Bản in

Khoa học

Thứ Sáu, 29/12/2017 11:15

"Thủy quái" vùng Amazon

"Thủy quái" vùng Amazon

GD&TĐ - Nhắc đến cá khổng lồ, chúng ta thường hay nghĩ đến các loài cá mập, cá heo hay cá voi ở biển nhưng ở ngay khu vực sông, bạn sẽ phải bất ngờ trước những kích thước cực "khủng" của các loài cá. 

Arapaima là loài cá ăn thịt khổng lồ gây nhiều ám ảnh trong các vùng nước ở rừng Amazon. Đây là một trong những loài cá nước ngọt lớn nhất trên thế giới. Nó được mệnh danh là vua ăn thịt ở vùng sông Amazon.

Sát thủ "nhát gan"


Cá Arapaima có tên khoa học là Arapaima gigas hay còn gọi là cá hải tượng long – một loài cá nước ngọt sống ở vùng nhiệt đới. Năm 1829, nhà sinh vật học người Thụy Sĩ đã tiến hành một chuyến khảo sát và ông tìm thấy loài này ở vùng rừng nhiệt đới Amazon của Brazil và đặt tên A. agassizii vào năm 1847. Loài cá này được đề xuất tên khác bao gồm A. Arapaima được tìm thấy ở Guyana và A. mapae từ vùng đông bắc Brazil.

Trên vảy vây lưng, vây đuôi và vây hậu môn của cá đều xuất hiện các điểm màu đỏ cam khiến chúng càng trở nên đặc sắc. Tuy to xác nhưng cá Arapaima rất... nhát gan. Khi bị giật mình, nó sẽ quẫy và bắn nước rất mạnh như một cách để phô trương ngoại hình. Do đó mà nhiều siêu cần thủ thường rỉ tai nhau rằng, khi săn loài cá này, bạn đừng làm chúng hoảng sợ, chỉ khi bạn thấy chúng nổi lên và bơi nhẹ nhàng thì bạn mới có cơ may tóm gọn được nó mà thôi.

Một trong những điểm đặc biệt ở cá hải tượng long là chúng có khả năng thở bằng cách đớp không khí bên trên mặt nước. Bên cạnh mang, loài cá này còn "giải nén" oxy từ không khí nhờ sở hữu lớp mao mạch trong cổ họng - có chức năng như phổi của động vật trên cạn. Nhờ vậy, cá Arapaima có thể sống sót qua mùa nước cạn hay trong điều kiện thiếu oxy ở vùng ngập nước Amazon bằng cách vùi mình trong lớp bùn cát của đầm lầy và thở bằng miệng. Tuy nhiên, việc hít thở không khí này phải diễn ra 5 - 15 phút một lần.

Thức ăn thường ngày của Arapaima gồm cá, động vật giáp xác hay sinh vật nhỏ gần bờ. Tuy nhiên, đôi lúc, Arapaima muốn phô diễn sức mạnh nên đã quăng mình thiện nghệ bằng cách phi thân lên khỏi mặt nước vài mét để tóm con mồi như rắn, chim... Hải tượng long có hàm răng khá sắc nhọn để xẻ thịt con mồi. Do đó, nhiều người cho rằng, với các loài ở vùng sông Amazon thì Arapaima là sát thủ số 1.

Nguy cơ tuyệt chủng

 

Cá hải tượng cũng có tập tính sinh sản giống như các loài cá rồng. Điều đó có nghĩa là sau khi cá cái đẻ trứng vào tổ, cá đực sẽ thụ tinh rồi ngậm ấp trứng trong miệng suốt từ tháng thứ 1 cho đến tháng thứ 4. Khi mùa mưa bắt đầu vào tháng 5, nước ở các ao hồ dâng cao cũng là lúc cá con nở và bắt đầu cuộc sống vào mùa nước lụt. Lúc này, cá cha mẹ sẽ kiểm soát đàn con bằng cách tiết ra một loại pheromone có tác dụng "cuốn hút" - giúp cá con không lạc đường.

Mặc dù có kích cỡ khủng nhưng do sở hữu hình dáng đẹp cùng màu sắc bắt mắt nên cá hải tượng được cư dân Nam Mỹ lựa chọn nuôi làm cá cảnh. Không những thế, người dân ở Đông Nam Á - cụ thể là người Thái Lan cũng có sở thích nuôi loài cá này.

Bên cạnh việc cung cấp lượng thịt cá ngọt, ngon - dùng trong thực phẩm, ít ai ngờ, phần lưỡi của cá hải tượng là nguyên liệu cần thiết để chế tạo ra thuốc y dược. Cụ thể, phần lưỡi của cá hải tượng sấy khô, kết hợp cùng vỏ cây guarana sẽ tạo ra hỗn hợp dùng để tẩy giun. Ngoài ra, phần vảy cá còn được sử dụng như chiếc dũa móng tay. Kết quả khảo sát ở cộng đồng ngư dân sống tại bang Amazon cho thấy, loài cá hải tượng này đã biến mất trên nhiều khúc sông, nơi chúng từng xuất hiện khá thường xuyên trước đó.

Theo Nam Phương
Discovery