Thứ 4, Ngày 7 Tháng 8 năm 2019

Cuộc chiến dầu lửa Nga - Ả-rập Xê-út: Đi tìm “mảnh vỡ” sự thật

Anh Phương (Tổng hợp) - 29/03/2020, 20:31 GMT+7 | Thế giới
Ả-rập Xê-út sẽ được gì sau cuộc chiến với Nga?Ả-rập Xê-út sẽ được gì sau cuộc chiến với Nga?

Trong bối cảnh ấy, không ít nhà phân tích cho rằng, quyết định từ chối hạ sản lượng của Nga là “đòn đánh bồi” vào công nghệ đá phiến nhằm hạ nốc ao ngành sản xuất dầu lửa của Mỹ vốn đang phất như diều…

Bối cảnh trước cuộc chiến

Thất bại của thỏa thuận OPEC + do Nga từ chối tiếp tục giảm sản lượng dầu mỏ dẫn đến sự sụp đổ của giá vàng đen. Trong cơn giận dữ, Ả-rập Xê-út đã bí mật tuyên bố một cuộc chiến giá cả: Có bằng chứng cho thấy nước này quyết định bán phá giá và sẽ tăng đáng kể sản xuất dầu. Lúc đầu, họ muốn tăng sản lượng dầu từ 9,5 lên 12,3 triệu thùng mỗi ngày. Vấn đề này được nêu trong thông điệp chính thức của Saudi Aramco - Công ty dầu khí quốc gia của Ả-rập Xê-út.

Trong bối cảnh ấy, hàng loạt câu hỏi được đặt ra: Con mèo nào chạy giữa hai đối tác từng hợp tác trong nhiều năm và cùng giữ giá dầu ở mức tương đối thoải mái? Liệu đối thủ cạnh tranh chính trong ngành công nghiệp đá phiến Mỹ sẽ rời khỏi thị trường? Và cuối cùng, điều gì sẽ đến trong cuộc tranh cãi giữa Nga và OPEC +?

Trả lời những câu hỏi này, ở Nga có hai luồng quan điểm.

Thứ nhất, Nga sẽ loại bỏ các nhà sản xuất dầu đá phiến của Mỹ khỏi thị trường thế giới bằng các hành động của mình, điều này sẽ dẫn đến việc khôi phục giá dầu thoải mái theo cách tự nhiên. Đồng thời, Nga sẽ có thể có thêm những thị phần mới.

Thứ hai, Nga sẽ quay trở lại với OPEC + để mặc cả cho mình những điều kiện tốt nhất với Ả-rập Xê-út. Cuối cùng, các bên sẽ ký một thỏa thuận mới, vì giá dầu thấp gây bất lợi cho cả hai bên.

Trên thực tế, dầu giá rẻ khiến việc thu ngân sách của một nước vốn phụ thuộc rất lớn vào xuất khẩu dầu lửa như Ả-rập Xê-út gặp khó. Ngân sách của nước này được hoạch định trên nền tảng giá dầu từ 72 - 80 USD/thùng, trong khi đối với Nga ở mức 42 - 44 USD/thùng. Không giống như Ả-rập Xê-út, Nga đã tích lũy được nguồn dự trữ khổng lồ trong Quỹ Phúc lợi quốc gia (NWF). Nga có thể đủ bù đắp sự thiếu hụt trong thu ngân sách ở mức 25 USD/thùng trong khoảng thời gian từ 6 - 10 năm như tuyên bố của Bộ trưởng Tài chính Anton Siluanov. Ả-rập Xê-út không có sức mạnh kinh tế như vậy.

Tuy nhiên, trong khuôn khổ các chi phí rất lớn cần cho các lĩnh vực xã hội, cơ sở hạ tầng và kinh tế, Nga sẽ rất khó khăn nếu giá dầu thấp.

Theo ông Artem Deev, Trưởng phòng phân tích của AMarkets, giá dầu giảm xuống 30 USD/thùng thì GDP của Nga giảm 1,5% trong năm đầu tiên, 5% trong 3 năm tiếp theo và 9% trong 5 năm.

Điều đáng nói là ở Nga không có sự đồng thuận khi trả lời câu hỏi: Liệu sự hợp tác với OPEC có cần thiết hay không?

Bộ Năng lượng Nga cho rằng, điều đó là cần thiết, vì nó cung cấp giá dầu cao, và từ trước đến nay, quan điểm của cơ quan này vẫn chiến thắng. Tuy nhiên, Rosneft có quan điểm ngược lại, cho rằng các hạn chế của OPEC + không những không cho phép các công ty dầu khí của Nga phát triển mà còn tước đoạt thị phần của họ.

“Mỗi khi có câu hỏi về nhu cầu gia hạn thỏa thuận với OPEC + và để tiếp tục giảm sản lượng, cả hai bên đều chứng minh quan điểm của mình là đúng. Chúng tôi không có một quan điểm thống nhất mỗi khi hai nhóm vận động hành lang này đến với nhau” - ông Igor Yushkov, một chuyên gia hàng đầu của Quỹ An ninh năng lượng quốc gia Nga cho biết.

