Bản in

Thế giới

Thứ Tư, 24/6/2015 23:30

Mỹ: Hàn Quốc không thể “ngồi yên” trước xung đột Biển Đông

Mỹ: Hàn Quốc không thể “ngồi yên” trước xung đột Biển Đông

Báo Diplomat ngày 24/6 cho biết, giới chức Mỹ gần đây kêu gọi Hàn Quốc đóng một vai trò ở Biển Đông.
Là một cường quốc tầm trung, Hàn Quốc có lợi ích, cơ hội và nghĩa vụ trong việc gìn giữ sự ổn định của khu vực. Điều đó có nghĩa, quốc gia này cần phản đối những cách tiếp cận mang tính cưỡng chế đối với tranh chấp khu vực ở bất cứ nơi nào chúng phát sinh, đặc biệt là ở Biển Đông.

Hàn Quốc có lịch sử lâu dài là nạn nhân của sự cạnh tranh quyền lực lớn. Đất nước này nhận thấy bản thân là một con tốt trong bàn cờ chính trị, song có một ngạc nhiên nhỏ là họ luôn tìm cách tránh bất cứ bất ổn lớn nào với quan hệ quốc tế của mình, đặc biệt là với Bắc Kinh và Washington.

Ví dụ như khi Trung Quốc đề xuất Ngân hàng Đầu tư Cơ sở hạ tầng Châu Á, Hàn Quốc ban đầu im lặng và chỉ tham gia sau khi có một làn sóng ủng hộ trong khu vực.

Khi Bắc Kinh khuyên Hàn Quốc nên chống lại việc thiết lập Hệ thống phòng thủ tên lửa tầm cao giai đoạn cuối (THAAD), Hàn Quốc đã nổi giận nhưng vẫn không đưa ra quyết định nào về THAAD.

Bất cứ khi nào hai đối tác nước ngoài lớn nhất của Hàn Quốc có ưu đãi cạnh tranh là họ đều mắc kẹt ở giữa.

Lợi ích của Hàn Quốc ở Biển Đông

Hàn Quốc hôm nay không thể trở thành kẻ đứng ngoài cuộc trong cuộc địa chính trị của Châu Á.

Trợ lý Ngoại trưởng Mỹ phụ trách Đông Á - Thái Bình Dương Danny Russel gần đây kêu gọi những người bạn Hàn Quốc sống đúng với vị thế một cường quốc tầm trung của mình với việc không im lặng thêm nữa về vấn đề Biển Đông.

Ông ấy đã đúng khi làm như vậy. Hàn Quốc không có tuyên bố chủ quyền nào ở Biển Đông khiến nước này trở thành một bên trung gian trung thực.

Trong số các cường quốc của Châu Á, chỉ có Hàn Quốc được cho là có khả năng nghiêng về phía quan điểm của Bắc Kinh, khiến cho tiếng nói của họ về tranh chấp trong khu vực trở nên quan trọng hơn.

Hơn nữa, những lựa chọn chiến lược của Hàn Quốc là kim chỉ nam hàng đầu cho định hướng tương lai của trật tự khu vực.

Khi Hàn Quốc đứng ngoài các vấn đề của khu vực, sự đồng thuận sẽ bị phá vỡ. Quan điểm của Hàn Quốc là chìa khóa cho những đánh giá về các loại hành vi và các quá trình là hợp pháp hay những cái nào không thể chấp nhận được. Im lặng có nghĩa là đồng ý.

Và đó là lý do tại sao vai trò của Hàn Quốc ở Biển Đông không chỉ là vấn đề địa vị hay trách nhiệm của họ. Đó còn là vấn đề ý thức giác ngộ của Hàn Quốc với lợi ích của riêng mình để tránh lặp lại lịch sử.

Hàn Quốc chưa bao giờ được hưởng lợi từ một trật tự khu vực mà cưỡng chế có thể là một phương tiện để giải quyết tranh chấp.

Tuy nhiên, nếu các quốc gia không đoàn kết chống lại sự cưỡng chế ở Biển Đông và lên án nó khi nó xảy ra, một trật tự như vậy chắc chắn sẽ xuất hiện.

Ngoài vấn đề Trung Quốc, Hàn Quốc cũng có nhu cầu dài lâu về sự trợ giúp của quốc tế để lên án và cô lập Triều Tiên.

