Bản in

Giáo dục

Thứ Năm, 1/12/2016 13:07 GMT+7

Định hướng cho giáo viên về phương pháp ra đề thi trắc nghiệm

Định hướng cho giáo viên về phương pháp ra đề thi trắc nghiệm

GD&TĐ - Để học sinh sớm làm quen với phương thức thi THPT quốc gia 2017, Sở GD&ĐT các địa phương đều chủ trương sẽ tổ chức kiểm tra học kỳ I đối với khối 12 theo hình thức trắc nghiệm khách quan 4 lựa chọn đối với các môn Toán, Ngoại ngữ, Vật lý, Hóa học, Sinh học, Lịch sử, Địa lý và Giáo dục công dân theo đúng cấu trúc đề thi của Bộ GD&ĐT. 

Trước đó, BGH và tổ trưởng tổ chuyên môn ở các trường THPT cũng phân tích rất kỹ kết quả bài kiểm tra một tiết, 15 phút của HS khối 12 theo hình thức trắc nghiệm để đánh giá chất lượng đề, điều chỉnh phương pháp dạy - học…

Phát huy vai trò của tổ chuyên môn

Sau khi Bộ GD&ĐT công bố phương án thi THPT quốc gia, gần như Chủ nhật tuần nào, các tổ chuyên môn các môn Toán, Lịch sử, Địa lý, Giáo dục công dân của Trường THPT Hoàng Hoa Thám (Đà Nẵng) đều tập trung ở trường để cùng nhau xây dựng ngân hàng đề trắc nghiệm.

Thầy Nguyễn Quang Hưng - Hiệu trưởng nhà trường - cho biết: “Việc xây dựng hệ thống câu hỏi trắc nghiệm sẽ theo từng bài, chương, trên cơ sở đó sẽ phân tích mức độ khó của các câu hỏi để hình thành nên đề kiểm tra một tiết theo ma trận đề với 4 mức: Nhận biết, thông hiểu, vận dụng và vận dụng cao. Nhà trường cũng có thành lập ban phản biện đề dưới sự chỉ đạo của Phó Hiệu trưởng phụ trách chuyên môn. Quan điểm của Ban giám hiệu nhà trường là khi xây dựng hệ thống câu hỏi trắc nghiệm, cần nhấn mạnh những kiến thức cơ bản và xử lý phương án trả lời”.

Được biết, trong nội dung sinh hoạt các tổ chuyên môn ở Trường THPT Hoàng Hoa Thám đều có một chuyên đề nghiên cứu về vấn đề liên quan đến kỹ năng ra đề thi trắc nghiệm như phương án sử dụng câu hỏi nhiễu, cách xây dựng ma trận đề thi trắc nghiệm, hướng dẫn cho HS kỹ năng làm bài thi trắc nghiệm như loại suy để bỏ đáp án sai…

Trường THPT Ngô Quyền (Đà Nẵng) cũng chủ trương mỗi tổ chuyên môn là một đơn vị bồi dưỡng chuyên môn sát thực nhất bởi nội dung, chương trình và phương pháp của mỗi tổ là khác nhau.

Chính vì vậy, theo như thầy Lê Văn Dũng - Hiệu trưởng nhà trường thì quan điểm của BGH là trong sinh hoạt tổ chuyên môn cần chú trọng giải quyết, bàn bạc, thảo luận những vấn đề khó, lúng túng thuộc về nội dung, phương pháp mà tổ nêu ra hoặc tổ viên đề xuất, trong đó nhấn mạnh đến việc trao đổi các kỹ năng xây dựng đề trắc nghiệm, phương pháp giảng dạy phù hợp với cách thức tổ chức kiểm tra, đánh giá theo đề thi trắc nghiệm…

Cẩn trọng với đề trắc nghiệm tham khảo

Kết quả bài kiểm tra một tiết của 9 môn thi tốt nghiệp năm nay được BGH và các tổ chuyên môn của trường THPT phân tích rất kỹ. Thầy Lê Văn Dũng nhận xét rằng, ngoài môn Anh văn - HS đã làm quen với đề thi trắc nghiệm thì thống kê điểm bài kiểm tra của các môn Lịch sử, Địa lý, Giáo dục công dân và môn Toán đều cho thấy thấp hơn mặt bằng của năm ngoái. “Học trò vẫn chưa quen với tốc độ làm bài thi trắc nghiệm, chưa có kỹ năng giải toán nhanh” - thầy Dũng nhận xét.

