Thứ 4, Ngày 7 Tháng 8 năm 2019

Cuộc sống lao đao vì Covid-19 - Giáo viên xoay đủ cách… kiếm sống

Hà Nguyên - 23/03/2020, 15:06 GMT+7 | Kết nối
Không ít giáo viên các trường ngoài công lập phải tìm việc làm thêm để kiếm sống trong khi nhà trường tạm đóng cửa phòng dịch. Ảnh minh họaKhông ít giáo viên các trường ngoài công lập phải tìm việc làm thêm để kiếm sống trong khi nhà trường tạm đóng cửa phòng dịch. Ảnh minh họa

Khối giáo viên ngoài công lập có lẽ bị ảnh hưởng trực tiếp và nặng nề nhất từ đại dịch này. Không ít trường vừa mới hoạt động được 1 - 2 năm đã buộc phải đóng cửa vì không còn học sinh, không có nguồn thu, không có tiền để trả thuê mặt bằng chứ đừng nói đến trả lương cho giáo viên.

Trường tư đóng cửa, giáo viên thất nghiệp

Đang có một công việc ổn định tại một trường mầm non tư thục với mức lương 5 triệu đồng/tháng, nhưng từ khi dịch Covid -19 xảy ra, cô Ngọc Hà ở Đồng Nai nhận được quyết định cắt hợp đồng lao động vì trường đóng cửa không có kinh phí hoạt động.

Gần 2 tháng nay, cô có thêm nghề mới: giúp việc. Thời gian rảnh rỗi, cô tranh thủ nhận thêm hàng gia công về làm để kiếm thêm thu nhập. Cô Hà tâm sự: “Mặc dù không xin được vào trường công nhưng được dạy ở trường tư tôi cũng rất mừng vì dù sao mình cũng được làm công việc đúng với chuyên ngành đã học. Nhưng do ảnh hưởng của dịch Covid-19, trường học đóng cửa nên nguồn thu nhập cũng không còn. Thời gian đầu khi tôi làm giúp việc cũng ngại nhưng biết làm sao được khi khó khăn thì phải bắt buộc tìm đường sống thôi”.

Gần 2 tháng nay, kể từ khi Trường Mầm non Mỹ Đức (quận 12, TPHCM) đóng cửa, thấy GV lay lắt kiếm từng đồng sống qua này, hiệu trưởng nhà trường đã phải về quê lấy cam, xoài, măng cụt… mang lên cho GV, nhân viên trong trường bán để có thêm thu nhập. Một số cô khác thì ban ngày đến nhà phụ huynh giữ con, tối lại về trường ở…

Khi trường học đóng cửa vì dịch bệnh, những thầy cô giáo ở nhiều bộ môn khác vẫn có thể dạy kỹ năng sống, dạy online để kiếm thu nhập thì các cô giáo mầm non chỉ biết trông chờ vào đồng lương nhờ kỹ năng trông nom và chăm sóc trẻ nhỏ.

Gia đình nhỏ 3 người của cô giáo Nguyễn Thị Lệ (quận Gò Vấp, TPHCM) mấy tháng nay phải dè xẻn chi tiêu vì chỉ có đồng lương công nhân của chồng. Cô Lệ là GV mầm non của một trường tư thục đã nghỉ không lương từ khi dịch bệnh xảy ra vì trường đóng cửa. Cô quyết định xin làm giúp việc và giữ trẻ để có thêm khoản tiền chợ búa phụ cho chồng.

“Hàng tháng, tiền nhà, tiền ăn, tiền sinh hoạt phí tôi vẫn phải trả đều, giờ không đi làm, tôi biết lấy gì nuôi con. Tôi dạy ở trường tư thục nên nghỉ dịch làm gì có lương nên giờ ai thuê làm gì, miễn là hợp pháp tôi đều làm hết. Bởi mình đâu còn sự lựa chọn nào tốt hơn” - cô Lệ thở dài nói.

Tiền công trông trẻ, giúp việc tại gia thường được tính theo giờ hoặc theo ngày. Mức lương cô nhận được khi trông em bé 4 tuổi là 200.000 - 300.000 đồng/ngày. Cô phụ trách cho bé ăn, ngủ, nghỉ theo yêu cầu của phụ huynh và dạy bé tập tô, đàn hát giống như ở trường.

