Bản in

Khỏe - Đẹp

Thứ Ba, 21/2/2017 20:07

Cảnh giác với biến chứng khi mắc quai bị

Cảnh giác với biến chứng khi mắc quai bị

GD&TĐ - Theo cảnh báo của các bác sĩ, bệnh quai bị là bệnh lành tính, có thể tự khỏi từ 7 - 10 ngày. Tuy nhiên, nếu không có cách phòng tránh và xử lý kịp thời, có thể dẫn tới những biến chứng nguy hiểm cho sức khỏe.

Số lượng bệnh nhân mắc quai bị tăng mạnh

ThS.BS Vũ Mạnh Cường - Phó khoa Bệnh Truyền nhiễm, Bệnh viện E - cho biết, từ đầu năm tới nay, số lượng bệnh nhân mắc bệnh liên quan đến mùa đông xuân như quai bị, thủy đậu đến khám tăng, trong đó có nhiều bệnh nhân là người lớn. Cụ thể đối với bệnh quai bị, tính từ đầu năm đến nay có gần 20 bệnh nhân, chủ yếu là bệnh nhân điều trị ngoại trú.

Tại nhiều bệnh viện tình trạng bệnh nhân mắc các bệnh mùa đông xuân như quai bị, thủy đậu… cũng tăng mạnh. Tại Bệnh viện Bạch Mai, TS.BS Đỗ Duy Cường, Trưởng khoa Truyền nhiễm, cho biết bệnh nhân quai bị và rải rác có bệnh nhân thủy đậu đã vào viện từ thời điểm trước và trong Tết. Riêng trong tháng 1/2016, có khoảng 30 bệnh nhân quai bị vào viện khám.

Theo BS Cường, năm nay số bệnh nhân vào viện nhiều hơn hẳn. Đây vẫn là bệnh lưu hành, có mầm bệnh là lây lan vì quai bị lây qua đường hô hấp.

Tuy là bệnh thường gặp ở trẻ nhưng năm nay lại thấy nhiều người lớn mắc bệnh. Những năm gần đây, số lượng người lớn mắc các bệnh thường gặp ở trẻ em như bệnh sởi, bệnh quai bị lại tăng.

Theo thống kê của BV Đống Đa (Hà Nội), từ đầu năm đến nay, nhóm bệnh truyền nhiễm do virus liên quan đến mùa đông xuân đến BV khám tăng mạnh.

Cụ thể, bệnh thủy đậu đã ghi nhận 12 ca, sốt xuất huyết 48 ca, quai bị 19 ca, trong đó có 4 ca mắc quai bị biến chứng viêm tinh hoàn, chủ yếu là các bệnh nhân trẻ từ 20 - 30 tuổi. Tại các BV khác như: BV Nhi Trung ương, BV Đa khoa Xanh Pôn, BV Bạch Mai, BV Bệnh Nhiệt đới Trung ương… cũng đã ghi nhận nhiều bệnh nhân đến khám vì mắc quai bị, chủ yếu trong độ tuổi từ 3 - 5 và ngày nào cũng có trường hợp đến khám.

Quai bị biến chứng nguy hiểm có thể gây vô sinh

Theo BS Vũ Mạnh Cường, quai bị là bệnh lây qua đường hô hấp và xuất hiện nhiều vào mùa đông xuân, có nguy cơ bệnh lan rộng trong cộng đồng. Đáng chú ý biến chứng ở bệnh nhân là nam giới hoặc bé trai mắc quai bị là viêm tinh hoàn, dễ dẫn đến nguy cơ vô sinh sau này.

Triệu chứng ban đầu của quai bị là sưng tuyến nước bọt, sưng tuyến mang tai kèm sốt cao, có thể kèm theo viêm tụy cấp và sưng tinh hoàn. Nếu bệnh nhân chưa đến tuổi dậy thì thì không lo lắng về việc sưng tinh hoàn, nhưng nếu bệnh nhân đang ở tuổi dậy thì, tuyến ngoại tiết phát triển mạnh thì tinh hoàn sẽ bị viêm.

BS Cường cho biết, ở tuổi dậy thì, quai bị có nhiều biến chứng gây ảnh hưởng nghiêm trọng tới sức khỏe sinh sản. Ở nam giới, quai bị dẫn đến sưng tinh hoàn thường sẽ chiếm tới 70% là chỉ viêm một bên khiến tinh hoàn có kích thước to gấp 2 - 3 lần.

Nếu sưng tinh hoàn hai bên khả năng vô sinh rất cao, nên những ca bệnh này cần theo dõi lâu dài, thậm chí cần phải làm các xét nghiệm tinh dịch và kiểm tra xem tinh hoàn có bị teo đi, ảnh hưởng đến khả năng sinh sản hay không.

Hiện nay, chưa có thống kê tỷ lệ vô sinh ở nam giới khi viêm tinh hoàn, nhưng tỷ lệ viêm tinh hoàn ở nam giới dậy thì chiếm khoảng 30%.

Ở nữ giới, quai bị có thể dẫn tới viêm buồng trứng, đau hố chậu hoặc bị rong kinh. Đặc biệt, bệnh quai bị ở phụ nữ có thai trong 3 tháng đầu của thai kỳ có thể gây sảy thai hoặc sinh con dị dạng, trong 3 tháng cuối của thai kỳ có thể sinh non hoặc thai chết lưu. Một trong những biến chứng khá nguy hiểm của quai bị là làm cho bệnh nhân bị viêm màng não.

Tuy nhiên, mức độ biến chứng này rất thấp, chỉ khoảng 3% trong số các ca mắc. Nếu quai bị sau 5 - 7 ngày mà tái sốt trở lại sẽ rất nguy hiểm, vì lúc đó có những biến chứng quai bị khác như: Viêm cơ tim, viêm tuyến giáp, viêm tuyến lệ, viêm thần kinh thị giác (gây giảm thị lực tạm thời), viêm thanh khí phế quản, viêm phổi, rối loạn chức năng gan, xuất huyết do giảm tiểu cầu...

Quai bị là bệnh do virus gây ra, không có thuốc đặc hiệu, mà chỉ trị về triệu chứng. Để phòng tránh lây quai bị, BS Vũ Mạnh Cường khuyến cáo người dân phải áp dụng biện pháp đeo khẩu trang, hạn chế tiếp xúc với người bệnh. Phương pháp phòng bệnh duy nhất hiện nay là tiêm vắc-xin. Nếu bệnh nhân chỉ sưng đau sốt nhẹ thì có thể chăm sóc tại nhà, ăn nhẹ, uống nhiều sinh tố, vitamin và vệ sinh răng miệng thường xuyên. Sau 3 - 5 ngày, bệnh nhân sẽ hạ sốt. Nếu có triệu chứng đau bụng, đau hố chậu, sưng tinh hoàn thì cần đến khám ngay ở cơ sở y tế để có biện pháp xử trí kịp thời.

Kiều Việt Thành