Thứ 4, Ngày 7 Tháng 8 năm 2019

Picasso - Họa sĩ cuồng rác giấy

Vũ Huế - 07/03/2020, 07:00 GMT+7 | Văn hóa
“Femmes à leur Toilette”, kiệt tác giấy dán của Picasso.“Femmes à leur Toilette”, kiệt tác giấy dán của Picasso.

Bậc thầy trường phái lập thể

Pablo Picasso (1881 - 1973) là họa sĩ Tây Ban Nha vĩ đại, người sáng lập kiêm bậc thầy trường phái lập thể. Nhiều tác phẩm hội họa của ông nằm trong danh sách các bức tranh đắt giá nhất thế giới.

Chúng được đấu giá với mức hàng chục triệu USD, thậm chí bức Garçon à la pipe còn đạt mức 104 triệu USD, lập kỷ lục tác phẩm hội họa đắt giá nhất lịch sử (tính đến năm 2004).

Pablo Picasso (1881 - 1973).

Bề ngoài, Picasso là một người đàn ông điển trai. Bằng tài năng hội họa, danh tiếng lẫy lừng và sự điển trai ấy, ông làm khổ không ít phụ nữ. Trái với chủ nhân sáng bóng, phòng làm việc của Picasso thật sự không khác gì cái hố rác. Trên nền nhà luôn ngập ngụa đủ các thể loại rác giấy, từ sách báo cũ cho đến giấy gói đồ, phong bì đã qua sử dụng, bao thuốc lá, vé xe buýt, giấy ăn…

Khi đống giấy dưới sàn đã cao chạm mặt bàn, Picasso lôi dây, kẹp ra, treo rác giấy lên trần nhà.

Trong mắt của phần lớn chúng ta, rác giấy cũng chỉ là rác. Với Picasso, toàn bộ rác giấy tích trữ đều là suối nguồn cảm hứng. Ông thích được rác giấy vây quanh. Ngay cả trong biệt thự của Picasso cũng chật đầy rác giấy.

Đến lúc qua đời, Picasso đã tích lũy được hàng nghìn các loại rác giấy. Một số chúng vẫn được gìn giữ và trưng bày tại Đại học Hoàng gia London (Anh), nhằm ghi nhớ niềm đam mê đối với rác giấy của vị họa sĩ tài danh này.

Thích vẽ chồng lên rác giấy

Từ thuở ấu thơ, Picasso đã bộc lộ thiên chất nghệ thuật. Cha của ông là họa sĩ José Ruiz Blasc nhiệt tình chỉ dẫn, chắp cánh tài năng.

Mẹ của Picasso thì cẩn thận cất giữ các bức tranh con trai vẽ. Đến nay, thế giới vẫn còn bức tranh Picasso phác họa từ khi chưa lên 10 tuổi, Le Picador.

Trong 92 năm cuộc đời, Picasso có trên 80 năm sự nghiệp vẽ. Ông để lại hàng trăm bức tranh cùng nhiều tượng điêu khắc quý giá.

Với Picasso, giấy cũng là nguyên liệu thiết yếu cho một tác phẩm nghệ thuật hoàn chỉnh. 

Picasso thích quan sát và ưa thú vui bề bộn. Những cuộn giấy, lọ sơn, hộp… lăn lóc khắp xưởng vẽ của ông không phải kết quả của thói lười. Ông có thói quen đọc báo rồi bày tỏ cảm nhận của mình về nội dung bằng cách vẽ ngay lên mặt giấy.

“Picasso luôn giữ gìn đồ vật, giấy phác thảo một cách có chủ ý”, Ann Dumas, nhà đồng triển lãm Picasso và Giấy (Picasso and Paper) tại London khẳng định.

Và Picasso không tùy tiện vẽ bừa. Ông quan sát kỹ lưỡng các kiểu chữ, hình ảnh, sau đó mới lồng ghép nét vẽ của mình vào. Với giấy rác bao thư có hoa văn trang trí, ông cẩn thận điểm chi tiết, tô vẽ đẹp và hợp đến nỗi “tuy hai mà như một”.

Yêu cắt và dán giấy

Với nhiều họa sĩ, giấy chỉ là vật liệu phác thảo, phác họa ý tưởng trước khi vẽ chính thức lên tấm toan. Riêng với Picasso, giấy không phải “nháp” mà là nguyên liệu hội họa thiết yếu. Ông rất thích cắt và dán giấy.

Femmes à leur toilette (1937 - 1838) của Picasso là kiệt tác giấy dán như thế. Nó rộng đến 4,48m, có nền bằng vải và chất liệu “vẽ” là giấy và keo bột màu. Picasso sử dụng nhiều mẫu giấy dán tường khác nhau, cắt, dán lên khung vải, gợi cảm giác như hình ảnh phản chiếu dưới mặt nước.

 
 Picasso đam mê cắt giấy suốt cả đời.

Sau Femmes à leur toilette, Picasso sao chép kiệt tác tranh sơn dầu Le Déjeuner sur l’herbe của danh họa người Pháp Édouard Manet (1832 - 1883) bằng cắt dán giấy. Nhiều người cho rằng, sự sáng tạo với cắt dán giấy này của ông là một kiểu… nổi loạn. Nó bứt phá phong cách hội họa truyền thống, tạo nên một hình thức mới hoàn toàn.

Thực tế, không phải đến khi chán vẽ rồi Picasso mới chuyển sang nghệ thuật cắt dán giấy. Từ thuở nhỏ, ông đã tỏ ra hứng thú với giấy. Trong cuộc triển lãm “Picasso và Giấy” ở London, có một bức tranh giấy dán được Picasso làm từ năm 8 - 9 tuổi. Nó miêu tả hình ảnh chú chó và con chim bồ câu, nhìn hết sức độc đáo, đáng yêu. Khoảng 15 năm sau đó, Picasso vẫn tiếp tục “chơi” với giấy. Ông mê mẩn cắt giấy thành hình con mực, quả lê, phím đàn…

Ngoài cắt dán giấy, Picasso còn linh hoạt xé và đốt giấy. Ông dễ dàng biến tờ giấy đơn điệu thành con dao, cái nĩa, chú chim, con dê, chiếc găng tay, hàng vũ công nhảy múa, thậm chí là cả một loạt các hộp sọ. Chỉ với chiếc khăn giấy và chút lửa, Picasso cũng thành công tạo ra hình ảnh Dora Maar, nàng tình nhân khốn khổ ở Pháp của mình.

Nếu nhìn nhận một cách khách quan, nghệ thuật cắt dán giấy của Picasso không nổi bật bằng nghệ thuật vẽ tranh. Hầu hết các tác phẩm để đời của ông là tranh sơn dầu. Dẫu vậy, đại danh họa này vẫn không ngừng đam mê giấy, thích tích lũy, giữ gìn cẩn thận và yêu quý chúng như bất cứ kiệt tác nổi bật nào.

Theo BBC

Ý kiến của bạn

Bạn còn 500/500 ký tự

Xem thêm

Xem thêm