Bản in

Khỏe - Đẹp

Chủ Nhật, 27/5/2018 19:48

Bí quyết “nằm lòng” phát huy trí nhớ

Bí quyết “nằm lòng” phát huy trí nhớ

GD&TĐ - Nhiều em học sinh than thở kết quả thi của mình không được như mong muốn của bản thân bởi trí nhớ không tốt. Nhiều phụ huynh cũng phàn nàn rằng con không nhập tâm, nói tai nọ sang tai kia khi nghe thầy cô hoặc bố mẹ giảng bài… 

Làm sao để giúp trẻ có được kết quả học tập tốt? Trong rất nhiều lời giải thì việc hình thành và rèn luyện trí nhớ đã được các nhà khoa học chứng minh cần thiết và hữu ích.

Không ai sinh ra đã có trí nhớ siêu phàm

Trẻ học không tốt, kết quả học tập không theo mong muốn, nói trước quên sau, học rồi lại quên… Đó là biểu hiện của nhiều trẻ mắc phải khi đang trong độ tuổi cắp sách tới trường. Đặc biệt ở những cấp học nhỏ. Vậy nguyên nhân do đâu luôn là thắc mắc của cha mẹ khi nhìn ra vấn đề đãng trí, trí nhớ không tốt của trẻ.

Theo TS Vũ Việt Anh (Học viện Thành Công) thì: Thực ra trí nhớ không có lỗi trong những tình huống này. Không ai sinh ra đã có trí nhớ siêu phàm cả, trí nhớ không phải là một dạng năng khiếu bẩm sinh, nó được hình thành trong rèn luyện hoặc vô tình chúng ta làm giống những kỹ thuật ghi nhớ nào đó.

Dominic O’Brien, một chuyên gia trí nhớ người Anh, được mệnh danh là người có trí nhớ tốt nhất thế giới. Tuy nhiên, khi nhìn lại tuổi thơ của mình, O’Brien thừa nhận rằng ông có thể là một chuyên gia trí nhớ khác thường nhất thế giới, bởi lẽ khi còn là một cậu bé, O’Brien gặp các vấn đề nghiêm trọng về khả năng chú ý và thường không lắng nghe bất cứ điều gì mà giáo viên nói.

Mãi cho tới năm 30 tuổi ông mới bắt đầu rèn luyện những kỹ năng ghi nhớ. Chỉ trong vòng một năm sau khi bắt đầu tập luyện ông đã được ghi tên vào sách kỷ lục Guinness vì nhớ thứ tự ngẫu nhiên của 6 bộ bài.

Vậy những kỹ thuật và nguyên tắc ghi nhớ đó có thể rèn luyện như thế nào? Làm thế nào để ứng dụng các cách thức ghi nhớ siêu phàm như thế vào việc học tập để có kết quả học tập tốt hơn? Tránh việc học tài, thi phận; Tránh việc học nhiều nhưng nhớ không được nhiều; Tránh việc trí nhớ làm ảnh hưởng tới học tập trên lớp cũng như tại gia đình… Điều đó cần được cha mẹ và bản thân các em học sinh tìm hiểu cho mình cách khắc phục trí nhớ.

Những nguyên tắc ghi nhớ “nằm lòng”

Qua nghiên cứu của mình TS Vũ Việt Anh cho rằng, có một số nguyên tắc ghi nhớ đỉnh cao được áp dụng nhiều trong giáo dục hiện đại ngày nay mà học sinh cần biết để ứng dụng mang lại hiệu quả trong học tập cá nhân.

Trước hết, màu sắc giúp não bộ ghi nhớ tăng lên 50%. Nghiên cứu của các nhà khoa học thuộc Trường Đại học Curtin, Australia, chỉ ra, một căn phòng với những bức tường được sơn màu sắc tươi sáng sẽ giúp bộ não tập trung hơn. Như thế, nếu các bức tường ở trường được sơn màu đỏ và màu vàng, sinh viên có thể có kết quả học tốt hơn nhờ khả năng làm tăng sự tập trung mà màu sắc có thể mang lại.

Các nhà khoa học cũng khuyên chúng ta nên ghi chép bằng ít nhất 3 chiếc bút màu sẽ giúp ghi nhớ nhanh và lâu hơn. Ngoài ra chúng ta cũng nên vẽ những hình minh họa, biểu tượng mau sắc đánh dấu vào những phần quan trọng cần ghi nhớ.

