Bản in

Trao đổi

Thứ Bảy, 5/10/2013 13:49

"Nhất má thiệt…"

"Nhất má thiệt…"

(GD&TĐ) - Đã có một thời, là học sinh Trường Trưng Vương - Quy Nhơn, ai cũng biết câu thành ngữ lưu truyền “nhất má Thiệt, nhì bố Tham…”. Thầy Tham đã nổi danh với công dạy dỗ hàng trăm học sinh giỏi đạt giải cấp Tỉnh, cấp Quốc gia. Còn cô Thiệt, điều làm cô nổi tiếng là “biệt tài” và “cái uy” trong công tác chủ nhiệm lớp suốt nhiều năm dạy tại trường.

(GD&TĐ) - Đã có một thời, là học sinh Trường Trưng Vương - Quy Nhơn, ai cũng biết câu thành ngữ lưu truyền “nhất má Thiệt, nhì bố Tham…”. Thầy Tham đã nổi danh với công dạy dỗ hàng trăm học sinh giỏi đạt giải cấp Tỉnh, cấp Quốc gia. Còn cô Thiệt, điều làm cô nổi tiếng là “biệt tài” và “cái uy” trong công tác chủ nhiệm lớp suốt nhiều năm dạy tại trường.

Ảnh minh họa/internet
Ảnh minh họa/internet

Hồi ấy, tôi là học sinh ở trường huyện chuyển đến Trưng Vương học lớp do cô chủ nhiệm. Chân ướt chân ráo bước vào lớp, mới được gặp cô lần đầu tiên, tôi đã sợ hết vía. Một người phụ nữ dáng nhỏ thó, nhưng có đôi mắt với cái nhìn thẳng nghiêm khắc như “hớp hồn” học sinh, lời nói thì sang sảng như chuông, ban hành nội quy hay yêu cầu nào cứ la “cấm cãi”. Bất cứ “cậu ấm, cô chiêu” nào, dù là con cái nhà quan chức, hay ngỗ nghịch đến đâu, được cô giáo dục thì cứ như đội quân “thẳng hàng mà tiến”.

Vốn quen thói dân học Văn “để tâm hồn treo ngược cành cây”, quan niệm học hành là một cái gì khá tùy hứng, tôi đã “đụng” vài vụ “nếm mùi lễ độ” với cô.

Tôi là lớp phó học tập. Một lần cô hẹn tôi họp ban cán sự lớp với giáo viên chủ nhiệm vào lúc một giờ rưỡi chiều. Đang đi thì xe đạp bị xì lốp, tôi đến trễ mười phút. Kết quả là được cô “mời ra sân trường ngắm cảnh, làm kiểm điểm” vì tội trễ nải.

Lần sau, rút kinh nghiệm, khi cô có việc gọi tới nhà riêng hỏi chuyện, lại hẹn một giờ rưỡi chiều, mới một giờ mười lăm, tôi đã gõ cửa. Từ bên trong, giọng cô vang ra đầy bực bội: “Anh Tùng đấy à, anh có biết giờ nghỉ của người khác là gì không?”. Lúc đó tôi vừa sợ vừa bực. Nhưng sau này, tôi mới thấm thía, cô ngầm dạy cho tôi quan điểm sống “trước giờ không phải giờ, sau giờ không phải giờ, đúng giờ mới là giờ”, biết quý thời gian, biết đúng hẹn từng phút một mới là tôn trọng mình, tôn trọng người.

