Thứ 4, Ngày 7 Tháng 8 năm 2019

Kit thử của Việt Nam chậm nhưng chắc 100%

Mai Chi - 19/03/2020, 13:15 GMT+7 | Thời sự
Việt Nam hoàn toàn chủ động trong việc sản xuất kit thử Covid-19.Việt Nam hoàn toàn chủ động trong việc sản xuất kit thử Covid-19.

Khác hẳn về công nghệ

Ngày 15/3, Việt Nam tiếp ngài Park Noh-wan, Đại sứ Đặc mệnh Toàn quyền Hàn Quốc và TS Kydong Park, Trưởng Đại diện Tổ chức Y tế Thế giới. Cả hai đều là đại diện tại Việt Nam. Để nâng cao kinh nghiệm phòng chống dịch Covid-19, Thứ trưởng Bộ Y tế Nguyễn Thanh Long đã đề nghị phía Hàn Quốc chia sẻ về việc xét nghiệm cùng lúc số lượng lớn mẫu bệnh phẩm.

Đồng thời, đề nghị Hàn Quốc hỗ trợ các sinh phẩm, kit chẩn đoán nhanh, trang thiết bị xét nghiệm, giúp Việt Nam xét nghiệm nhanh, nhiều mẫu cùng lúc. Nhờ đó, rút ngắn thời gian xét nghiệm và ứng phó kịp thời nếu xảy ra tình huống dịch trên diện rộng, ca bệnh nhiều.

Trước đó, nhiều nhóm nghiên cứu trong nước đã công bố sản xuất thành công bộ kit phát hiện Covid-19 và có thể sản xuất ở quy mô lớn, thậm chí là xuất khẩu sang nước khác. Việc Việt Nam muốn Hàn Quốc hỗ trợ các sinh phẩm, kit chẩn đoán nhanh khiến nhiều người thắc mắc hai loại kit test này có gì khác nhau? Vì sao không sử dụng bộ sinh phẩm của Việt Nam sản xuất để phòng ngừa dịch bệnh?

PGS.TS Đinh Duy Kháng, Viện Công nghệ Sinh học, Viện Hàn lâm KH&CN Việt Nam, đồng tác giả của bộ sinh phẩm phát hiện Covid-19 bằng công nghệ realtime RT-PCR cho biết, bộ kit của Hàn Quốc khác hẳn về mặt công nghệ so với bộ kit của Việt Nam.

Bộ kit của Hàn Quốc là kit test nhanh, không phải bộ kit sử dụng công nghệ realtime RT-PCR. Sản phẩm của Việt Nam là bộ kit có độ chính xác cao nhất. Nếu số lượng người nghi ngờ nhiễm virus Covid-19 quá nhiều thì cần đến khâu sàng lọc nhanh trước, sau đó mới dùng đến kit realtime RT-PCR thì mới chắc chắn.

Bộ kit test nhanh của Hàn Quốc dựa trên nguyên lý sắc ký miễn dịch, thực hiện rất nhanh nhưng độ chính xác không cao. Công nghệ này sử dụng 2 cách để phát hiện ra virus là phát hiện trực tiếp kháng nguyên của virus trong bệnh phẩm và tìm ra kháng thể ICM trong máu.

Chỉ trong vòng 15 - 20 phút là kit thử này sẽ cho kết quả, nhưng độ nhạy và độ chính xác không cao. Trong trường hợp số lượng bệnh nhân quá lớn thì loại kit thử này lại phát huy tác dụng. Phòng dịch thì phải sử dụng cùng lúc nhiều phương án nên việc Việt Nam đề nghị Hàn Quốc hỗ trợ bộ kit này cũng là điều dễ hiểu.

“Bộ kit nhanh của Hàn Quốc tuy độ chính xác không cao, nhưng do dùng máy móc can thiệp, có thể lấy nhiều mẫu trong thời gian ngắn cho kết quả nhanh hơn. Do vậy, mẫu test nhanh này áp dụng phù hợp vào các trường hợp khẩn cấp cần xác định để khoanh vùng cách ly ngay.

Trong khi đó, bộ sinh phẩm của Việt Nam mặc dù có độ chính xác cao nhưng cần dùng sức người nhiều và cơ sở vật chất trang thiết bị tương đối hiện đại, không phù hợp với việc xét nghiệm đại trà, quy mô lớn”, PGS.TS Đinh Duy Kháng cho biết.

Bộ kit chẩn đoán nhanh Covid-19 được sản xuất và hiện tại có thể xét nghiệm cho hơn 10.000 người mỗi ngày. Nhờ đó, nhanh chóng tìm ra người bệnh để cách ly. Có thể nói, dùng kit test nhanh cho sàng lọc đại trà tốt hơn vì tốc độ nhanh, dù độ chính xác thấp.

