Bản in

Kinh tế - Xã hội

Thứ Bảy, 5/10/2013 07:44

Nhà thơ Trần Đăng Khoa: "Đứa nào" là chuẩn!

Nhà thơ Trần Đăng Khoa: "Đứa nào" là chuẩn!

“Nghi án” NXB Giáo dục in sai thơ của Trần Đăng Khoa trong câu Trăng bay như quả bóng/Đứa nào đá lên trời”đã sáng rõ khi chính tác giả của bài thơ lên tiếng.

“Nghi án” NXB Giáo dục in sai thơ của Trần Đăng Khoa trong câu Trăng bay như quả bóng/Đứa nào đá lên trời”đã sáng rõ khi chính tác giả của bài thơ lên tiếng.

Nhà thơ Trần Đăng Khoa
Nhà thơ Trần Đăng Khoa

Gần đây,  trong trang 5, cuốn Vở bài tập tiếng Việt nâng cao - Tập 1, in năm 2012 của NXB Giáo dục có in bài thơ Trăng ơi từ đâu đến của nhà thơ Trần Đăng Khoa. Câu cuối của bài thơ Trăng bay như quả bóng/Đứa nào đá lên trời khiến nhiều học sinh và phụ huynh thắc mắc, cho rằng NXB đã in sai bởi trong các bản in khác và trong trí nhớ của nhiều người về bài thơ đã trở nên quen thuộc này phải là Trăng bay như quả bóng/Bạn nào đá lên trời” 

Tuy nhiên, trong cuộc phỏng vấn ngắn về tính đúng - sai của câu thơ, nhà thơ Trần Đăng Khoa khẳng định NXB Giáo dục đã khôi phục đúng câu thơ nguyên gốc: “Trước đây nguyên bản đầu tiên của bài thơ là Trăng bay như quả bóng/ Đứa nào đá lên trời. Khi bài thơ được đăng báo, qua khâu biên tập đã bị chữa lại thành Trăng bay như quả bóng/Bạn nào đá lên trời. Sau đó, nhiều bản đã in lại như thế, cụm từ “bạn nào” được dùng suốt một thời gian dài.

“Tôi cho rằng chữ “đứa” hay hơn chữ “bạn” bởi nó sinh động, chuẩn mực và đúng với không khí của bài thơ hơn. “Đứa” là cách gọi thân mật, suồng sã của đám trẻ con khi chơi đùa chứ không có gì là xấu. Còn cách gọi khi bị sửa lại là “bạn nào” không hợp, bởi khá khô cứng. Phải đặt trong hoàn cảnh cụ thể của bài thơ là một sân chơi bóng trẻ con thì mới thấy sự hợp lý chứ cách xưng hô không đến nỗi trang trọng như trong buổi sinh hoạt Đội” - Nhà thơ Trần Đăng Khoa phân tích thêm.

 

Vở bài tập Tiếng Việt lớp 3 và đoạn thơ vướng
Vở bài tập Tiếng Việt lớp 3 và đoạn thơ vướng "nghi án" in sai

Chính bởi sự khác nnhau giữa hai văn bản này nên đã dẫn đến sự thắc mắc, nghi vấn của các học sinh và phụ huynh. Tác giả của bài thơ cũng đã nhiều lần có ý kiến lên các nhà xuất bản nhưng đến tận bây giờ, khi cuốn sách này được xuất bản năm 2012 thì mới được khôi phục lại nguyên trạng ban đầu.

Được biết, đây cũng không phải là trường hợp duy nhất thơ của Trần Đăng Khoa bị “chữa” lại. Nhà thơ kể đã có nhiều ý thơ bị những người biên tập thay đổi câu chữ, ngôn từ mà phần lớn là làm cho ý thơ “dở” đi.

Ví dụ trong bài Thôn xóm vào mùa, nguyên gốc có hai câu Sân kho máy tuốt lúa mở miệng cười ầm ầm/Thóc mặc áo vàng óng thở hý hóp trên sân, bị chữa thành Thóc mặc áo vàng óng nhảy nhót mãi trên sân. Bài Hạt gạo làng ta, văn bản ban đầu là Có lời mẹ hát ngọt bùi đắng cay bị sửa lại thành Có lời mẹ hát ngọt bùi hôm nay.

Một bài thơ khác là Khi mẹ vắng nhà, nguyên gốc nhà thơ viết: Không mẹ ơi, con chửa ngoan đâu/Áo mẹ mưa bạc màu/Đầu mẹ nắng cháy tóc/Mẹ ngày đêm khó nhọc/Con chưa ngoan chưa ngoan… Nhưng sau đó bị chữa thành: Không mẹ ơi, con đã ngoan đâu/Áo mẹ mưa bạc màu/Đầu mẹ nắng cháy tóc?Vì giặc Mỹ mẹ còn khó nhọc/Con chưa ngoan chưa ngoan. Bài hát của nhạc sĩ Hoàng Vân sau này phổ lại vẫn là Vì giặc Mỹ mẹ còn khó nhọc…

“Đây là những dị bản khác nhau mà tôi buộc phải chấp nhận. Việc sửa chữa, thay đổi ở các NXB rất khó khăn bởi họ thận trọng. Do đó, nhiều câu thơ không đúng với nguyên gốc ban đầu lại đã trở nên quen thuộc, ăn sâu vào tiềm thức nhiều thế hệ người yêu thơ Trần Đăng Khoa” - Nhà thơ nói.

Theo HNM