Bản in

Thế giới

Thứ Ba, 29/10/2013 10:27

Nước Mỹ, nghe lén và lòng tin

Nước Mỹ,  nghe lén và lòng tin

(GD&TĐ) - Vụ nghe lén điện thoại của người dân và các nhà lãnh đạo EU do các cơ quan tình báo Mỹ tiến hành đã giáng một đòn sấm sét vào quan hệ của Mỹ với các đồng minh của họ. Chuyện nghe lén đã trở thành vấn đề nghiêm trọng trong Hội nghị Thượng đỉnh EU kéo dài trong 2 ngày.

(GD&TĐ) - Vụ nghe lén điện thoại của người dân và các nhà lãnh đạo EU do các cơ quan tình báo Mỹ tiến hành đã giáng một đòn sấm sét vào quan hệ của Mỹ với các đồng minh của họ. Chuyện nghe lén đã trở thành vấn đề nghiêm trọng trong Hội nghị Thượng đỉnh EU kéo dài trong 2 ngày. Các chính trị gia EU đã nhất loạt tuyên bố: “Hoạt động gián điệp đối với các quốc gia thân thiện là không thể chấp nhận được”. Niềm tin của các đồng minh với nước Mỹ đã bị tổn thất nghiêm trọng. 

“Đại dịch”…nghe lén

Cứ ngỡ Hội nghị Thượng đỉnh EU kéo dài 2 ngày (24 - 25/10) sẽ kết thúc trong buồn tẻ bởi chương trình nghị sự thảo luận về các khía cạnh kỹ thuật trong việc điều chỉnh thị trường viễn thông của EU được coi là nhàm chán. Bỗng nhiên các tờ báo lớn ở châu Âu đồng loạt đưa tin về việc các cơ quan an ninh Mỹ nghe lén điện thoại và truy cập hộp thư điện tử của công dân và các nhà lãnh đạo hàng đầu châu Âu khiến hội nghị như bị “trích” một “xung điện chính trị” cực mạnh. Các nhà lãnh đạo châu Âu phẫn nộ. 

Tờ Le Monde trích nguồn tin nhận được từ cựu nhân viên Cơ quan An ninh Quốc gia Mỹ (NSA) và CIA Edward Snowden công bố: Trong khoảng thời gian từ tháng 12/2012 đến tháng 1/2013, NSA đã nghe lén 70 triệu cuộc điện đàm của người Pháp. Mặc cho Giám đốc NSA James Clapper cho rằng những tư liệu mà Le Monde đưa ra là “bịa đặt”, vào hôm thứ hai (21/10), Bộ Ngoại giao Pháp đã triệu tập Đại sứ Mỹ tại Paris để làm rõ sự việc. Chưa hết, Tổng thống Francois Hollande đã yêu cầu người đồng nhiệm Mỹ Barack Obama phải “giải thích ngay lập tức”.

Vào thứ tư (23/10), Thủ tướng Đức Angela Merkel giận dữ gọi điện thoại thẳng cho Barack Obama. Theo người phát ngôn của Thủ tướng Đức thì “Chính phủ Đức đã nhận được thông tin rằng điện thoại di động của Thủ tướng Đức có thể bị NSA nghe trộm”. Tình tiết cụ thể việc NSA nghe trộm điện thoại của bà Angela Merkel được đăng tải trên Der Spiegel và Die Welt. Trích nguồn tin từ Edward Snowden, các báo trên cho biết, các cơ quan tình báo Mỹ đã phá được hệ thống bảo mật điện thoại của bà Angela Merkel và tổ chức nghe lén từ tháng 10/2009 -7/2013. 

Người phát ngôn Nhà Trắng Jay Carney ngay lập tức ra tuyên bố rằng người Mỹ không nghe lén điện thoại của Angela Merkel nhưng từ chối trả lời câu hỏi rằng trước đó họ có nghe lén điện thoại của Thủ tướng Đức hay không. Đại sứ Mỹ tại Berlin cũng được triệu tập khẩn cấp đến Bộ Ngoại giao Đức để làm rõ sự việc.

