Thứ 4, Ngày 7 Tháng 8 năm 2019

Sáng tạo trong khởi nghiệp: Bản lĩnh mới của tuổi trẻ học đường

Dĩ Hạ - 28/03/2020, 14:23 GMT+7 | Trẻ
Cô giáo Trần Lan Dung và nhóm học sinh tác giả của đề tài màng lọc sinh học.Cô giáo Trần Lan Dung và nhóm học sinh tác giả của đề tài màng lọc sinh học.

Sáng tạo

Khởi nghiệp giờ không còn là sân chơi riêng của các anh chị sinh viên mà đã lan tỏa đến các trường phổ thông và nhiều dự án của học sinh đã thể hiện tính sáng tạo và hết sức độc đáo. Cô Trần Lan Dung, giáo viên Trường THPT Nguyễn Khuyến, tỉnh Nam Định nhiều năm nay đồng hành cùng các bạn học sinh trong phong trào khởi nghiệp của trường, cho biết: Các dự án tôi hướng dẫn học sinh nghiên cứu trong 5 năm trở lại đây đều hướng tới giải quyết những vấn đề cuộc sống. 

Nhiều dự án trong đó là sự nhìn nhận sáng tạo, khách quan, mang thế giới quan của các bạn trẻ. Đó là Đề án biện pháp hạn chế mâu thuẫn giữa người dị tính (bình thường) với nhóm LGBT (đồng tính, song tính, chuyển giới…). Hay như các bạn có những trăn trở với vấn đề cấp thiết của nhân loại đã nghiên cứu sáng tạo ra vật liệu mới thay thế túi nilon giải quyết ô nhiễm môi trường (ô nhiễm trắng), an toàn thực phẩm.

Dự án nghiên cứu màng lọc sinh học do cô Trần Lan Dung hướng dẫn là một đề tài tiêu biểu cho tính sáng tạo. Nhóm đã nuôi cấy vi khuẩn (có lợi) từ nước dừa già, nước vo gạo tận dụng triệt để nguyên liệu thừa từ làng nghề (làng bún Phong Lộc - TP Nam Định), vỏ giáp xác miền biển xã Giao Hải - Giao Thủy, sử dụng Berberin, cốt nghệ tươi và nano bạc. 

Những vật liệu tạo ra đều có tính an toàn cao, tự hủy sinh học bởi nguyên liệu thiên nhiên, dễ thực hiện, quy trình xanh, giá thành thấp, thân thiện và có đặc tính kháng khuẩn cao. Chế phẩm không chỉ ứng dụng trong bảo quản thực phẩm mà còn trong y học (thực phẩm chức năng, chữa bỏng…). Dự án đoạt giải Nhì quốc gia Cuộc thi nghiên cứu KHKT dành cho HS phổ thông (được đánh giá cao về ý tưởng và thực nghiệm khoa học), giải Nhì quốc gia trong thi Khởi nghiệp.

Cô Trần Lan Dung và các tác giả màng lọc sinh học.

Dự án “Khi vàng đen lên tiếng” của thầy giáo Mạc Anh Văn cùng nhóm HS Trường THPT Hoàng Hoa Thám, tỉnh Quảng Ninh được thực hiện với mục tiêu vận dụng kiến thức đã học về than đá, ảnh hưởng của than đá đến nền kinh tế và ô nhiễm môi trường từ đó lan tỏa đến mọi người ý thức bảo vệ môi trường vùng than và nạn khai thác than trái phép. Dự án đã sử dụng các kiến thức vật lý, công nghệ sáng tạo vào giải quyết vấn đề, đặc biệt với học sinh khu vực Quảng Ninh.

Với vai trò thầy giáo hướng dẫn, Mạc Anh Văn đã hướng HS vận dụng các kiến thức đã học vào thực hành để giải quyết vấn đề một cách có hiệu quả. Nhóm đã lập một kênh liên lạc qua Skype với chuyên gia để hiểu hơn về than đá và thực trạng đang xảy ra. Học sinh tự tìm hiểu các kiến thức, công dụng, trữ lượng than của địa phương và cả nước. 

Tạo fanpage trên Facebook, tìm kiếm, khảo sát thực trạng tại nơi khai thác than tại địa phương. Vận dụng kiến thức đã học chế tạo máy đo chất lượng không khí xung quanh nơi khai thác than. Phỏng vấn mọi người, mọi thành phần về tầm quan trọng của than, ảnh hưởng của khai thác than với môi trường và biện pháp giảm thiểu ô nhiễm môi trường tại địa phương. Nghiên cứu và chế tạo thiết bị đo lường chất lượng không khí. Dự án đã được trao giải Nhất thử thách nhóm tại Diễn đàn Giáo dục đổi mới sáng tạo trên nền tảng công nghệ thông tin 2020.

