Thứ 4, Ngày 7 Tháng 8 năm 2019

Môn Giáo dục công dân: Làm chủ từ khóa

Hà Nguyên - 13/06/2020, 14:21 GMT+7 | Trao đổi
HS trường THPT Trần Phú (Đà Nẵng) tham gia buổi ngoại khóa môn Giáo dục công dân chủ đề Phòng chống ma túy.HS trường THPT Trần Phú (Đà Nẵng) tham gia buổi ngoại khóa môn Giáo dục công dân chủ đề Phòng chống ma túy.

Nắm chắc từ khóa

Cô Lê Thị Thanh Bình – GV môn Giáo dục công dân (GDCD), Trường THPT Trần Phú (Đà Nẵng) chia sẻ: “Để không bị nhầm lẫn giữa các khái niệm, HS cần nắm chắc từ khóa, thuật ngữ trong lý thuyết để làm tốt bài trắc nghiệm. Khi làm bài tập, nhất là bài tập vận dụng, mỗi tình huống thường có nhiều nhân vật, HS sẽ rất dễ “rối”. Để có thể gỡ những nút thắt này, các em phải đọc kỹ nội dung câu hỏi rồi quay trở lại đối chiếu với tình huống để phân tích. Trên cơ sở đó, các em sẽ loại dần đáp án sai”.

Một kinh nghiệm nữa mà cô Nguyễn Thị Xuân Lệ - Tổ trưởng tổ GDCD, Trường THPT Phan Châu Trinh (Đà Nẵng) khuyên HS: Khi làm bài tập phải xem nội dung câu hỏi là gì, hỏi về quyền gì. Ví dụ: Tình huống (câu 120 đề minh họa): Chi cục Kiểm lâm X có anh K là Chi cục trưởng, anh M và anh B là nhân viên. Phát hiện anh M bị anh S là chủ một xưởng gỗ đang dùng hung khí trấn áp ngay tại phòng trực, anh K cùng anh B đã tìm cách khống chế khiến anh S phải chạy trốn. 

Do hoảng sợ, anh S xông vào nhà dân bắt giữ chị H làm con tin. Yêu cầu anh S đầu thú không thành, vì vội đi công tác theo kế hoạch từ trước, anh K phân công anh B báo sự việc với cơ quan chức năng đồng thời có trách nhiệm bảo vệ hiện trường. Ngay sau đó, do bị anh S đe dọa giết, anh B đã khóa cửa nhốt anh S và chị H tại nhà kho của chị rồi bỏ về quê. Những ai sau đây vi phạm quyền bất khả xâm phạm về thân thể của công dân”.

Trong tình huống này có rất nhiều nhân vật, nội dung câu hỏi về quyền bất khả xâm phạm thân thể của công dân. HS phải xác định đây là nội dung kiến thức của bài 6 - công dân với những quyền tự do cơ bản và câu hỏi đề cập đến nội dung Vi phạm quyền bất khả xâm phạm về thân thể, có nghĩa là bắt giam giữ người trái pháp luật nên chỉ có hai nhân vật có hành động vi phạm thôi, đó là anh S (xông vào nhà dân bắt giữ chị H làm con tin) và anh B (khóa cửa nhốt anh S và chị H tại nhà kho của chị).

Chương trình GDCD lớp 12 chủ yếu về pháp luật và quyền công dân nên đây là môn học tương đối khó. Nếu trước đây, khi môn GDCD chưa được đưa vào các môn thi của Kỳ thi THPT quốc gia, GV chỉ cần dạy cho HS nắm được kiến thức cơ bản, thì giờ GV phải “đi” hết nội dung trong SGK rồi liên hệ với các tình huống thực tế để có thêm tính vận dụng. Cô Nguyễn Thị Xuân Lệ cho biết: “Để có thể đạt điểm cao với môn GDCD, HS phải chủ động cập nhật các thông tin thời sự, sự kiện diễn ra trong xã hội để liên hệ, vận dụng. Như đề thi minh họa mà Bộ GD&ĐT vừa công bố, thông tin về diễn biến dịch bệnh Covid-19 cũng được cập nhật và đưa vào đề”.

Vận dụng kiến thức vào thực tế

HS Trường THTP Trần Phú (Đà Nẵng) tham gia thảo luận tại diễn đàn “Xây dựng tình bạn đẹp – Nói không với bạo lực học đường”.