Trong trường hợp xảy ra xung đột hoặc Triều Tiên sụp đổ, Hàn Quốc sẽ thấy bản thân họ tuyệt vọng và cần hỗ trợ.

Tuy nhiên, Australia, Philippines, Singapore và những nước khác có lẽ sẽ thấy không cần trợ giúp nhiều một Hàn Quốc xa cách với cộng đồng an ninh Châu Á cũng như không hành động gì để hỗ trợ bạn bè và các đối tác của mình đối mặt với những hành động của Trung Quốc.

Hàn Quốc hiểu rằng họ cần Trung Quốc hỗ trợ trong những sự việc nào có liên quan đến Triều Tiên. Nhưng hoàn toàn làm ngơ trước sự quyết đoán của Bắc Kinh với hy vọng có được sự hỗ trợ trong tương lai lại là ngây thơ.

Tờ báo của Nhật cho rằng, Trung Quốc luôn hành động vì lợi ích của họ và những tính toán lợi ích đó sẽ không thay đổi đơn giản chỉ vì Hàn Quốc im lặng trong khi Bắc Kinh thách thức các nước láng giềng.

Mặc dù có những thách thức riêng từ Triều Tiên, Hàn Quốc vẫn có nhiều điểm chung với phần còn lại của Châu Á hơn là họ muốn thừa nhận.

Giống như phần còn lại của châu lục này, nền kinh tế Hàn Quốc phụ thuộc nhiều vào thương mại và đầu tư từ Trung Quốc, nhưng cũng phụ thuộc vào sự hiện diện đáng tin cậy của Mỹ trong khu vực.

Nền kinh tế quốc gia này cũng sẽ bị ảnh hưởng nếu tuyến đường thủy chiến lược của Đông Nam Á ngưng hoạt động vì xung đột.

Và cũng như các nước còn lại ở Châu Á, Hàn Quốc được hưởng lợi từ một trật tự khu vực ổn định chi phối bởi sự đồng thuận và những quy tắc, không ép buộc.

Cơ hội cho cường quốc tầm trung

Do vậy, điều mà Hàn Quốc có thể làm là gì? Chi tiêu quân sự của Seoul khá hạn hẹp và gần như chỉ tập trung vào Triều Tiên. Hàn Quốc thậm chí còn có những hạn chế hiến định về hoạt động quân sự đặc biệt trên bán đảo. 

Quốc gia này cũng không thực sự điều hành một lực lượng hải quân nước xanh, việc triển khai sức mạnh đến khu vực như Biển Đông là điều phi thực tế.

Không ai muốn Hàn Quốc bắt đầu một cuộc xung đột với Trung Quốc ở khu vực cách xa lãnh thổ của họ về một vấn đề mà họ không có liên quan trực tiếp. 

Nhưng có ba điều Hàn Quốc có thể làm để là một phần của cộng đồng khu vực, thúc đẩy sự ổn định, và sống đúng với vị thế cường quốc tầm trung của mình.

Thứ nhất, Hàn Quốc hãy tham gia hoặc tổ chức các cuộc diễn tập song phương và đa phương, giúp nâng cao năng lực phòng thủ bờ biển của quân đội ASEAN.

Thứ hai, cùng với các cường quốc khác như Australia, Ấn Độ, Nhật Bản và Mỹ phối hợp buôn bán, chuyển nhượng, cho thuê năng lực quân sự để cải thiện phòng bị về các tình huống hàng hải. Chúng bao gồm tàu tuần tra bề mặt, tình báo, giám sát và trinh sát (ISR) nền tảng, cùng các hệ thống radar.

Thứ ba, tăng cường tiếng nói của Trung Quốc với những tuyên bố đa phương chỉ trích Trung Quốc hoặc bất cứ bên nào có hành vi xâm lấn ở Biển Đông.

Hàn Quốc thường xuyên tham gia vào các cuộc họp đa phương trong cấu trúc tiểu khu vực của ASEAN, nhưng tiếng nói của họ thường vắng mặt bất cứ khi nào Mỹ, Australia, và những nước khác lên tiếng về mối quan tâm của họ liên quan đến những hành vi ở Biển Đông.

Bộ Ngoại giao Hàn Quốc đã công khai hủng hộ thực thi Bộ Quy tắc Ứng xử ở Biển Đông (COC). Khi có hành vi vi phạm COC xảy ra, Hàn Quốc nên chắc chắn rằng, họ sẽ đồng tình với những mối quan tâm của các quốc gia khác.

Theo laodong.com.vn