Bản in

Kinh tế - Xã hội

Thứ Năm, 2/5/2013 17:46

Đừng mượn luật mà làm đau luật

 (GD&TĐ) - Tối 28/4, tôi bất ngờ nhận được thư điện tử của một học sinh cũ đang làm nghiên cứu sinh ở Trung Quốc. Bức thư giản dị của một con người bình thường nhưng lại rất nhiều ý nghĩa.

(GD&TĐ) - Tối 28/4, tôi bất ngờ nhận được thư điện tử của một học sinh cũ đang làm nghiên cứu sinh ở Trung Quốc. Bức thư giản dị của một con người bình thường nhưng lại rất nhiều ý nghĩa.

Em tâm sự: Hôm nay, em lên mạng bắt gặp tiêu đề của một bài báo: Bộ GD&T đang vi phạm pháp luật - mà giật nảy mình cô ạ. Cứ tưởng vấn đề gì nghiêm trọng lắm, đọc thì thấy hóa ra bài báo  nêu ý kiến của một vị GS đã nghỉ hưu luẩn quẩn xung quanh vấn đề Bộ không chịu bỏ  “ba chung” và “điểm sàn”.

Gần như đa số những chuyên gia đầu ngành, các nhà giáo ở bậc đại học và cả lớp học sinh đã thành đạt như bọn em đều có ý kiến ủng hộ phương án ấy. Một ý kiến nêu lại đã rất cũ, mà bỗng dưng làm thành to chuyện, lý không có gì đáng quan tâm phải không cô?

Nhưng em lại buộc phải lên tiếng vì nó đụng chạm vào cái điều rất đỗi thiêng liêng của riêng em. Đó là vào năm 2002, khi Bộ tổ chức kỳ thi “ba chung”, biết bao nhiêu người, trong đó có gia đình em, một gia đình nghèo khó nhất nhì trong huyện nhưng nổi tiếng về truyền thống hiếu học vui mừng như thế nào. Kỳ thi tuyển sinh vào đại học đang được đánh giá là kỳ thi nghiêm túc nhất ở Việt Nam thì tại sao người ta cứ phải nghĩ cách để thay thế nó, thưa cô?…”. 

Một sự trùng lặp lý thú: Cũng sau bức thư ấy, tôi nhận được khá nhiều cuộc điện thoại nghiêm túc bày tỏ ý kiến không đồng tình với nội dung của bài báo mà em HS đã nêu ra.

Từng đọc, tiếp nhận hàng trăm ý kiến luận bàn về quy chế tuyển sinh đại học, cao đẳng trên các báo, tôi xin được nói lại như sau:

Thứ nhất, Bộ GD&ĐT không hề vi phạm quyền tự chủ của các trường, càng không thể nói là vi phạm luật. Luật Giáo dục Đại học (có hiệu lực từ ngày 1/1/2013) đã được Bộ GD&ĐT triển khai ngay từ khi Luật được Quốc hội thông qua - hướng tới chất lượng và hiệu quả đào tạo.

Theo  GS.TSKH Bùi Văn Ga - Thứ trưởng Bộ GD&ĐT, “khi hệ thống các văn bản dưới luật được hoàn thiện, cơ cấu tổ chức  của các trường đã được thực hiện theo quy định của Luật giáo dục Đại học thì các trường được tự chủ theo đúng tinh thần của Luật.

Luật hướng đến việc giao quyền tự chủ cho các trường ĐH để nâng cao tính năng động, sáng tạo, tự chịu trách nhiệm nhưng không giao đồng loạt. Hiện nay các trường có sự phân tầng, mạnh yếu rất khác nhau.

Giao tự chủ là dựa trên điều kiện năng lực của họ, dựa trên kết quả kiểm định chất lượng. Nếu giao đồng loạt sẽ hỗn loạn, mất kiểm soát chất lượng. Việc giao tự chủ sẽ có lộ trình. Điều này sẽ khuyến khích các trường nâng cao khả năng cạnh tranh để được giao quyền tự chủ. Nếu tự chủ mà vi phạm sẽ bị thu hồi quyền tự chủ”.

Điều này lý giải vì sao khi Bộ tạo điều kiện tới mức tối đa cho 10 trường VHNT được tuyển sinh riêng, không thi môn Ngữ văn cũng như đưa ra đề án tuyển sinh của 4 trường đại học ngoài công lập thì cũng đã nhận được không ít ý kiến phản đối từ phía dư luận.  

Thứ hai, việc viện dẫn các trường nước ngoài chủ yếu tuyển học sinh tốt nghiệp THPT là một sự viện dẫn thiếu cơ sở thực tế. Kỳ thi tốt nghiệp THPT chỉ để công nhận kết quả của một quá trình học tập, chứ không thể để đào tạo nhân lực, nhân tài.

Còn nếu có ý định thay đổi mục đích của kỳ thi tốt nghiệp THPT thì  cần phải có lộ trình để xây dựng lại các tiêu chí bắt buộc chứ không thể áp dụng ngay được. Nếu kỳ thi THPT chính xác, nghiêm túc, giám sát chặt chẽ thì không cần 2 kỳ thi nữa.

Trong bối cảnh hiện nay, thì kỳ thi 3 chung vẫn là tối ưu nhất. Chúng ta biết được mặt bằng chung của thí sinh vào đại học. Đề thi tối ưu, là kết quả của ban soạn thảo tinh hoa (70% GV PT + 30% GV đại học), nghiêm túc, được giám sát chặt chẽ.

Đáng tiếc trong khi Bộ GD&ĐT với tinh thần cầu thị, luôn hướng tới quyền lợi của nhà trường và người học - điển hình như việc chỉ có 4 trường (trên tổng số hơn 80 trường NCL) đưa ra đề án tuyển sinh riêng nhưng Bộ vẫn công khai lấy ý kiến nhân dân, với mong muốn tạo cơ sở pháp lý để 4 trường thí điểm theo cách của mình, thì lại có những người không chịu tìm hiểu, khư khư áp đặt ý kiến cá nhân để mà quy chụp người khác làm sai luật.

Cuối cùng, xin được mượn một ý kiến trên diễn đàn thay cho lời kết: Việc bỏ hay duy trì kỳ thi đại học phụ thuộc vào chính sách giáo dục từng quốc gia, không thể cứ ngồi một chỗ, vì quyền lợi cá nhân mà cho đó là nghịch lý. Hãy xót xa bao công sức, tiền của hơn một thập kỷ nhằm xây dựng được một kỳ thi tuyển sinh mà người đỗ ngẩng cao đầu tự hào như hiện nay”. (Nguyen Minh Thu - nguyenminhthu...@vnn.vn)

Hồng Thúy