Bản in

Khỏe - Đẹp

Thứ Tư, 23/9/2015 07:20

Cách chăm sóc người bệnh hôn mê trong sốt rét ác tính

Sốt rét ác tính là sốt rét có biến chứng với khả năng đe dọa tính mạng người bệnh và xảy ra khi bệnh nhân bị nhiễm loại ký sinh trùng Plasmodium falciparum...

Sốt rét ác tính là sốt rét có biến chứng với khả năng đe dọa tính mạng người bệnh và xảy ra khi bệnh nhân bị nhiễm loại ký sinh trùng Plasmodium falciparum hoặc nhiễm phối hợp có loại ký sinh trùng này. 

Theo các nhà khoa học, các trường hợp nhiễm loại ký sinh trùng Plasmodium vivax, Plasmodium knowlesi cũng có thể gây sốt rét ác tính ; đặc biệt là ở các vùng có ký sinh trùng kháng thuốc chloroquin. Sốt rét ác tính thường gây nên tình trạng hôn mê, vì vậy cần biết cách chăm sóc bệnh nhân để hỗ trợ cho việc điều trị có hiệu quả.

Cách chăm sóc người bệnh hôn mê trong sốt rét ác tính

Người bệnh hôn mê do sốt rét ác tính cần được chăm sóc đặc biệt (ảnh minh họa)

Dấu hiệu của sốt rét ác tính và xử trí

Khi bị mắc bệnh sốt rét do nhiễm ký sinh trùng Plasmodium falciparum, nếu người bệnh không được phát hiện, xử trí, điều trị kịp thời, có hiệu quả thì rất dễ có nguy cơ chuyển sang sốt rét ác tính với những biến chứng trầm trọng gây hậu quả tử vong. Dấu hiệu dự báo sốt rét ác tính có biểu hiện rối loạn ý thức nhẹ, thoáng qua như li bì, cuồng sảng, vật vã...; sốt cao liên tục; rối loạn tiêu hóa như nôn, tiêu chảy nhiều lần trong ngày, đau bụng cấp; đau đầu dữ dội, thiếu máu nặng, da xanh, niêm mạc nhợt nhạt... Sau đó bệnh nhân chuyển sang sốt rét ác tính với các biểu hiện lâm sàng của biến chứng nặng như: rối loạn ý thức, hôn mê, mệt lả người, co giật, thở sâu và rối loạn nhịp thở, phù phổi cấp hoặc hội chứng suy hô hấp cấp, khó thở; suy tuần hoàn hoặc sốc, suy thận cấp, vàng da và niêm mạc, chảy máu tự nhiên hoặc tại chỗ tiêm truyền...

Khi phát hiện bệnh nhân sốt rét có dấu hiệu dự báo sốt rét ác tính hay đã chuyển sang sốt rét ác tính, cần phải nhanh chóng xử trí can thiệp bằng thuốc điều trị đặc hiệu và thực hiện các phương pháp điều trị hỗ trợ để hạ nhiệt độ cơ thể, cắt cơn co giật; chống sốc, suy hô hấp cấp, suy thận cấp; chống thiếu máu do huyết tán hoặc xuất huyết, hạ đường huyết, tiểu huyết cầu tố; điều chỉnh rối loạn nước, điện giải, kiềm toan và chăm sóc, nuôi dưỡng. Trong biện pháp chăm sóc, nuôi dưỡng người bệnh, cần lưu ý đến việc chăm sóc tình trạng hôn mê của bệnh nhân đúng theo yêu cầu cần thiết để hỗ trợ tích cực cho công tác điều trị biến chứng có hiệu quả nhằm giúp người bệnh khoát khỏi sự nguy kịch có thể dẫn đến tử vong.

Cách chăm sóc người bệnh

Người bệnh bị hôn mê do sốt rét ác tính cần được thực hiện các biện pháp chăm sóc phối hợp đồng bộ như: làm thông khí đường hô hấp; hỗ trợ khắc phục biến chứng hô hấp, tuần hoàn, tiết niệu và vệ sinh, dinh dưỡng.

Thông khí đường hô hấp: Bằng cách làm thông thoáng đường thở, tránh ùn tắt các chất nôn, đờm dãi... Đặt ống canun miệng nếu có tụt lưỡi, hút đờm dãi trong khoang miệng và hầu họng. Lưu ý người bệnh bị hôn mê phải có y tá điều dưỡng chăm sóc, để bệnh nhân nằm với đầu cao 30-45 0 , đầu nghiêng sang một bên để phòng ngừa tránh trào ngược các chất nôn từ dạ dày. Các trường hợp hôn mê có ứ đọng đờm dãi cần đặt nội khí quản và cho thở máy nếu có chỉ định.

Hỗ trợ khắc phục biến chứng hô hấp: Cho bệnh nhân thở ôxy với các mức độ khác nhau khoảng 3-5 lít/phút. Khi người bệnh khó thở hoặc có diễn biến nặng hơn trong quá trình điều trị, phải chuyển bệnh nhân đến nơi có điều kiện hồi sức cấp cứu để đạt ống nội khí quản và cho thở máy.

Hỗ trợ khắc phục biến chứng tuần hoàn: Phải kiểm tra tình trạng mất nước bằng cách đo huyết áp, mạch đập, độ đàn hồi của da; đo áp lực tĩnh mạch trung tâm nếu có điều kiện, độ ẩm của lưỡi, số lượng và màu sắc nước tiểu. Cần đặt một đường truyền tĩnh mạch để truyền thuốc, truyền dịch và lấy máu tĩnh mạch để xét nghiệm khi cần. Nên kiểm tra thường xuyên lượng dịch đưa vào cơ thể và lượng chất tiết thải ra của bệnh nhân qua dịch truyền, nước tiểu và phân; đồng thời ghi chính xác lượng dịch đưa vào cơ thể và lượng chất tiết thải ra qua phiếu theo dõi.

TTƯT.BS. NGUYỄN VÕ HINH

Theo Sức khỏe & Đời sống

Tin tiêu điểm