Phân tích kỹ đề thi minh họa Kỳ thi tốt nghiệp THPT năm 2020, cô Lê Thị Thanh Bình nhận xét: “Đề chủ yếu tập trung vào nội dung kiến thức lớp 12, chỉ có 4 câu hỏi ở mức độ Nhận biết thuộc nội dung kiến thức lớp 11. Trong 36 câu hỏi còn lại thuộc chương trình lớp 12 trọng tâm vẫn là các bài ở học kỳ I. Chính vì vậy, khi ôn tập, HS không thể bỏ qua kiến thức nằm trong các bài 1, 2, 4 và 6”.

Theo kinh nghiệm của cô Nguyễn Thị Xuân Lệ, HS phải nắm vững kiến thức cơ bản mới xác định đúng đáp án cho các câu Nhận biết và Thông hiểu, đồng thời xử lý thông tin dữ liệu từ tình huống của các câu vận dụng. Cô Lệ cũng hướng dẫn HS cách xác định đề đối với các câu vận dụng: Đọc câu hỏi cuối tình huống để biết mục đích của câu hỏi, sau đó xác định hành vi của các nhân vật, tìm dữ liệu đúng yêu cầu của đề.

Ví dụ câu 119 của đề thi minh họa: “Sau khi hoàn thiện hồ sơ theo quy định, các anh A, B, C cùng đăng ký kinh doanh mặt hàng thuốc tân dược. Vì mâu thuẫn với anh C nên ông D là lãnh đạo cơ quan chức năng chỉ cấp phép cho anh A và anh B. Được anh C cho biết anh A kinh doanh phát đạt trong khi cửa hàng của mình luôn vắng khách, anh B lập tức tung tin anh A chuyên bán hàng giả do anh M cung cấp. Thông tin của anh B đã khiến lượng khách hàng của anh A giảm sút nghiêm trọng. Những ai sau đây vi phạm quyền bình đẳng trong kinh doanh?”.

Câu hỏi này liên quan đến nội dung kiến thức của bài số 4, lĩnh vực kinh doanh. HS phải xác định được trong câu hỏi này, những người vi phạm quyền bình đẳng trong kinh doanh, trước hết là ông D. Ông D là người có chức năng cấp giấy phép kinh doanh, trong khi có 3 người cùng nộp hồ sơ đăng ký kinh doanh cùng một mặt hàng nhưng ông D chỉ cấp phép cho 2 người là anh A và anh B thôi. Vì mâu thuẫn cá nhân với anh C mà ông D không cung cấp giấy phép kinh doanh là vi phạm quyền bình đẳng trong kinh doanh. Anh B là người thứ 2 vi phạm cạnh tranh không lành mạnh trong kinh doanh vì đã tung tin giả. Như vậy trong tình huống này có 2 người vi phạm là ông D và anh B.

Qua phân tích đề thi những năm gần đây cũng như đề minh họa năm 2020, cô Lệ cho rằng: Đề thi không bắt buộc HS phải ghi nhớ tiểu tiết, ví dụ như thuộc khoản bao nhiêu, điều bao nhiêu của bộ luật. “HS chỉ cần nắm vững những kiến thức, khái niệm cơ bản, ví dụ như các hành vi vi phạm pháp luật cần phân biệt đâu là vi phạm dân sự, hành chính hay hình sự. Hoặc việc vận dụng pháp luật là quyền của công dân, tuân thủ pháp luật là nghĩa vụ của công dân” – cô Lệ ví dụ.

Ngoài mục tiêu giáo dục cho HS các chuẩn mực đạo đức và kiến thức pháp luật của người công dân, môn GDCD còn tích hợp nhiều nội dung giáo dục xã hội cần thiết cho các công dân trẻ tuổi về kỹ năng sống, góp phần hình thành và phát triển nhân cách. Để giúp HS học bộ môn GDCD hiệu quả, theo cô Lê Thị Thanh Bình, “GV không chỉ dạy kiến thức cơ bản, cần thiết, cần dẫn dắt vào tình huống cụ thể để các em có thể tìm hiểu, vận dụng. GV cũng phải chủ động mở rộng kiến thức, cập nhật các thông tin, sự kiện diễn ra trong xã hội để liên hệ, gắn kết với bài giảng HS mới dễ tiếp cận. GV cần giữ vai trò gợi mở để HS thảo luận và mạnh dạn nêu những thắc mắc cần giải đáp”.

Ý kiến của bạn

Bạn còn 500/500 ký tự

Xem thêm

Xem thêm