Việt Nam chưa tự sản xuất được sinh phẩm

Phát triển thành công bộ kit test SARS-CoV-2 là một thành tựu lớn của Việt Nam với thời gian phát hiện virus trong khoảng 2 tiếng. Bộ kit này sử dụng kĩ thuật sinh học phân tử (RT-PCR và realtime RT-PCR). Kết quả cho thấy, các tiêu chí tương đương bộ sinh phẩm do Trung tâm Dự phòng và Kiểm soát bệnh tật của Mỹ (US CDC) và Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) sản xuất.

Hiện, Việt Nam đã bước vào giai đoạn hai của cuộc chiến chống Covid-19, phức tạp và nhiều khó khăn hơn nhiều so với giai đoạn trước. 5 kịch bản tương ứng với 5 cấp độ dịch được xây dựng, trong đó cấp độ xấu với số ca nhiễm lên tới trên 1.000 ca nhiễm.

PGS.TS Đinh Duy Kháng cho biết, Việt Nam cũng hoàn toàn có thể sản xuất được loại kit thử nhanh này. Vấn đề là cần có chủ trương thực hiện, thời gian cũng như đầu tư, bởi công nghệ để sản xuất kit thử không quá khó. Nguyên lý sử dụng thì rất đơn giản. Nhưng có mấy thành phần để làm ra kit rất phức tạp, nên cần đầu tư thời gian nghiên cứu.

Về vấn đề sản xuất bộ sinh phẩm phát hiện Covid-19 hiện nay ở Việt Nam đều phải nhập khẩu nguyên liệu là chính xác. Theo PGS.TS Đinh Duy Kháng, đó là các công nghệ hóa học cực kỳ phức tạp, ngay cả các nước tiên tiến không phải nước nào cũng làm được như Mỹ, Nhật, Hàn Quốc, Canada… mới có thể tổng hợp được.

Do đó, để sản xuất bộ sinh phẩm phát hiện Covid-19 thì chúng ta phải tự thiết kế rồi đặt hàng ở nước ngoài để họ tổng hợp. Ví dụ, tôi thiết kế mồi thế này, crop thế này, thì anh tổng hợp cho tôi. Hiểu đơn giản là mình đưa ra công thức hóa học và thuê người ta tổng hợp thành sinh phẩm.

Nó như là một kiểu dịch vụ, ở Việt Nam hiện chưa tổng hợp được sinh phẩm này vì nó là một dạng công nghệ hóa học cao cấp. Ngay cả Viện Hàn lâm KH&CN Việt Nam hiện cũng chưa làm được.

TS Hoàng Vũ Mai Phương, Trưởng khoa Virus, Viện Vệ sinh dịch tễ T.Ư cho biết, với kỹ thuật xét nghiệm hiện nay của Việt Nam, nếu dịch phát triển đến cấp độ 1.000 ca nhiễm thì vô cùng khó khăn và gần như không thể đáp ứng xét nghiệm. Nói một cách ngắn gọn là kĩ thuật xét nghiệm của Việt Nam cho độ chính xác cao lên đến 100% nhưng dùng sức người nhiều.

Dù đã nghiên cứu sản xuất thành công bộ test kit, nếu đưa vào sản xuất, công suất có thể đáp ứng 10.000 bộ/ngày, thậm chí gấp ba là có thật, nhưng năng lực xét nghiệm cho kết quả thì khó lòng đáp ứng do lực lượng chuyên môn không đủ.

Chưa kể là để thực hiện thí nghiệm sinh học phân tử, đòi hỏi cơ sở vật chất trang thiết bị tương đối hiện đại (tối thiểu là cần máy li tâm lạnh, tủ hút tiêu chuẩn an toàn sinh học cao, máy qPCR), trong khi cả nước chỉ có 30 đơn vị có trang thiết bị đáp ứng được kỹ thuật sinh học phân tử (RT-PCR và realtime RT-PCR).

Trong bối cảnh dịch bùng phát như hiện nay, bên cạnh bộ kit phát hiện tại các phòng thí nghiệm, giúp chẩn đoán chính xác bệnh nhân nhiễm SARS-CoV-2, cần sản xuất các loại kit di động để tiến hành sàng lọc nhanh tại các khu vực như sân bay, nhà ga. Đây là giải pháp rất cần thiết trong bối cảnh nguy cơ dịch có thể bùng phát và phải kiểm soát diện rộng.

Ý kiến của bạn

Bạn còn 500/500 ký tự

Xem thêm

Xem thêm