Tiếp đó phải kể tới phương pháp ghi nhớ thông qua hình ảnh, con số. Các nhà khoa học đã cho một nhóm người xem 100 hình ảnh với thời gian mỗi hình một giây. Khi được kiểm tra về khả năng nhớ lại chính xác sau khi xem hình, có đến 90% trong số họ nhớ lại chính xác 80% số hình ảnh, còn làm kết quả thí nghiệm tương tự với việc chỉ nghe thì họ chỉ nhớ được khoảng 40% số từ.

Một thí nghiệm đơn giản, khi ta nói từ quả cà chua, thì ngay lập tức trong đầu hiện lên hình ảnh quả cà chua màu đỏ chứ không hiện lên chữ quả cà chua bằng phấn trắng viết trên bảng đen (cách chúng ta đang học). Vì vậy để ghi nhớ tốt cần áp dụng những phương pháp học tập bằng hình ảnh như dùng flashcard, bản đồ tư duy, sơ đồ khối…

Dùng liên tưởng cũng được biết tới như một cách nhớ hiệu quả bởi có thể kết nối các hình ảnh, ý tưởng một cách khác thường. Liên tưởng những kiến thức mới với những sự vật hiện tượng đã xảy ra sẽ dễ dàng lưu trữ trong trí nhớ hơn.

Ví dụ: Tưởng tượng Nguyễn Huệ đứng dưới gốc hoa đào, tay cầm ngọn giáo, hông đeo rìu, dưới chân có con gà và con nhím bị khóa vào nhau bằng cái còng số 8. Sẽ giúp bạn ghi nhớ được chiến thắng mùa Xuân năm Kỷ Dậu 1879 (Ngọn giáo giống số 1, cái rìu giống số 7, còng số 8, con nhím lên kết với số 9, hoa Đào mùa Xuân, con gà là Dậu…)

Tìm ra sự nổi bật để ghi nhớ cũng là một phương pháp hiệu quả bởi não chỉ ghi nhớ những hình ảnh, sự kiện nổi bật. Có những sự việc đã diễn ra từ thời thơ bé nhưng nhắc lại đến giờ chúng ta vẫn nhớ, nhưng có những việc xảy ra vừa hôm qua nhưng chúng ta đã quên mất rồi.

Tại sao lại như vậy? Vì những việc đặc biệt nổi bật từ xa xưa sẽ luôn in dấu trong tâm trí chúng ta ví dụ: Có lần bị tai nạn hoặc trốn mẹ đi chơi rồi bị đánh….Vậy cách tốt nhất để nhớ một điều gì đó hãy làm nổi bật nó lên như hài hước hóa, gây sốc…

Hài hước, vui vẻ sẽ dễ dàng ghi nhớ hơn. Điều đó tưởng chừng không mấy liên quan song thực tế lại chứng minh sợ hãi, căng thẳng, buồn chán là những trạng thái cảm xúc tiêu cực luôn đem lại cho ta cảm giác căng thẳng, mệt mỏi, khó chịu, tim đập nhanh, đổ mồ hôi… Những cảm giác này chắc chắn sẽ không giúp não bộ thoải mái nhất để làm việc, ghi nhớ. Vì vậy, khi vui vẻ, hài hước, vùng não tư duy sẽ được kích hoạt và khả năng ghi nhớ sẽ nhanh hơn.

Ngoài ra, việc khái quát vấn đề tạo ra nền tảng cho việc ghi nhớ cũng là một cách hiệu quả. Khi học, các em có thể đặt sự kiện trong một mối quan hệ tổng thể giống như khi ta xem một bức tranh, các chi tiết được đặt trong một chủ đề tổng thể sẽ giúp chúng ta ghi nhớ dễ dàng hơn. Việc phân tích các mối liên kết của thông tin đó vào các khái niệm tổng quát sẽ giúp học sinh ghi nhớ tốt hơn là học từng chi tiết riêng biệt.

Nếu khó khăn trong việc sử dụng trí nhớ vào học tập thông qua các hình thức trên thì có thể vận dụng việc học bằng cả 5 giác quan. Khoa học tâm lý chỉ ra, phương pháp giáo dục bằng đa giác quan là phương pháp giáo dục tiên tiến, hiện đại được áp dụng rộng rãi hiện nay.

Học, ghi nhớ bằng phương pháp này sẽ kích hoạt cùng một lúc các cơ quan: Thính giác, xúc giác, khứu giác, vị giác, thị giác đều hoạt động, điều này giúp nhanh chóng kích thích tế bào não kết nối lại với nhau, giúp các vùng chức năng trong não hoạt động liên tục làm tăng khả năng nhận biết, tư duy, ghi nhớ dễ dàng hơn...

Anh Việt