“Thực ra, công việc trông trẻ là chuyên môn của mình nên cũng không có gì vất vả mấy, thay vì ở trường thì nay là ở nhà. Nhưng nói chung, tâm lý ai cũng vậy, chỉ mong dịch bệnh qua mau để được đi dạy trở lại” - cô Lệ cho biết thêm.

Cùng chung cảnh ngộ, cô Nguyễn Thảo (Thủ Đức, TPHCM) nhận làm giúp việc theo giờ hơn 1 tháng nay. Công việc của cô là dọn dẹp nhà cửa, giặt giũ, nấu nướng theo thỏa thuận của người thuê. Tiền công dao động là 50.000 – 60.000 đồng/giờ và chủ nhà sẽ trả khi hết buổi.

“Ở trường tôi, 2/3 giáo viên đều chuyển sang đi bán hàng online, bán đồ ăn vặt hoặc đi trông trẻ, giúp việc tại gia. Chị em cứ động viên nhau là cùng cố gắng đi qua mùa dịch, sau cơn mưa rồi trời sẽ sáng” – cô Thảo tâm sự.

Bán hàng, chạy xe ôm kiếm sống

Không khó khi lên các diễn đàn của GV tư thục để tìm kiếm bởi tràn ngập trên đó là những thông tin cô giáo này bán bánh tráng, cô giáo kia bán kim chi… vì trường đã đóng cửa.

Quê ở Tây Ninh nên từ khi nghỉ việc, không lương, cô Thủy, GV mầm non một trường tư thục ở Bình Dương đã nhờ người nhà ở Tây Ninh gửi bánh tráng lên bán. Cô tâm sự: “Một bịch bánh tráng chỉ 5.000 – 10.000 đồng, cố gắng mỗi ngày bán được vài chục bịch, trừ tiền hàng ra thì cũng chỉ lời được vài chục ngàn, thôi thì cũng đủ để tôi xoay xở qua ngày trong giai đoạn khó khăn này”.

Nhiều cô giáo khác làm kim chi, bán nước ép, bán trái cây… ngay tại cổng trường của mình để có tiền sinh sống. Trước tình hình HS các cấp được cho nghỉ dài hạn vì dịch bệnh, các trường tư thục, trung tâm ngoại ngữ lao đao vì ngưng hoạt động, giáo viên hợp đồng ở những nơi này cũng chật vật vì thu nhập ảnh hưởng.

Chị Thảo - chủ một trung tâm Anh ngữ trên địa bàn tỉnh Bình Dương cho biết, sau nghỉ Tết, dịch bệnh Covid-19 bắt đầu bùng phát, chị đã thực hiện theo đúng chỉ đạo của sở GD&ĐT cho học viên nghỉ học. Đến nay, HS đã nghỉ học gần 2 tháng, trung tâm cũng phải đóng cửa chừng đó thời gian.

Thu nhập không có, lại phải đóng tiền mặt bằng và các khoản chi khác hàng tháng khiến cuộc sống của chị bị ảnh hưởng không ít. Trong thời gian này, để kiếm thêm thu nhập, chị phải nhận thêm công việc bán thời gian để xoay xở.

Sau khi về quê ăn Tết, đến nay anh Nguyễn Tấn (Sóc Trăng) vẫn chưa thể đến làm việc vì cơ sở tin học nơi anh làm việc đã đóng cửa, không có học viên. “Mặc dù không có ở phòng trọ, thế nhưng khoản tiền thuê hàng tháng 2 triệu đồng tôi vẫn phải trả đủ” - anh Tấn nói. Suốt những tháng qua anh phải sử dụng khoản tiền tiết kiệm của bản thân để chi tiêu và chạy Grab để có thêm thu nhập.

Tìm phương án kinh doanh trên mạng để mưu sinh.

Cẩn trọng với các dịch vụ trông trẻ tự phát

Tình trạng HS nghỉ học để phòng chống dịch Covid-19 lây lan khiến không ít phụ huynh gặp khó khăn trong việc trông con. Vì cuộc sống mưu sinh và không sắp xếp được thời gian, nhiều bậc phụ huynh đành phải gửi con em mình cho những người làm dịch vụ trông trẻ tự phát mà ít có sự lựa chọn nào khác.