Vào thứ năm (24/10), báo chí Italia cũng đồng loạt lên tiếng về việc NSA nghe lén điện thoại của các thành viên chính phủ nước này. Những thông tin tương tự như vậy cũng xuất hiện trên báo chí Tây Ban Nha.

Ngày thứ sáu (25/10) tờ The Guardian của Anh trích từ các file của Edward Snowden cho biết, NSA nghe lén các cuộc điện đàm và ghi lại thư điện tử của ít nhất 35 nhà lãnh đạo trên toàn thế giới. Cũng theo nguồn tin trên thì NSA thường xuyên yêu cầu Nhà Trắng, Lầu Năm Góc và Bộ Ngoại giao Mỹ “chia sẻ” số điện thoại và hộp thư điện tử của các chính trị gia nước ngoài.

Trong những ngày tới, báo chí phương Tây sẽ tiếp tục công bố những tư liệu nghe lén của tình báo Mỹ do Edward Snowden cung cấp. Ngày 25/10, The Washington Post hứa sẽ đăng tải thông tin về một nước EU cung cấp cho không quân và hải quân Mỹ những thông tin “có giá trị” về nước Nga.

Theo các nguồn tin, Edward Snowden đã cung cấp cho báo chí nước ngoài hơn 40.000 tài liệu của tình báo Mỹ. Chuyện nghe lén của các cơ quan an ninh Mỹ đã trở thành đại dịch gây phẫn nộ cho cả thế giới nói chung, công dân Mỹ nói riêng. Những ngày qua, hàng ngàn người Mỹ đã xuống đường biểu tình phản đối hành động “vi phạm thô bạo nhân quyền” của các cơ quan an ninh Mỹ.

Barack Obama khó thuyết phục thế giới về chuyện nghe lén
Barack Obama khó thuyết phục thế giới về chuyện nghe lén

Khi lòng tin bị... đánh cắp  

Theo ông Erich Schmidt-Enboma, một trong những chuyên gia có uy tín của ngành tình báo Đức, các nhà lãnh đạo của Đức và các nước EU khác “luôn biết rằng họ bị người Mỹ theo dõi nhưng trước những tiết lộ của Snowden họ không tiện lên tiếng. Giờ đây, trước sức ép của dư luận xã hội, họ không thể im lặng mãi”.

Cũng theo Erich Schmidt-Enboma, việc NSA nghe lén điện thoại di động của Angela Merkel bởi 3 lý do: Vai trò của Đức trong việc khắc phục khủng hoảng tài chính ở châu Âu; Quan hệ đặc biệt của Đức với Moskva và Bắc Kinh và những thông tin trong giao dịch của các công ty quan trọng của Đức.

Mặc cho Washington ra sức phân trần, thậm chí Barack Obama phải cất lên lời xin lỗi, nhưng theo các nhà phân tích, Mỹ đã thất bại trong việc thuyết phục cộng đồng châu Âu rằng chuyện nghe lén không có quy mô lớn như đồn đoán và họ làm như vậy chỉ để phục vụ cho cuộc chiến chống khủng bố mà thôi. 

“Nhà Trắng không trả lời các câu hỏi mà cố gắng né tránh và che giấu sự thật”- Báo Der Spiegel viết “Hoặc là Obama nói dối và trên thực tế đã trực tiếp chỉ đạo các cuộc nghe lén này, hoặc ông ấy không kiểm soát nổi lực lượng an ninh nhưng không muốn hình ảnh của mình xấu đi nên che giấu sự thật” - Bình luận về điều này, báo Der Spiegel viết.

Các thành viên tham dự Hội nghị thượng đỉnh EU đã đạt được thỏa thuận nhanh chóng xây dựng một phương pháp tiếp cận thống nhất nhằm bảo mật thông tin. Các nhà lãnh đạo EU cũng thừa nhận, niềm tin với Mỹ đã suy yếu nghiêm trọng. 

Nước Mỹ sẽ làm gì để khôi phục lại lòng tin?

Anh Phương (TH)