Bản in

Văn hóa

Chủ Nhật, 18/2/2018 10:22

Mạn đàm ngày mùng 3 Tết Mậu Tuất: Xin quẻ thẻ đầu năm

Khách thập phương đến lễ chùa Trấn Quốc ngày đầu năm. Khách thập phương đến lễ chùa Trấn Quốc ngày đầu năm.

GD&TĐ - Đi lễ chùa đầu năm và xin quẻ là phong tục lâu đời của người Việt. Theo tục cũ, người dân đi chùa sau khi dâng lễ xong sẽ lắc mạnh ống gỗ đựng các quẻ thẻ cho đến khi một chiếc thẻ rơi ra ngoài. Khi đó, người rút thẻ sẽ lấy chiếc thẻ đó và nhờ thầy trong chùa giải thẻ.

Những quẻ thẻ thường làm bằng tre có ghi số hiệu hoặc ghi một câu ngắn gọn bằng tiếng Hán nêu tổng quát về cuộc đời, vận hạn của người rút quẻ trong năm đó. Thông thường trên quẻ thẻ viết bằng chữ Hán thường có 4 câu phú và một câu tổng quát về quẻ thẻ ấy xem ý nghĩa chung thế nào. 

Ví dụ, trên quẻ thẻ có 4 câu phú “Long vân tế hội” (Rồng mây gặp hội), nếu ai bốc được thẻ quẻ này sẽ gặp nhiều may mắn, công việc suôn sẻ, thành đạt. Hay như câu phú “Long đầu ý thủy” (Rồng vờn trên mặt nước), hình tượng này báo cho người có thẻ thông điệp trong năm sẽ nhận nhiều niềm vui về duyên phận, đi làm ăn xa sẽ thuận lợi, danh vọng thăng tiến.

Quẻ tốt hay xấu thể hiện ngay ở tên quẻ: quẻ đại cát, quẻ thượng thượng, quẻ hạ hạ…. Cũng có những quẻ luận giải cụ thể các vấn đề về bản mệnh (bản thân người rút thẻ); gia trạch (nói về gia đình người rút quẻ thẻ); hành vân (nói về công việc đi làm ăn xa); cầu danh (nói về con đường công danh trong năm mới); thất vật (xem có bị mất mát gì không); hôn sự (nói về con đường tình duyên)…

Ở đình, chùa thường có khoảng 120 que thẻ được đánh số thứ từ 1 đến 120 để trong ống gỗ, trong đó mỗi một số tương ứng với nội dung. Quẻ thẻ làm bằng gỗ, viết bằng tiếng Hán hoặc tiếng Việt, trên một số thẻ viết bằng chữ tiếng Việt, người dân được giải nghĩa sẵn trên giấy.

Tại một số đình chùa, người đi lễ được rút thẻ miễn phí nhưng hiện nay, đa phần người dân đều dâng tiền khi rút quẻ thẻ và được gọi là “ tuỳ tâm đặt lễ” người này mách người kia.

Hình thức xin quẻ thẻ ở miền Trung và miền Nam gọi là xin xăm. Xăm Quan Thánh xin được từ các nơi thờ Quan Công. Tại các đền, miếu thờ Thánh mẫu có xăm Thánh mẫu. Đa số người đến đền Thánh mẫu là tiểu thương từ các chợ với mong muốn mua may bán đắt, tiền vô như nước, tiền ra rủ rỉ, vì thế, tính chất xin xăm tại các đền miếu khác ở chùa.

Người đi lễ chùa rút quẻ đầu năm xuất phát từ mong muốn sẽ gặp nhiều may mắn, an lành trong cả năm mới. Đây là phong tục đã được lưu giữ lâu đời và trở thành nét đẹp văn hóa mỗi dịp Tết đến, xuân về.

Tuy nhiên, nhiều quẻ thẻ xấu lại khiến người rút quẻ lo lắng, buồn phiền đến mất ăn mất ngủ. Nhiều trường hợp các quẻ thẻ nói chung chung, khó hiểu, người rút quẻ tự vận vào hoàn cảnh của mình để suy đoán, tin theo… Từ đó tạo tâm lý bi quan, chán nản cho người đi rút thẻ trong một thời gian dài.

Ngoài ra cũng có rất nhiều người làm nghề giải thẻ nhưng không am hiểu sâu sắc quẻ thẻ nên đã có ý hiểu lệch, hiểu quá đi ý nghĩa của thẻ. Khi giải thẻ cho người dân, họ gieo cho người đi xin thẻ một hy vọng quá lớn vào điều nó không bao giờ xảy ra hoặc quá hoang mang về một điều xấu sẽ đến. 

Rút thẻ đầu năm là một nét văn hóa có từ lâu đời của người dân Việt Nam, do vậy mọi người chỉ nên coi đây là một hoạt động tâm linh lấy may đầu năm như hái lộc đầu năm, không nên quá tin tưởng vào nội dung quẻ thẻ dẫn đến những hành động mê tín.

 

Hà Quàng