Bản in

Nhiệt kế

Chủ Nhật, 7/4/2013 07:09

Liên kết xuất bản: Không thể buông lỏng

Liên kết xuất bản: Không thể buông lỏng

 (GD&TĐ) - Trong thời gian gần đây nhiều sự cố nội dung sách, đặc biệt là sách liên kết xuất bản đã được bạn đọc phát hiện và tỏ ra lo lắng hoài nghi với các cuốn sách này. Từ đây, hồi chuông báo động về quản lý xuất bản sách, thực hiện đúng quy trình biên tập sách xuất bản đã được gióng lên.

(GD&TĐ) - Trong thời gian gần đây nhiều sự cố nội dung sách, đặc biệt là sách liên kết xuất bản đã được bạn đọc phát hiện và tỏ ra lo lắng hoài nghi với các cuốn sách này. Từ đây, hồi chuông báo động về quản lý xuất bản sách, thực hiện đúng quy trình biên tập sách xuất bản đã được gióng lên.

Nhiều sạn

Nhìn vào những hạt sạn trong một số cuốn sách gần đây khiến người đọc không khỏi hoang mang, mất lòng tin vào sách.

Trong Vở luyện từ và câu lớp 3, tập 2, của nhà xuất bản HN đã chuyển chiến thắng quân Nam Hán lừng lẫy trên sông Bạch Đằng của Ngô Quyền thay bằng của Lý Thường Kiệt. Sản phẩm trên được Tổng giám đốc kiêm Tổng biên tập Nhà xuất bản HN cho biết được liên kết xuất bản với một đơn vị bên ngoài và bị sai sót trong quá trình biên tập.

Nhà xuất bản Trẻ gây “hoang mang” cho người đọc nói chung chứ không riêng gì trẻ lớp một khi đưa ra bài toán rợn người trong sách Phép cộng trừ phạm vi 100 “Hai bàn tay em có 10 ngón, do đùa nghịch dao nên bị cụt mất  đi hai ngón tay. Hỏi em còn mấy ngón tay?”

Trong hai tập sách “Kiến Văn tiểu lục” do Nhà xuất bản Trẻ và Nhà xuất bản Hồng Bàng ấn hành đã bị bạn đọc phát hiện và phản ánh sai lỗi minh họa chân dung danh nhân. Ngay tại phần bìa tay gấp của bìa một có giới thiệu về tiểu sử, sự nghiệp Lê Quý Đôn, trích lời của Lê Quý Đôn khi viết bộ sách này nhưng ở trên phần trích dẫn lại được minh họa bằng chân dung Nguyễn Trãi.

Nhiều lỗi sai được tìm thấy trong các sách liên k

Trong “Vở luyện Tiếng Việt” của NXB Đà Nẵng đã có lỗi sai về chính tả khó chấp nhận được như: dỗ tổ (giỗ tổ); cây lêu (câu nêu). Nhà xuất bản Thông tin, ngay trang bìa đã có lỗi chữ Phiêu lưu được viết thành Phưu lưu...

Không những thế, có tới 4 tập sách dành cho các em mầm non Việt Nam có in cờ Trung Quốc.

Cần “siết chặt” liên kết

Nhiều ý kiến hiện nay cho rằng, một số nhà xuất bản đang bị các đối tác liên kết thao túng, chi phối. Tỷ lệ sách liên kết xuất bản tại các nhà xuất bản đứng ở con số trung bình là 35%, nhưng ở một số đơn vị thì con số này có thể lên tới 90%. Nhiều nhà xuất bản gặp khó khăn trong lĩnh kinh tế, trụ sở, đội ngũ biên tập viên năng lực thấp muốn có nguồn thu buộc phải tăng cường tỷ lệ sách liên kết. Nhà xuất bản nào liên kết càng nhiều thì sự bất bình đẳng giữa nhà xuất bản và đối tác liên kết càng lớn.

Cũng theo phân tích của những người trong ngành xuất bản, vì nắm được điểm “yếu” của các nhà xuất bản là doanh thu còn các đối tác liên kết cũng vì lợi nhuận, và phần nào đó cộng thêm sự dễ dãi của công chúng với sách nên vẫn tiếp tục cho ra sạp những ấn phẩm chỉ được biên tập ào ào với nhiều sai sót đáng tiếc.