Cô Trần Thị Kim Vân - Hiệu trưởng Trường THPT Tôn Thất Tùng (Đà Nẵng) thì cho rằng, thực ra, HS thích ứng rất nhanh với kiểu đề thi trắc nghiệm. Thế nên, một phần nguyên nhân của điểm bài kiểm tra một tiết của các môn xã hội và môn Toán thấp là do “nhiều GV chưa xác định được mức độ đề thế nào là phù hợp với kiểm tra một tiết. Thời lượng phải tương thích với mức độ khó của đề nhưng GV chưa hình dung hết được trong 45 phút đó thì HS làm được chừng nào” - cô Kim Vân phân tích.

Chính vì vậy, BGH Trường THPT Tôn Thất Tùng đã cùng sinh hoạt với các tổ chuyên môn, rút kinh nghiệm trên từng đề kiểm tra cụ thể. “Ngoài việc phải đảm bảo kiến thức, cần phải có độ nhiễu, như với các môn xã hội, HS sẽ loại suy 2 đáp án chắc chắn sai, với 2 đáp án còn lại mà có sự phủ định nhau rồi thì độ nhiễu là quá lộ liễu.

Trong biên bản họp các tổ chuyên môn, phải có nội dung đánh giá chất lượng đề của từng thành viên, chỗ nào chưa chính xác về kiến thức, chưa hay, rút kinh nghiệm cái gì” - cô Kim Vân cho biết. Với mỗi GV, khi nộp đề kiểm tra cho tổ trưởng tổ chuyên môn đều phải kèm theo phân tích đề và phân tích chất lượng bài làm, dự kiến sẽ có bao nhiêu HS đạt mức điểm từ 5 trở lên. Nhà trường cũng cung cấp và hướng dẫn cho GV sử dụng phần mềm xáo đề trắc nghiệm.

Trao đổi với phóng viên, nhiều cán bộ quản lý có chung nhận xét rằng, đến thời điểm này, hệ thống câu hỏi và đề thi trắc nghiệm tham khảo rất phong phú. Tuy nhiên, mức độ đáp ứng theo định dạng đề thi như đề trắc nghiệm minh họa mà Bộ GD&ĐT đã công bố hay chưa thì chưa được kiểm chứng.

Vì vậy, theo cô Kim Vân: “Giáo viên khi tham khảo cần có sự đối chiếu với chuẩn kiến thức kỹ năng và yêu cầu phân hóa theo ma trận đề. Với đề thi trắc nghiệm, xây dựng câu hỏi dẫn và các phương án trả lời phải hết sức thận trọng. Các phương án trả lời trong một câu hỏi phải cùng chung một hình thức, một mặt kiến thức chứ không đơn thuần là lắp ghép các phương án không liên quan gì đến nhau.

Chính vì vậy, khi tham khảo, giáo viên cần phải có sự rà soát và kiểm tra lại xem có phù hợp hay không” - cô Kim Vân chia sẻ.

Từ nội dung sinh hoạt tổ chuyên môn của các trường THPT cho thấy, để một bộ đề trắc nghiệm thực sự có giá trị, đòi hỏi giáo viên phải có sự đầu tư rất công phu trên một diện kiến thức khá rộng cho cả câu dẫn và phương án trả lời. Muốn vậy, GV cần phải có ma trận đề rõ ràng, chi tiết để xây dựng độ khó, dễ của từng câu cho phù hợp.

Hà Nguyên