Khẳng định bản lĩnh

Những ngày qua khi các tỉnh đồng bằng sông Cửu Long đang oằn mình gánh hạn mặn thì nhóm sinh viên Trường ĐH Trà Vinh đã công bố thành công đề tài “Ứng dụng công nghệ IoT cùng hệ thống cảm biến thông minh chạy trên nền tảng điện thoại thông minh nhằm cải thiện hiệu quả sử dụng nước trong canh tác lúa ở đồng bằng sông Cửu Long”. 

Với cách trồng ngập nước truyền thống, cây lúa cần nhiều nước để sinh trưởng trong khi các tỉnh khu vực này đang phải đối mặt với tình hình biến đổi khí hậu và nguồn nước cạn kiệt. Vấn đề đặt ra là cần thiết phải có phương pháp canh tác lúa mới sử dụng nước hiệu quả hơn. 

Dưới sự hướng dẫn của các giảng viên, nhóm đã bắt tay thực hiện Dự án trên cơ sở ứng dụng công nghệ IoT để khuyến khích ứng dụng kỹ thuật ngập khô xen kẽ (Alternative Wetting and Drying – AWD) trong canh tác lúa.

Ứng dụng công nghệ IoT cùng hệ thống cảm biến thông minh đặt trên cánh đồng lúa An Giang.

Theo nhóm nghiên cứu, thực hiện kỹ thuật tưới ngập khô xen kẽ (AWD) có thể giảm lượng nước sử dụng lên tới 28% và khí thải mê-tan lên tới 48%. Kỹ thuật này có thể gây khó khăn với nông dân vì họ cần theo dõi mực nước chặt chẽ cũng như điều tiết nguồn nước thường xuyên. 

Đa phần nông hộ vẫn canh tác theo thói quen, dựa vào phỏng đoán thay vì dữ liệu chính xác. Giải pháp đưa ra là sử dụng kỹ thuật AWD kết hợp với ứng dụng công nghệ IoT cùng hệ thống cảm biến thông minh đo mực nước và ứng dụng chạy trên nền tảng điện thoại thông minh giúp theo dõi, điều tiết mực nước một cách hợp lý, hiệu quả từ đó tiết kiệm nước, công lao động và giảm lượng khí phát thải từ canh tác lúa nước. 

Dự án đã thực hiện ở bốn vụ lúa trong gần hai năm, trên tổng diện tích canh tác 70 hécta tại Cần Thơ, Trà Vinh và An Giang với sự tham gia của 80 nông hộ nhỏ và doanh nghiệp. Kết quả, nông dân tiết kiệm thêm 13% đến 20% lượng nước so với cách làm thủ công. Ứng dụng IoT tạo ra năng suất cao hơn AWD thủ công với mức tăng hơn 11% ở Cần Thơ, Trà Vinh và An Giang tăng gần 5%. Với lợi ích đáng kể như vậy, phần lớn nông dân trên địa bàn đã bày tỏ mong muốn tiếp tục sử dụng công nghệ này trong những mùa lúa tiếp theo.

“Ưu điểm của hệ thống này là chỉ với chiếc điện thoại thông minh, người nông dân có thể theo dõi mực nước từng ngày, từng giai đoạn sinh trưởng của lúa và điều khiển máy bơm từ xa. Có thể kiểm tra và kích hoạt máy bơm nếu cần, mọi lúc mọi nơi. Cảm biến đo đạc mực nước cũng chính xác hơn bằng mắt thường. Công nghệ IoT thực sự đã giúp tiết kiệm nước được nhiều hơn và cho năng suất cây lúa cao hơn. Nhóm muốn cải tiến công nghệ hơn nữa để IoT không chỉ dừng lại ở việc bơm tháo nước trên đồng ruộng mà còn có thể phân tích tình hình dịch hại trên cây lúa”, sinh viên Nguyễn Khánh Duy - ngành Công nghệ thông tin (Trường ĐH Trà Vinh), thành viên dự án, chia sẻ.

Còn ở Trường ĐH Ngoại thương Hà Nội, trong năm 2019 từ hơn 250 ý tưởng từ các cuộc thi khởi nghiệp sinh viên và các nhóm khởi nghiệp trên toàn quốc, SIP100 (chương trình 100 ngày ươm tạo và 1 năm kết nối đầu tư) đã chọn lựa được 9 dự án tiềm năng đến từ khắp các tỉnh trên toàn quốc, và đặc biệt có hai nhóm ươm tạo nước ngoài đến từ Thái Lan và Malaysia. Các dự án được các nhà đầu tư, chuyên gia đánh giá cao về ý tưởng sáng tạo, tính thiết thực và khả thi. 

