Bản in

Thế giới

Thứ Ba, 28/8/2018 18:00

Ly kỳ vụ cướp ngân hàng đầu tiên ở Mỹ

Thành phố Philadelphia vào thời điểm năm 1800
Thành phố Philadelphia vào thời điểm năm 1800

GD&TĐ - Khoảng năm 1793, chàng thanh niên Scotland - Patrick Lyon dong thuyền cập bến ở thành phố Philadelphia, nuôi mộng làm giàu và thực hiện giấc mơ Mỹ. Patrick Lyon từng là một thợ rèn lão luyện. 

Nhưng chàng thanh niên không mặn mà lắm việc theo nghiệp cũ. Theo trang web của tòa nhà lịch sử mang tên Hội sảnh lịch sử Carpenters, thì Lyon viết rằng: “Người chủ Mỹ sử dụng lao động đầu tiên đã “quỵt” lương của anh ta. Cuối cùng, Lyon cực chẳng đã đã quay lại nghề thợ khóa, thợ rèn và cả “thợ máy khéo tay” và nghề này đã giúp anh ta nổi tiếng và có cuộc sống an nhàn. Nghề nghiệp của Lyon gây ấn tượng cho nhiều người, nhất là khi anh ta phát minh ra cỗ máy cứu hỏa hoàn hảo”.

Bị “chụp mũ” là kẻ trộm

Có lẽ Lyon nhận ra rằng việc bị “xù” tiền buổi đầu như một sự cố trên đường tiến thân. Tuy nhiên, nó cũng không phải là trở ngại duy nhất mà Lyon phải vượt qua trong cuộc đời. Sau khi xui rẻo gặp trúng tay chủ lừa đảo, sự đời lại có lắm trớ trêu như muốn đùa bỡn với sự tự do của chàng trai di cư. 5 năm sau ngày đặt chân tới Mỹ quốc, Lyon bị bắt và cầm tù với vai trò là nghi phạm trong vụ cướp ngân hàng đầu tiên.

Mục tiêu bị nhắm tới là Ngân hàng Pennsylvania, thời điểm đó ngân hàng này thoát khỏi tầm kiểm soát của Hội sảnh lịch sử Carpenter. Oái oăm thay Ngân hàng Pennsylvania đã từng trải qua một âm mưu xé niêm phong các két sắt để đánh cắp tài sản từ trước vụ Lyon, cũng như đang chờ để xây xong cơ sở mới. Nhưng tảng sáng Chủ nhật, ngày 1 tháng 8 năm 1798, 162.821 USD đã “bốc hơi” khỏi hầm chứa của Ngân hàng Pennsylvania.

Tin vụ cướp lan đi chóng mặt, gây choáng váng cả thành phố, còn Lyon bị hoài nghi vì gần đây anh ta có sửa chữa cánh cửa dẫn vào hầm chứa tiền của ngân hàng. Cảnh sát trưởng John Haines đinh ninh rằng chính Patrick Lyon là “thủ phạm tình nghi”, khi Lyon có trong tay số tiền 2.000 mà anh ta giải thích nghe không lọt tai chút nào. Trang web h2g2 có mô tả “thủ phạm tinh quái” Lyon “một thợ rèn cao tay xứ Scotland có thể mở bung mọi loại ổ khóa chỉ trong vòng 1 phút”.

Mọi sự chú ý đều đổ dồn vào Lyon và trong lúc tranh tối tranh sáng, anh ta không biết phải làm gì để thanh minh. Dư luận hoài nghi Lyon là đúng, vì anh ta tự nhiên đi khỏi Philadelphia sang Lewistown (tiểu bang Delaware) cùng với người học việc trẻ của mình. Hành động ngây thơ của Lyon lại càng khiến dư luận ngờ vực khi cả Philadelphia đang chìm trong cơn hoang mang tột độ.

Cũng trong thời gian này, loài muỗi đã làm bùng phát bệnh sốt vàng trên khắp nước Mỹ. Sự bùng phát dịch sốt vàng đã lấy đi mạng sống của 100 người mỗi ngày, bao gồm cả vợ và con trai của “kẻ cướp ngân hàng” Patrick Lyon. Chạy trốn nằm trong suy nghĩ của nhiều người gồm cả giới chức và dân đen.

Patrick Lyon cũng đã lên kế hoạch di tản. Nhưng vào phút cuối anh ta nhận được một cuộc gọi để làm một chuyện quan trọng. Một việc liên quan đến sửa cửa của hầm chứa tiền ở Ngân hàng Philadelphia.