Thực tế còn cho thấy “sạn” trong các cuốn sách liên kết không nằm ở quy trình, thủ tục mà chủ yếu khâu nội dung. Và khi các lỗi sai sót bị phát hiện thì chỉ có các nhà xuất bản bị xử lý còn các đối tác liên kết lại gần như vô can trong khi họ cũng là một bên liên kết của quá trình xuất bản ra ấn phẩm đó. Trong trường hợp phải chịu trách nhiệm thì đơn vị liên kết cũng chỉ đến thu hồi sản phẩm, xin lỗi, khắc phục. Còn sau khi nộp phạt, lại vô tư tìm đến những “đối tác” nhà xuất bản khác để tiếp tục cho ra những ấn phẩm thiếu chất lượng.

Để không còn nỗi lo

Mặc dù số sách vi phạm chỉ chiếm 0,18% (51/28.000 cuốn sách đã xuất bản), song những lỗi mắc phải lại là nguy hại và không hề đáng xảy ra. Những lỗi sách này dù ít hay nhỏ rõ ràng đã tác động rất lớn đến dư luận xã hội. Do đó, để sách không trở thành nỗi lo của dư luận thì việc chấn chỉnh xuất bản, đặc biệt trong vấn đề liên kết cần được đẩy mạnh.

Trước đây chúng ta đã có nhiều biện pháp được đưa ra để siết chặt quản lý sách liên kết xuất bản như: các nhà xuất bản phải thực hiện quy trình biên tập nghiêm túc theo đúng quy định liên kết xuất bản chứ không phải phó mặc cho đơn vị liên kết, chỉ bán giấy phép lấy tiền, như một số nhà xuất bản đang làm. Hay kiến nghị để các đơn vị liên kết được thực hiện một số công đoạn biên tập bản thảo sơ bộ trước khi nhà xuất bản thẩm định nội dung hoàn chỉnh, và cùng với nhà xuất bản chịu trách nhiệm trước pháp luật về nội dung, chất lượng xuất bản phẩm...

Nhưng dường như bấy nhiêu quy định đó vẫn chưa đủ. Vấn đề liên kết làm sách vẫn cần sự quản lý và có những chế tài mạnh mẽ hơn. Có như vậy, mới đòi hỏi các nhà xuất bản nhanh chóng rà soát lại quy trình xuất bản, tập trung rà soát và biên tập kỹ các sách về đề tài giáo dục, văn hóa, chủ quyền biển đảo... để tránh những sai sót nghiêm trọng đáng tiếc xảy ra. Cùng đó, các cơ quan chức năng cũng cần có biện pháp xử lý đối tác liên kết với chế tài mạnh mẽ, đủ sức răn đe để giải quyết vấn đề từ gốc. Thậm chí không loại trừ cả trường hợp bác tư cách liên kết với đơn vị nào vi phạm nhiều lần.

Cục Xuất bản đã gửi công văn yêu cầu các nhà xuất bản:

Rà soát và biên tập kỹ các đề tài đã được Cục Xuất bản xác nhận đăng ký kế hoạch xuất bản về sách tham khảo học sinh trước khi xuất bản.

Đối với những loại sách tham khảo cho học sinh có bản quyền nước ngoài, giám đốc, tổng biên tập các nhà xuất bản cần biên tập kỹ, không để xuất bản phẩm vi phạm quy định Điều 10 của Luật Xuất bản hiện hành. Đặc biệt, quan tâm đến các vấn đề liên quan đến lịch sử, chủ quyền lãnh thổ; đề cao tinh thần yêu nước, tự hào dân tộc và sử dụng những hình ảnh gắn với văn hóa, đất nước, con người Việt Nam.

Trong năm 2013, Bộ Thông tin và Truyền thông sẽ thắt chặt quản lý đối với công tác xuất bản, phát hành, trong đó chú trọng công tác liên kết xuất bản, triển khai Luật Xuất bản sửa đổi bổ sung vào thực tế.

 PV