Lại có một lần, trường có đợt diễn văn nghệ. Vốn có chút năng khiếu, tôi tham gia rất nhiệt tình, có tiết mục kịch câm được giải nhất hội diễn hẳn hoi. Đêm đó, diễn khuya về mệt, tôi quên học bài đã ngủ tuốt. Sáng hôm sau, đúng giờ Sử cô dạy, cái vẻ mặt đầy mệt mỏi của tôi không thoát được cặp mắt tinh anh của cô. Cô gọi tôi kiểm tra bài. Tôi không thuộc, chỉ biết lắp bắp bào chữa: “Thưa cô, hôm qua em phải diễn văn nghệ”. Cô nhìn tôi bằng một cái nhìn lạnh toát cả người: “Tôi thấy, đó không phải là lý do để anh không thuộc bài. Zêrô điểm. Về chỗ”. Lại được thêm một bài học: Việc nào ra việc ấy, không lấy công trong chuyện này để đỡ gạt, tránh né trách nhiệm cho chuyện kia.… Đó là cách sống mà cô muốn truyền cho chúng tôi, như lời cô thường nhắc nhở trong giờ sinh hoạt chủ nhiệm: “Các anh chị là học sinh tỉnh lẻ, sách vở, đều thua kém bạn bè các trung tâm lớn, không nghiêm khắc với mình, không bao giờ thành người hữu dụng…”.

Ngày ấy thiếu thốn đủ điều, nhưng thầy và trò cùng nhau bám trường, bám lớp. Học hành “kỷ luật sắt” là thế, nhưng, trong đời thường, cô lại là người có tình hơn ai hết. Thời bao cấp “gạo châu, củi quế”, biết tôi đi học ở trọ xa nhà, ăn uống kham khổ, có lần, cô đến thăm, hỏi han tận tình từng thứ một. Thấy tôi ăn bữa cơm chỉ có độc đĩa rau muống chấm nước mắm, cô chẳng nói gì. Bất ngờ, hôm sau, cô sai đứa con mang đến cho tôi một con cá ngừ to tướng. “Má dặn đem cho anh có chút tẩm bổ, ăn rau hoài sao học nổi”, nó bảo tôi như thế. Tôi nhận con cá mà nước mắt lưng tròng, vì tôi biết, cô cũng rất nghèo, lương giáo viên ba cọc ba đồng không đủ ăn mà còn san sẻ cho tôi.

Trong lớp có thằng Thanh, nhà có cửa tiệm tạp hóa lớn nhất thị xã nên hay ỷ giàu khinh người ra mặt, lại ghen tị vì tôi học khá. Có lần, thấy tôi mặc quần vá hai miếng sau mông đi học, nó giễu tôi: “Ê! Hết chuyện hay sao trổ cửa sổ sau đít vậy mày”. Cô nghe được, mời nó lên văn phòng  gặp. Không biết cô nói những gì, chỉ biết, hôm sau, tôi đang đứng lơ ngơ dưới gốc cây ngoài sân trường, nó lại gần, lí nhí ba tiếng “Tui xin lỗi…” rồi chạy mất dạng. Cô là thế, nghiêm khắc, nhưng công bằng, luôn muốn lũ học trò nhỏ chúng tôi sống đúng đạo lý ở đời. Sự động viên khen thưởng đúng lúc, trách phạt nghiêm minh kịp thời đã làm cho học sinh nể phục. Vì thế, lớp cô chủ nhiệm luôn luôn dẫn đầu trong mọi phong trào hoạt động của nhà trường.

Từ đó đến giờ cũng đã hơn hai mươi lăm năm rồi. Lâu lâu, gặp bạn bè cùng lớp ngày xưa, mỗi lần ôn kỷ niệm về “má Thiệt”, mỗi đứa kể mỗi chuyện nghe cười nôn cả ruột. Song, đứa nào cũng tâm đắc rằng, chính nhờ sự rèn giũa nghiêm khắc mà đầy từ tâm của cô mà chúng tôi mới nên người.

Ngẫm ông bà mình nói đúng, tôi rất thấm thía: “Thương cho roi cho vọt, ghét cho ngọt cho bùi”. Cô ơi! Con đang ở rất xa cô. Nhưng, một ngày nào đó, gặp lại cô, con xin được thưa với cô rằng: “Con cảm ơn cô”.

Mã số: 2103