Bản in

Thế giới

Thứ Năm, 30/5/2013 10:28

Dỡ bỏ cấm vận vũ khí với phe nổi dậy Syria: Quyết định gây tranh cãi của EU

Dỡ bỏ cấm vận vũ khí với phe nổi dậy Syria: Quyết định gây tranh cãi của EU

(GD&TĐ) - Tình hình Syria đang có những tín hiệu mới. Trong khi Ngoại trưởng Mỹ John Kerry đang có cuộc gặp gỡ với các nhà ngoại giao Pháp và Nga tại Paris để đặt dấu chấm hết cho cuộc nội chiến ở Syria thì tại Brussels, sau các cuộc đàm phán kéo dài suốt 12 giờ đồng hồ và không kém phần gay cấn,...  
 
(GD&TĐ) - Tình hình Syria đang có những tín hiệu mới. Trong khi Ngoại trưởng Mỹ John Kerry đang có cuộc gặp gỡ với các nhà ngoại giao Pháp và Nga tại Paris để đặt dấu chấm hết cho cuộc nội chiến ở Syria thì tại Brussels, sau các cuộc đàm phán kéo dài suốt 12 giờ đồng hồ và không kém phần gay cấn, các Ngoại trưởng EU đã nhất trí dỡ bỏ lệnh cấm vận vũ khí đối với phe đối lập Syria. Quyết định của EU đã gây chia rẽ sâu sắc không chỉ trong nội bộ tổ chức này mà còn có hiệu ứng ngược trên bình diện quốc tế.
Ngoại trưởng các nước EU trao đổi bên lề cuộc gặp gỡ tại Brussels ngày 27/5
Ngoại trưởng các nước EU trao đổi bên lề cuộc gặp gỡ tại Brussels ngày 27/5
Một quyết định gây tranh cãi
 
Thái độ do dự trong việc can thiệp quân sự vào Syria của chính quyền Barack Obama lại phải đối mặt trước một thử thách mới. Ngày thứ hai (27/5), các nhà lãnh đạo châu Âu quyết định dỡ bỏ lệnh cấm vận vũ khí đối với phe nổi dậy ở Syria. EU đưa ra quyết định sau cuộc tranh luận kéo dài và hết sức căng thẳng. Trong khi Pháp và Anh ra sức gây áp lực với các thành viên khác nhằm dỡ bỏ lệnh cấm vận vũ khí đối với quân nổi dậy Syria thì các nước khác như Đức, Hà Lan, Czech, Thuỵ Điển, đặc biệt là Áo phản đối quyết liệt. Các nước này cho rằng, cung cấp vũ khí cho quân nổi dậy Syria chỉ gây thêm đổ máu. Vì thiếu nhất quán nên rất có thể mỗi nước thành viên EU sẽ có quyết định riêng của mình trong vấn đề này - The Washington Post viết.

 Trước cuộc gặp gỡ của các Bộ trưởng Ngoại giao EU tại Brussels, Đức và Hà Lan đã bình luận về tiến trình này một cách thận trọng, rằng cần lắm sự thoả hiệp bởi “hai thái cực khó chấp nhận nhau”. Tuy nhiên, Paris và London đã đạt được ý định của họ. Sự chia rẽ của EU trong quyết định dỡ bỏ cấm vận vũ khí với quân nổi dậy Syria đã lột tả những biến động dữ dội trong quan hệ giữa các thành viên của khối này trong những năm gần đây. Nếu như 10-15 năm trước, xương sống của EU là trục Pháp-Đức. Có thể nói, khi đó, trục này có ảnh hưởng quan trọng trong việc thông qua các quyết định của EU. Nhưng bây giờ, mọi chuyện đã khác. Vào cuối nhiệm kỳ của mình, Tổng thống Pháp N.Sarkozy đã quay ngược 180 độ bắt tay với London trong việc phát động cuộc chiến chống Lybia. Và giờ đây, trong câu chuyện mang tên Syria, Paris và London một lần nữa lại đi theo logic ấy.