“Đối với Roseft, điều quan trọng là phá hủy thỏa thuận này với OPEC +, bởi nó gây nhiều phiền toái cho họ. Công ty theo đuổi lợi ích riêng của mình: Muốn khởi động các dự án mới, muốn tăng sản lượng. Và thật đáng sợ rằng khi yêu cầu các ưu đãi cho các dự án mới lại gặp phải rào cản là sự hạn chế trong khuôn khổ của giao dịch OPEC +” - Igor Yushkov giải thích.

Hạ “nốc ao” đá phiến?

Các công ty khai thác dầu sẽ gặp khó khi Ả-rập Xê-út tuyên chiến với Nga.

Để từ chối thỏa thuận với OPEC +, một sự biện minh về ý thức hệ là cần thiết và Nga đã tìm thấy nó ở Rosneft. Họ tin rằng việc tham gia vào OPEC + là sự “phản bội tổ quốc”, bởi Nga đang cắt giảm sản lượng và hỗ trợ giá dầu để Mỹ tăng sản lượng và tăng thị phần của họ trên thị trường thế giới.

Mức chi phí để sản xuất ra 1 thùng dầu theo công nghệ đá phiến ở Mỹ gấp 1,5 lần chi phí cho 1 thùng dầu ở Nga. Trong 10 năm qua, khi giá dầu lên, công nghệ đá phiến đã đưa nước Mỹ trở thành nhà xuất khẩu dầu lửa lớn nhất thế giới, vượt cả Nga và Ả-rập Xê-út.

Rosneft bảo đảm trong khuôn khổ của cuộc chiến tranh giá cả, các dự án đá phiến của Mỹ sẽ buộc phải rời khỏi thị trường và dầu sẽ trở lại 100 - 200 USD/thùng. Tuy nhiên, chuyên gia Yushkov chắc chắn rằng sẽ không thấy mức giá như vậy trong một thời gian rất dài. Về mặt lý thuyết, khai thác đá phiến tại Mỹ hoàn toàn không có lãi khi giá dầu ở mức dưới 40 - 50 USD/thùng.

Có điều, ngành công nghiệp dầu đá phiến của Mỹ không thể bị giết với giá thấp. Tại sao lại như vậy?

Vấn đề là ngay cả khi các dự án dầu đá phiến bị cắt giảm và một số ngừng sản xuất, thì khi giá trở lại trên 50 USD/thùng, họ sẽ tiếp tục sản xuất. Ấy là chưa kể dự án dầu đá phiến được coi là niềm tự hào của “sức mạnh Mỹ” về mặt địa chính trị.

Hơn nữa, nhiều dự án của Mỹ được bảo hiểm trong 6 tháng, nghĩa là, họ được bảo hiểm chống lại giá giảm, vì vậy sẽ không cần phải chờ giảm sản lượng lớn trong ngày hôm nay hoặc ngày mai. Ngay cả khi các công ty nhỏ của Mỹ phá sản, đơn giản là họ sẽ được mua bởi những người chơi lớn hơn. Bằng chứng là trong năm 2015 - 2016, khi một công ty bị phá sản nhưng trên thực tế, nó được xóa nợ, nghĩa là, đối với ngành công nghiệp, nó sẽ trở thành một yếu tố phục hồi. Thật ngây thơ khi hy vọng rằng sau khi phá sản, các ngân hàng sẽ ngừng cho vay đối với ngành công nghiệp đá phiến của Mỹ hoặc sẽ không có đá phiến như một phân khúc sản xuất trên thế giới - ông Yushkov khẳng định.

Trước phản ứng nhanh chóng của ngành công nghiệp dầu đá phiến đối với sự thay đổi của giá dầu, chuyên gia tin rằng sẽ thuận lợi hơn khi dầu của OPEC giữ giá ở mức 50 USD/thùng. Bởi ở mức giá này, sản lượng dầu đá phiến ở Mỹ không thể tăng trưởng vì không có lãi.

Tương lai nào cho cuộc chiến giá dầu?

Các nhà phân tích cho rằng, Nga và Ả-rập Xê-út sẽ tiếp tục cuộc chiến giành hạn ngạch sản xuất, do đó giá dầu sẽ khá thấp. Tuy nhiên, vào nửa cuối năm, họ sẽ đi đến một thỏa thuận mới, bởi giá thấp không phù hợp với bất kỳ ai - cả Nga và Ả-rập Xê-út.

Trên thực tế, Nga đã vượt qua cuộc chiến giá cả trong năm 2015 - 2016. Khi đó, Ả-rập Xê-út lớn tiếng rằng với bất kỳ giá nào họ sẽ chấp nhận và khai thác ở mức tối đa. Nhưng ngay sau đó, chính họ đã đề xuất một thỏa thuận theo OPEC để điều chỉnh giá - Igor Yushkov nhớ lại.

Trong cuộc chiến này chỉ có Trung Quốc và Ấn Độ được hưởng lợi vì họ là những người tiêu thụ năng lượng chính trên thế giới. Giá dầu thấp là một sự cứu rỗi thực sự cho nền kinh tế Trung Quốc. Chắc chắn kinh tế Trung Quốc sẽ có sự phục hồi sau dịch Covid-19. Bắc Kinh đã nghĩ ngay đến việc mua dầu vào dự trữ khi đang rẻ.

Ý kiến của bạn

Bạn còn 500/500 ký tự

Xem thêm

Xem thêm