Đáng chú ý, một số dự án hướng nội dung vào mảng giáo dục rất có ý nghĩa như We Grow Education (hệ sinh thái các giải pháp giáo dục khai phóng với tầm nhìn về một tương lai thế hệ trẻ Việt được phát triển không giới hạn với những tiềm năng của mình) hay For a better world - sách Handmade dành cho thiếu nhi từ vật liệu tái chế nhằm mục đích bảo vệ môi trường, tạo công ăn việc làm và cơ hội hòa nhập cộng đồng cho người khuyết tật, nạn nhân chất độc da cam và một số nhóm người yếu thế khác.

Bạn Nguyễn Phương Tú (sinh viên Trường ĐH Ngoại thương) - đồng sáng lập dự án We Grow Education, chia sẻ: “Xuất phát từ thực trạng xã hội nơi mà người trẻ phải đối mặt với rất nhiều định kiến, rào cản và rủi ro từ chính mình và môi trường, trong khi giáo dục tại nhà trường và gia đình lại đang xảy ra sự đứt gãy và loay hoay không biết cách tiếp cận chúng như nào? We Grow Education ra đời. 

Có 5 mảng mà dự án giải quyết: Tự do lựa chọn trong cuộc sống, xây dựng các mối quan hệ khỏe mạnh, xây dựng bản ngã cá nhân, khả năng tự vệ trước tác động bên ngoài, định hướng sự nghiệp”. Thông qua dự án, bạn mong muốn kết nối với mentors - những người thực sự có chuyên môn trong phát triển kinh doanh, đặc biệt là về giáo dục để có thể học hỏi và xây dựng một mô hình khởi nghiệp tốt hơn.

Nhóm HS Trường THPT Hoàng Hoa Thám với đề tài “Khi vàng đen lên tiếng”.

Vườn ươm không chỉ toàn hoa hồng

Vườn ươm khởi nghiệp đã và đang rộng mở và lan tỏa từ các trường phổ thông đến giảng đường đại học. Hết sức đa dạng và phong phú về đề tài, sáng tạo về cách thể hiện và cũng thể hiện đầy bản lĩnh nhập cuộc. Tuy nhiên, bước vào vườn ươm không chỉ có hoa hồng mà còn đầy chông gai. Chưa có con số thống kê đầy đủ nhưng chắc rằng nhiều đề tài, dự án bóng mượt nhưng chỉ đẹp về con chữ. Lại cũng có những dự án tưởng như có tính thực tiễn cao nhưng khi đưa vào triển khai lại thất bại. 

Chỉ rất ít dự án đi được đến cuối hành trình và một điều có thể nhận thấy rõ là phải có doanh nghiệp đồng hành. Nhiều chuyên gia kinh tế cũng như giáo viên phổ thông, giảng viên đại học, cùng chung nhận định rằng: Mối quan hệ giữa đề tài, dự án của HSSV với doanh nghiệp là hữu cơ và chỉ khi nó được các bà đỡ là doanh nghiệp yêu quý thì mới có thể thành công. Tất nhiên, là doanh nghiệp họ sẽ luôn thực tế và khách quan khi đánh giá hiệu quả, tính khả thi của dự án.

Nguyễn Anh Hoàn cán bộ Phòng Công tác HSSV của Trường ĐH Mở Hà Nội được coi là một tấm gương khởi nghiệp trẻ với một loạt chuỗi thương hiệu như “Ram cuốn cải”, “Đồ ăn Handmade” và nay là “Mr Cơm” chuỗi cung ứng đồ ăn văn phòng đang thu hút đông đảo giới trẻ. Hoàn rút ra kinh nghiệm là muốn thành công phải quản trị điều hành hiệu quả, đây là một trong những ưu tiên hàng đầu. Khởi nghiệp cần có ý tưởng nhưng phải thực tế. Với những vấp ngã, Hoàn luôn sẵn lòng chia sẻ kinh nghiệm của mình với các bạn sinh viên có tinh thần khởi nghiệp. 

“Tinh thần khởi nghiệp của các bạn trẻ rất đáng hoan nghênh. Những startup thành phẩm đưa ra thị trường khá hoàn chỉnh, được chấp nhận. Như ở Trường ĐH Ngoại thương, đa số dự án khởi nghiệp thành công của các em sinh viên không phải xuất phát từ khi đang còn ngồi trên ghế nhà trường mà là sau khi em tốt nghiệp mới là tiếp nối của quá trình thành công. Chính vì vậy, hiện nay trong hoạt động hỗ trợ sinh viên khởi nghiệp có cả sinh viên đang học lẫn cựu sinh viên, đàn anh đi trước giúp đỡ, đàn em đi sau học hỏi khiến cho tinh thần khởi nghiệp ở Trường ĐH Ngoại thương luôn được giữ lửa”. PGS.TS Bùi Anh Tuấn - Hiệu trưởng Trường ĐH Ngoại thương Hà Nội


Ý kiến của bạn

Bạn còn 500/500 ký tự

Xem thêm

Xem thêm