Nắm bắt nhu cầu thị trường, không ít đơn vị giúp việc đã tập trung nhân lực vào mảng trông trẻ. Vốn là nhân viên dọn nhà theo giờ của một công ty giúp việc, chị Nguyễn Thị Lân trước đây làm không hết việc với mức phí 50.000 - 80.000 đồng/giờ. Thế nhưng từ khi có dịch Covid-19, công việc giảm dần, chị được công ty chuyển sang mảng trông giữ trẻ.

Ngoài một số nơi công khai nhận giữ trẻ, vẫn còn các điểm lấy danh nghĩa là người nhà ở quê lên trông giữ trẻ nhưng thực chất là nhận giữ con cho các gia đình theo nhóm tầm 5 - 7 bé. Các bé chủ yếu tự chơi với nhau tại phòng trọ hoặc tại nhà người nhận trông trẻ mà hầu hết những nơi này không đáp ứng được các điều kiện về cơ sở vật chất cũng như kỹ năng, nên tiềm ẩn nhiều rủi ro, mất an toàn cho trẻ.

Các chuyên gia cho biết tại Nhật Bản, nhiều phụ huynh cũng gặp khó khăn khi trẻ nghỉ học dài ngày trong mùa dịch, một số trường tiểu học đã quyết định mở cửa trông trẻ giúp các phụ huynh, song song với siết chặt vấn đề vệ sinh để phòng chống dịch bệnh. Tại Việt Nam, nếu thời gian nghỉ học tiếp tục diễn ra, phụ huynh có thể kết hợp cùng trường học để giải quyết bài toán trông giữ trẻ an toàn.

Mới đây, 150 cơ sở giáo dục ngoài công lập (bao gồm các trường học từ mầm non đến phổ thông, đại học, các trung tâm ngoại ngữ…) đã có kiến nghị khẩn gửi tới Thủ tướng, các bộ, ban, ngành về vấn đề hỗ trợ vượt qua khó khăn của dịch bệnh Covid-19, nếu không họ sẽ bị phá sản vì không cân đối được thu chi.

Bản kiến nghị nhận định hậu quả của dịch Covid-19 để lại cho khối giáo dục tư nhân là vô cùng khốc liệt. “Theo khảo sát nhanh của chúng tôi, nếu dịch bệnh kéo dài tới 6 tháng, 80% số cơ sở giáo dục ngoài công lập được khảo sát bị sụt giảm doanh số trên 50%, và 90% số cơ sở này có nguy cơ phá sản do không cân đối được thu chi”. Các trường cũng nhấn mạnh việc đóng cửa hàng loạt các cơ sở giáo dục ngoài công lập sẽ gây hệ lụy vô cùng nghiêm trọng đối với nền giáo dục Việt Nam. Với hệ giáo dục mầm non, hàng trăm cơ sở phá sản sẽ dẫn đến các cháu bé không có người trông nom, chăm sóc, cha mẹ bị ảnh hưởng công việc làm.

Với các trung tâm ngoại ngữ, trung bình chi phí đầu tư một cơ sở vừa phải sẽ tốn từ 2 - 5 tỷ đồng và sử dụng ít nhất là 30 lao động. Nếu chỉ cần 1.000 trung tâm ngoại ngữ đóng cửa thì hàng nghìn tỷ đồng sẽ bị mất trắng và hơn 30.000 lao động, trong đó có các thầy cô giáo, nhân viên, các bảo vệ, lao công, sẽ mất việc. Khối trường phổ thông tư nhân cũng đang đối diện với áp lực tương tự. Chi phí đầu tư trung bình cho một trường tư chất lượng vừa phải (mức học phí 5 - 10 triệu đồng/tháng), là khoảng 80 - 200 tỷ đồng. Trong đó phần lớn là tiền vay đối với các trường mới xây. Các trường tư cũng chỉ có thể kéo dài thời gian xoay xở không quá 3 tháng (theo thời gian đóng tiền học trung bình của học sinh). Nếu bị phá sản hoặc mất thanh khoản, chỉ tính tại 200 trường phổ thông tư nhân quy mô vừa ở TPHCM và Hà Nội, sẽ có hàng nghìn GV mất việc, hàng nghìn tỷ tiền vay ngân hàng sẽ không được trả đúng hạn.


Ý kiến của bạn

Bạn còn 500/500 ký tự

Xem thêm

Xem thêm