợt kiểm định, người đứng đầu chi nhánh St.Peterburg của nhà xuất bản “Giáo dục” Sergei Zubov cho biết: “Trong năm 2017, chúng tôi đưa ra 2 dòng sách giáo khoa Tiếng Đức. Để làm được việc này, chúng tôi phải chi trả rất nhiều tiền cho công tác kiểm định, khoảng 2,5 triệu rub. Ngoài ra, để xuất bản được phải trả thêm 2 triệu rub nữa”.

Theo Sergei Zubov, nhà xuất bản không có khả năng trả một số tiền lớn như vậy. Chúng tôi đề nghị bổ sung vào ngân sách địa phương một dòng tiền riêng phục vụ cho công tác kiểm định sách giáo khoa- Ông Zubov nói.

Không để lọt sách lỗi

Theo kết quả phiên điều trần tại Duma Quốc gia, các nghị sĩ đề nghị Chính phủ Liên bang phải “xem xét việc xác lập trách nhiệm về chất lượng của công tác kiểm định sách giáo khoa”.

Bộ trưởng Bộ Giáo dục và Khoa học Nga Olga Vasilieva nhắc lại: Trong đối thoại trực tuyến vào năm ngoái, Tổng thống V.Putin đã nêu những vấn đề cấp bách với sách giáo khoa. Ông Putin yêu cầu Bộ Giáo dục và Khoa học chuẩn bị các đề xuất nhằm nâng cao chất lượng sách giáo khoa.

Các thành viên của Hội đồng Khoa học và Phương pháp cũng tìm ra những sai lầm nặng nề trong những cuốn sách giáo khoa đã vượt qua tất cả các cuộc thẩm định. Ví dụ, Bộ trưởng Giáo dục và Khoa học Nước CH Tự trị Tatarstan Rafis Burganov kể rằng, sách giáo khoa về địa lý xã hội mà "bản đồ của Nga mà không có Crimea".

Theo Kommersant, Bộ Giáo dục và Khoa học Liên bang Nga sẽ thay đổi triệt để công tác kiểm định sách giáo khoa. Vào ngày 27/1/2018, sáng kiến này đã được Hội đồng Khoa học và Phương pháp luận về sách giáo khoa nhất trí thông qua tại cuộc họp kín. Các thành viên của hội đồng trong vòng 10 ngày phải đưa ra các đề xuất cho một cơ chế mới.

Trong trường hợp này, hầu hết 2.000 cuốn sách giáo khoa đã qua tất cả các giai đoạn cần thiết của các cuộc kiểm định bị "đóng băng". Để có thể được lưu hành trong các trường học, những cuốn sách giáo khoa này sẽ phải vượt qua một kỳ kiểm định bổ sung theo các quy định mới.

Những diễn biến của cuộc họp Hội đồng Khoa học và Phương pháp về sách giáo khoa của Bộ Giáo dục và Khoa học Nga đã được các thành viên cung cấp cho "Kommersant".

Hội đồng đã xem xét các đơn xin đưa sách giáo khoa mới vào danh sách liên bang (trường học chỉ được phép mua các loại sách giáo khoa bằng tiền ngân sách từ danh sách này). Theo luật pháp hiện hành, sách giáo khoa phải qua ba kỳ kiểm định - khoa học, sư phạm và xã hội (đánh giá về văn hoá và bổ sung cho lịch sử địa phương cùng các lợi ích tương tự).

Tác phẩm của các chuyên gia do người giữ bản quyền (tác giả hoặc nhà xuất bản) trả tiền và họ có quyền lựa chọn cơ quan thẩm định. Sau khi nhận được đánh giá tích cực, sách giáo khoa được nộp cho Hội đồng Khoa học và Phương pháp của Bộ Giáo dục và Khoa học và hội đồng này sẽ quyết định có nên đưa cuốn sách này vào danh sách liên bang hay không.

Theo Kommersant, vào thời điểm hiện tại hội đồng đã nhận được hơn 1.300 sách giáo khoa. Năm 2017, các nhà xuất bản đã gửi lên hội đồng 993 sách giáo khoa mới và 859 phiên bản cập nhật. Vì vậy, hội đồng phải xem xét 1852 cuốn sách giáo khoa của 31 nhà xuất bản, từ những người khổng lồ như "Giáo dục" và "chim bảo" đến các nhà xuất bản địa phương như "Grozny Worker" và "Udmurtia".

Giám đốc Hiệp hội các nhà xuất bản và người sử dụng sách giáo khoa "sách giáo khoa Nga" Boris Kuznetsov cho rằng chi phí cho giám định bổ sung sẽ là "một con số đáng kể". Tuy nhiên, đó là việc bắt buộc phải làm.

Ông Kuznetsov nhớ lại, vào năm 2014. Bộ Giáo dục và Khoa học (thời Dmitry Livanov làm Bộ trưởng) đã giảm danh sách sách giáo khoa xuống còn chưa đến một nửa và nhiều nhà xuất bản buộc phải rời khỏi thị trường sách giáo dục.

"Một cây chổi mới quét theo kiểu mới, và bây giờ Bộ Giáo dục và Khoa học muốn giám định bổ sung để đưa ra tiếng nói cuối cùng trong việc khẳng định chất lượng sách giáo khoa” - Ông Kuznetsov khẳng định.

Phạm Hạnh (Theo “Kommersant”)