Bản in

Khỏe - Đẹp

Thứ Ba, 19/9/2017 18:08

Những yếu tố giúp cai nghiện thuốc lá thành công

Ảnh minh họaẢnh minh họa

GD&TĐ - Tác hại của khói thuốc lá đối với sức khỏe đã trở thành điều “khổ lắm nói mãi” nhưng đã trót nghiện thuốc lá rồi, muốn từ bỏ không phải là việc dễ dàng, nói là có thể làm được đối với rất nhiều người. Vậy muốn cự tuyệt thuốc lá, cách nào và yếu tố nào là quyết định thành công?

Quan trọng nhất là phải có quyết tâm

Theo tài liệu được cung cấp bởi Chương trình Phòng chống tác hại thuốc lá quốc gia, không có phương pháp nào được gọi là “tuyệt vời” để cai thuốc lá! Không có lọai thuốc nào có thể biến một người hôm qua còn hút cả gói thuốc lá/ngày thành người không hút lá chỉ sau 1 ngày. Thành công cai thuốc lá không phải nhờ vào “phép lạ” mà vào “nỗ lực” của bản thân.

Như vậy điều kiện kiên quyết để cai thuốc lá thành công chính là: “Quyết tâm cai thuốc lá” của bản thân người hút thuốc lá. Để giảm nhẹ khó chịu khi cai thuốc lá, khoa học ngày nay đã tìm ra các phương pháp hỗ trợ có hiệu quả, tuy nhiên vì là hỗ trợ nên các phương pháp này không thể thay thế cho quyết tâm của người cai thuốc lá được.

Bên cạnh đó, những biện pháp hỗ trợ có thể kể ra là: tư vấn điều trị nhận thức chuyển đổi hành vi hướng dẫn người cai thuốc lá những kế họach, chiến lược giải quyết những tình huống khó khăn, khó chịu khi cai thuốc lá, tránh những “cạm bẫy” khiến người hút thuốc lá tái nghiện; thuốc hỗ trợ bao gồm nicotine thay thế, bupropion, varenicilline giúp giảm nhẹ các triệu chứng khó chịu của hội chứng cai thuốc lá trên người nghiện thực thể - dược lý.

Khuyến cáo của Tổ chức Y tế Thế giới

Cũng bàn về vấn đề cai nghiện thuốc lá, Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) khuyến cáo, có 3 biện pháp cai nghiện thuốc lá hiệu quả là “đánh” vào 3 quá trình nghiện thuốc lá của người hút thuốc.

Điều trị nhận thức, thay đổi hành vi

Đây được coi là bước đầu tiên và rất quan trọng trong quá trình cai nghiện thuốc lá. Người tư vấn cần chỉ ra lý do, hoàn cảnh, môi trường thúc đẩy việc hút thuốc lá, và lý do cần ngừng bỏ hút. Cũng cần củng cố lý do và quyết tâm muốn cai thuốc lá, ít nhất cũng bằng việc chuyển đổi từ hút thuốc lá thành một động thái khác có lợi cho sức khỏe hơn.

Dùng chế phẩm nicotine thay thế

Đây là biện pháp được khuyên dùng cho những trường hợp bị lệ thuộc thực thể nặng. Nicotine thay thể có thể được cung cấp qua nhiều dạng khác nhau như: viên thuốc nhai, viên thuốc ngậm dưới lưỡi, nicotine hít (thuốc lá điện tử) và phổ biến nhất là miếng dán trên da.

Về nguyên lý, các nhà nghiên cứu cho biết, đây là một cách “hút thuốc không khói”, cơ thể được cung cấp trực tiếp nicotine không từ điếu thuốc lá. Điểm khác biệt duy nhất là nicotine trong chế phẩm thay thế thấm vào máu ổn định, đồng đều hơn, khiến cơ thể không xuất hiện hội chứng cai thuốc do quá thiếu nicotine nhưng cũng không tăng cao đạt đỉnh sảng khoái nên không gây nghiện.

Tuy nhiên, cũng cần lưu ý rằng, nicotine là một trong 7.000 hóa chất, trong 4.000 chất độc hại có trong khói thuốc lá. Do đó chế phẩm nicotine thay thế giúp loại bỏ các chất độc này.

Tùy theo cá nhân và mức độ nghiện thuốc, thời gian dùng nicotine thay thế thường kéo dài 1-2 tháng, cá biệt có thể kéo dài đến nửa năm.

Điều trị bằng buprobion và varenicline

Cũng được khuyên dùng cho trường hợp lệ thuộc thực thể nặng, Buprobion và varenicline khi tác động lên hệ thống thần kinh sẽ làm người nghiện hút thuốc lá giảm hẳn ham muốn hút thuốc lá.

Với cơ chế tác động như vậy, bupropion và varenicline được hy vọng là giải pháp “đúng gốc” để cai thuốc lá. Tiếc rằng, trong thực tế khá nhiều người cai thuốc không đáp ứng với hai thuốc này, hơn nữa bupropion và varenciline là hai vị thuốc nên đều có chỉ định, chống chỉ định về tác dụng phụ khó dùng đại trà không cần kê toa.

Cai nghiện thuốc lá, cho dù đó là phương pháp nào đi nữa thì thành công cũng là kết quả của một quá trình nỗ lực lâu dài được vun đắp theo thời gian. Đối với cai nghiện thuốc lá, tái nghiện không được xem là một thất bại mà ngược lại là một bước cần thiết, là bước đầu tiên đi đến thành công. Tuy nhiên, đồng hành với đó và quyết định cao nhất tới việc cai nghiện thuốc lá thành công hay không vẫn nằm ở chính quyết tâm của người hút thuốc.

Kim Thoa