Những khách hàng mới của Lyon là Samuel Robinson và Isaac Davis. Robinson là một phần trong hệ thống phân cấp của Hội sảnh lịch sử Carpenters và có liên quan đến ngân hàng. Còn Davis, ông ta là một người xa lạ với Lyon. Trang web h2g2 viết rằng, Lyon “liếc xem Davis liên tục thử chìa khóa”. Sau khi Lyon kết thúc công việc, anh ta gặp 2 vị khách tại nhà hàng và có cảm giác bứt rứt khi 2 vị khách có vẻ khó chịu gì đó khi nhìn Lyon. Tin xấu đổ tới tai Lyon khi anh ta nghe về vụ cướp lớn dù đang ở cách nơi đó hàng trăm dặm.

Người dám đánh bại hệ thống tư pháp mỹ

Không còn người thân thích bên cạnh, Patrick Lyon quyết định quay trở lại “miệng hùm” để chứng minh cho họ biết rằng mình vô tội. Vừa chân ướt chân ráo về lại Philadelphia, Lyon đã bị cảnh sát bắt nhốt ngay trong một buồng giam chật chội và mất vệ sinh trầm trọng. Nhưng chính hoàn cảnh ấy đã khiến người tù khốn khổ nuôi hy vọng chế ngự bệnh dịch quái ác.

Một số tài liệu nói rằng, Lyon đã cố gắng tránh dịch sốt vàng ở Lewistown và cuối cùng cũng dính phải nó nhưng may mắn lại sống sót. Thần tài còn mang đến cho nạn nhân những điềm may mà Lyon không thể tưởng tượng nổi.

Đó là “Người xa lạ” Isaac Davis, kẻ đã đồng hành với Samuel Robinson trong lúc có mặt ở cửa hầm của Ngân hàng Pennsylvania, là một trong 2 gã đàn ông đã tiến hành vụ “khoắng” kho tiền của ngân hàng. Kẻ đồng lõa với Davis là Thomas Cunningham, một người khuân vác của ngân hàng. Vai trò của Cunningham rất quan trọng nhưng hắn ta đã thoát án do qua đời từ dịch sốt vàng chỉ vài ngày sau khi gây ra vụ cướp.

Sau khi cướp tiền, Isaac Davis bắt đầu gửi tiền cướp được từ Ngân hàng Philadelphia…về lại chính nó. Không mất nhiều thời gian để các nhà điều tra ngửi thấy mùi chuột và “chuột cống” Isaac Davis nhanh chóng thú nhận. Giai đoạn đó Lyon “bóc lịch” được 2 tháng. Trời thương! Cuối cùng Lyon được phóng thích vào năm 1799 sau một thời gian ngồi tù không cần thiết.

Vụ cướp Ngân hàng Pennsylvania khiến cho giới chức chính quyền hết sức bối rối nhưng họ lại không đủ can đảm để thừa nhận sai lầm của mình, mà thay vào đó họ cố gắng gán tội “đồng lõa” cho Lyon. Trang web h2g2 phỏng đoán rằng: “Có lẽ vì Patrick Lyon là con trai của một thẩm phán nên anh ta chỉ bị yêu cầu đóng tiền phạt cho số tiền bị đánh cắp và xóa khỏi danh sách Hội sảnh lịch sử Carpenters”.

Sau khi ra tù, Lyon đã dành thời gian để viết sách và cuốn sách này đã được bán rất chạy. Cuốn sách mang tựa đề “Chuyện kể về Patrick Lyon, người bị đổ oan tội cướp ngân hàng và chịu án tù ở Philadelphia”. Năm 1805, sau một thời gian dài chịu cảnh khó khăn và tên tuổi chìm xuống bùn nhơ, Lyon đã viết đơn chống lại các công tố viên trong một vụ kiện dân sự đình đám.

Trang web của Hội sảnh lịch sử Carpenters viết rằng: “Bồi thẩm đoàn đã hết sức cân nhắc trong suốt 4 tiếng đồng hồ và ra quyết định bồi thường số tiền thiệt hại nhân phẩm trị giá 12.000 USD cho Patrick Lyon. Không hài lòng và Lyon tiếp tục kháng cáo và phiên tòa thứ 2 đã diễn ra vào tháng 3 năm 1807. Lần thứ 2 này, một số tiền bồi hoàn trị giá 90.000 USD đã được trao cho Lyon”. Patrick Lyon trở thành một biểu tượng cho cá nhân dám đánh bại hệ thống tư pháp Mỹ. Họa sĩ John Neagle đã vẽ nên bức tranh chân dung về Patrick Lyon vào năm 1826.

Nguyễn Thanh Hải (Tổng hợp)