 
Kết thúc cuộc gặp gỡ của các Ngoại trưởng EU tại Brussels, đại diện cấp cao về đối ngoại và chính sách an ninh của EU, bà Catherine Ashton nhấn mạnh: Quyết định dỡ bỏ cấm vận vũ khí với Syria sẽ được công bố trước ngày 1/8 năm nay. Tuy nhiên, nội dung cụ thể của nó như thế nào lại là chuyện khác và để tìm được tiếng nói chung của các thành viên EU trong chuyện này là hết sức khó khăn. Vào thời điểm hiện tại, việc cung cấp vũ khí cho Syria chỉ được tiến hành ở mức quan hệ song phương giữa quân nổi dậy Syria với từng thành viên EU. Như vậy, lệnh cấm vận vũ khí với Syria sẽ hết hạn vào ngày 31/5. Kể từ tháng 8 năm nay, Anh và Pháp có quyền tự do cung cấp vũ khí cho quân nổi dậy Syria.
 
Dư luận nói gì?
 
Bình luận về việc EU dỡ bỏ cấm vận vũ khí đối với phe nổi dậy Syria, trên tờ “Der Spiegel” (Đức), Christoph Sydow viết rằng EU đã gửi một “tín hiệu xấu: Trong những vấn đề quan trọng như đối ngoại, địa chính trị, EU không thống nhất”. Cũng theo Christoph Sydow thì mục đích tạo ra thế cân bằng về lực lượng ở Syria của EU là không cần thiết.
Ngày 28/5, Mỹ tuyên bố ủng hộ quyết định của EU. Phát ngôn viên Bộ Ngoại giao Mỹ Patrick Ventrell cho rằng, quyết định của EU là một phần nỗ lực của cộng đồng quốc tế nhằm thể hiện sự ủng hộ đối với phe đối lập ở Syria. Trong khi đó, Nga cực lực phản đối quyết định dỡ bỏ cấm vận vũ khí với phe nổi dậy ở Syria. Bình luận về điều này, đại diện thường trực của Nga tại EU Vladimir Chizhov nói: “Có thể hiểu được logic của từng nước EU, những người cho rằng bãi bỏ lệnh cấm vận là tạo áp lực chính trị với Damascus và buộc chính quyền Syria phải nhượng bộ cho một giải pháp chính trị mới”. Cũng theo lời Vladimir Chizhov thì rất có thể đây là tín hiệu khiến phe đối lập ở Syria khó có thể hướng về giải pháp đàm phán khi được hứa trang bị vũ khí mới. Vladimir Chizhov cho rằng, một quyết định thiếu sự đồng thuận như vậy sẽ làm suy yếu hình ảnh quốc tế của EU.
 
Ngày 28/5, Bộ Ngoại giao Syria ra tuyên bố: “Quyết định dỡ bỏ cấm vận vũ khí với phe nổi dậy đã gây trở ngại cho việc tìm kiếm một giải pháp chính trị cho cuộc xung đột ở Syria trên cơ sở cuộc đối thoại quốc gia. Ngoài ra, quyết định này nhằm mục đích hỗ trợ cho những kẻ khủng bố bằng cách cung cấp vũ khí cho họ bất chấp luật pháp quốc tế và Hiến chương LHQ”.
 
Đa số các nhà phân tích đánh giá quyết định dỡ bỏ cấm vận vũ khí với phe nổi dậy ở Syria của EU là nhằm mục đích gây áp lực với chính quyền Bashar Assad tại bàn đàm phán ở Geneva sắp tới và nữa, trong trường hợp đàm phán bất thành, giải pháp can thiệp quân sự vào Syria của phương Tây hoàn toàn có cơ sở. Tuy nhiên, dư luận lo ngại rằng quyết định này là một bước lùi trong nỗ lực chấm dứt xung đột ở Syria của cộng đồng quốc tế và rất có thể nó sẽ gây trở ngại cho cuộc đàm phán về Syria sắp tới.
 
Duy Long (TH)