Bản in

Gia đình

Thứ Tư, 6/2/2019 10:39

Khai bút đầu xuân – "tuyệt chiêu" dạy trẻ về nghĩa vụ học tập

Khai bút đầu xuân - nét đẹp văn hóa cần lưu giữ.Khai bút đầu xuân - nét đẹp văn hóa cần lưu giữ.

GD&TĐ - “Khai bút đầu xuân” không phải là một nghi lễ bắt buộc trong ngày tết nhưng từ lâu, nó đã được duy trì như một nét đẹp văn hóa truyền thống của người Việt.

Trước đây thường chỉ có những ông đồ, thầy đồ, học sĩ…mới thực hiện nghi thức khai bút. Sau lễ cúng giao thừa, họ sẽ đốt lư trầm bên bàn viết và cầm cây bút thảo những câu đối hay, những chữ có ý nghĩa lên giấy đỏ hoặc giấy hoa tiên.

Nét văn hóa đẹp cần lưu giữ

Theo TS. Vũ Thu Hương – nguyên giảng viên ĐH Sư phạm Hà Nội, đây là một trong những cách hay để dạy trẻ về nghĩa vụ học tập, bên cạnh giáo dục trẻ về nét đẹp trong văn hóa của người Việt.

Ngày nay, tục “khai bút đầu xuân” đã có nhiều thay đổi, không còn phổ biến và mang đậm ý nghĩa như xưa nữa. Tuy nhiên, với nhiều gia đình, đặc biệt là các học sinh, giới văn sĩ, thi sĩ, người làm nghề viết lách… phong tục này vẫn rất được coi trọng.

“Ngoài những giá trị chân thiện mỹ, việc “khai bút đầu xuân” còn có ý nghĩa nhân văn sâu sắc. Nó không chỉ tượng trưng cho sự khởi đầu một sự nghiệp, sự học mà còn gửi gắm rất nhiều tâm tư, nguyện vọng về một năm mới suôn sẻ, hạnh phúc và thành công.” – TS. Vũ Thu Hương nhấn mạnh.

Với các bạn học sinh, khai bút đầu xuân vừa như một nghi lễ trang nghiêm, mang đậm nét truyền thống, vừa giúp các em hiểu rõ hơn trách nhiệm học tập của mình. Lễ khai bút đầu xuân trang trọng sẽ giúp các bạn ấy đỡ ngại khi trở lại trường sau kì nghỉ dài. Đồng thời, nghi lễ này cũng giúp cho các bạn nhỏ trưởng thành hơn, sống có trách nhiệm hơn và thấu hiểu được niềm vinh quang và nỗi vất vả của người đi học.

8 bước để có lễ khai bút đầu xuân ý nghĩa

Với ý nghĩa đặc biệt của việc khai bút đầu xuân, TS. Vũ Thu Hương khuyên các bậc cha mẹ, thay vì kiến nghị các thầy cô giáo không giao bài tập Tết cho con, hãy chú trọng tổ chức nghi lễ khai bút đầu xuân cho các con. Các bước thực hiện như sau:

1. Chọn ngày đẹp

Việc xem ngày không nên theo những tiêu chí mê tín mà các cha mẹ cho con lắng nghe thời tiết. Ngày nào nắng đẹp, tươi tắn,… thì chúng ta cho con tổ chức nghi lễ này. Cả nhà cùng bàn bạc trước để chọn ngày khai bút cho con. Việc lựa chọn là của con, cha mẹ chỉ có trách nhiệm tư vấn.

2. Chuẩn bị góc khai bút

Trẻ có thể lựa chọn ngay góc học tập quen thuộc của mình, dọn dẹp sạch sẽ, trang hoàng tươi tắn một chút. Hoặc có thể lựa chọn ngồi khai bút ở góc sân nắng đẹp, hoặc bên cửa sổ líu lo chim hót.

3. Chuẩn bị các vật dụng và trang trí góc khai bút

Khuyến khích con lựa quyển vở đẹp nhất của mình, chiếc bút đẹp và đầy đủ mực, thước kẻ, bút chì và những vật dụng khác. Các con có thể sử dụng đồ mới mua hoặc đồ cũ nhưng còn tốt. Nếu các vật dụng này đã bẩn thì cũng nên làm sạch trước cho đẹp.

Ngoài ra, nên chuẩn bị một lọ hoa nho nhỏ đặt ở góc cho thêm tươi tắn. Cha mẹ có thể chuẩn bị cho con một cốc nước và vài chiếc bánh ngọt để con liên hoan sau khi khai bút. Mọi việc chuẩn bị này cần tiến hành trước kì khai bút độ vài tiếng.

4. Thay quần áo đẹp

Nếu sống ở miền Nam, nơi khí hậu nóng, các bé có thể lựa chọn mặc áo dài, khăn xếp truyền thống. Các bé ở ngoài Bắc nếu có thể cũng nên lựa chọn bộ quần áo đặc biệt này. Tuy nhiên, các bé cũng cần quan tâm đến vấn đề giữ ấm cơ thể.

5. Thắp hương

Đây là một nghi lễ trang trọng. Việc các bé thắp hương khấn và hứa hẹn với các vị thần linh và gia tiên trong gia đình sẽ giúp các bé hiểu thêm về trách nhiệm học hành. Cha mẹ có thể giúp con đốt hương, cắm hương. Vào giờ lành đã định, các bé chắp tay khấn trước bàn thờ và hứa năm tới sẽ cố gắng học hành chăm chỉ.

6. Khai bút

Tục lệ ngày xưa, các ông đồ sẽ viết một chữ thật riêng, thật đẹp để treo trong ngày Tết. Ngày nay, các bé chỉ cần ngồi xuống bắt đầu viết những dòng chữ thật đẹp. Các con nên lựa chọn làm luôn một vài bài tập Tết mà cô giáo đã giao.

7. Cha mẹ tặng quà

Cha mẹ có thể chuẩn bị trước một món quà để tặng và chúc mừng con nhân lễ Khai bút. Các cha mẹ có thể lựa chọn một món đồ dùng học tập hoặc một chữ Thư pháp mà cha mẹ đã mua hoặc xin của ông đồ nào đó. Các bé sẽ treo chữ đó ngay góc học tập để học hành tấn tới.

Cha mẹ chờ cho con làm xong phần bài đã định trước rồi bước tới chúc con năm mới học hành hanh thông và tặng quà. Hành động này của cha mẹ chắc chắn sẽ khiến trẻ vô cùng phấn khởi và hiểu hơn ý nghĩa của việc học tập.

8. Liên hoan sau lễ Khai bút

Bây giờ, nước và bánh ngọt đã đến lúc dùng đến. Bé có thể mời cả nhà cùng tham gia liên hoan trong không khí vui tươi, phấn khởi.

Lễ Khai bút đầu xuân chắc chắn sẽ để lại những dư vị tốt đẹp và năng lượng tươi mới, ngập tràn. Con trẻ sẽ bắt đầu năm mới, giai đoạn học tập mới với những niềm vui và trọng trách mới, cùng kỷ niệm tuổi thơ và tinh thần trách nhiệm, tôn vinh sự học.

Kim Thoa