Bản in

Giáo dục

Thứ Năm, 1/6/2017 06:00

Điểm cộng khuyến khích cho học sinh phổ thông: Góc nhìn từ thực tiễn

Điểm cộng khuyến khích cho học sinh phổ thông:  Góc nhìn từ thực tiễn

GD&TĐ - Dư luận đang đặt ra câu hỏi về tính thuyết phục từ việc cộng điểm hoặc tuyển thẳng cho HS (trong các kỳ tuyển sinh đầu cấp) khi HS đoạt giải từ nhiều cuộc thi khác nhau. 

Quy định cộng điểm và tuyển thẳng HS đoạt giải, nên hay không nên tiếp tục áp dụng? Nếu vẫn tiếp tục áp dụng thì áp dụng như thế nào để đảm bảo tính thuyết phục và công bằng cho HS? Báo GD&TĐ đã trao đổi với thầy Nguyễn Xuân Khang (Hiệu trưởng Trường Marie Curie, Hà Nội) và cô Nguyễn Thị Minh Thúy (Hiệu trưởng Trường THCS, THPT Nguyễn Siêu, Hà Nội) về một số khía cạnh thực tiễn của vấn đề này.

Qua thực tế sử dụng điểm cộng khuyến khích của HS trong tuyển sinh đầu cấp, có những vấn đề gì đáng suy ngẫm?

Nhà giáo Nguyễn Xuân Khang: Việc xét tuyển sinh vào lớp 10 THPT sử dụng điểm cộng (cho HS đoạt giải thưởng tại các cuộc thi) do Sở quản lý, việc cộng điểm khá chặt chẽ. Tuy nhiên, theo tôi, chất lượng của việc cộng điểm khuyến khích đó không được cao. Còn lớp 6 cộng điểm cho HS đoạt giải là do các trường đưa ra tiêu chí riêng của mình. Vì các trường tuyển sinh lớp 6, nhưng không được tổ chức thi tuyển (kể cả những trường có lượng HS xin vào trường quá đông so với chỉ tiêu cũng không được phép tổ chức thi tuyển), nên các trường không có cách nào khác là phải xem xét điểm cộng với những HS đoạt các giải thưởng, nhằm phân định HS này khác HS kia như thế nào, một cách tương đối thôi, để có thể tuyển sinh được trong tình trạng cầu (nhu cầu xin vào trường) quá lớn so với cung (khả năng nhận HS, chỉ tiêu). Còn sức thuyết phục của các giải thưởng sử dụng để HS đoạt giải được cộng điểm thì cũng không cao lắm. Quả là có những trường tuyển lớp 6 không có cách nào lựa chọn HS giữa số lượng hồ sơ xin vào trường quá đông so với chỉ tiêu, nên đành phải xem xét đến việc HS đoạt các giải thưởng, nhằm có thêm tiêu chí chọn HS vào trường.

Nhà giáo Nguyễn Thị Minh Thúy: Việc cộng điểm khuyến khích, điểm thưởng cho HS theo tôi thì vẫn nên áp dụng. Thực ra, việc cộng điểm đúng là một cách khích lệ HS để HS phấn đấu, trải nghiệm qua các cuộc thi và mỗi cuộc thi đều có mục tiêu riêng; nếu cuộc thi được tổ chức bài bản, chất lượng và học sinh đoạt giải được cộng điểm thì rất là tốt. Một HS có hồ sơ tuyển sinh thể hiện việc đã tham gia và đoạt nhiều giải thưởng thì cũng chứng tỏ HS đó đã được khẳng định mình, mỗi một cuộc thi cũng là một sân chơi để HS được thể hiện mình, các cuộc thi ở các lĩnh vực khác nhau là những sân chơi khác nhau cho HS trải nghiệm năng lực bản thân.

Tuy nhiên, có hai vấn đề cần xem xét ở việc cộng điểm cho HS đoạt giải thưởng của những cuộc thi dành cho HS hiện nay. Một là, cách tổ chức các cuộc thi có đảm bảo chất lượng hay không? Hai là, hiện tại có quá nhiều cuộc thi, có những cuộc thi thậm chí chỉ mang tính chất “giải phong trào”, song cũng có những cuộc thi giúp HS thể hiện năng lực vượt trội của các em. Vậy, tùy mục tiêu giáo dục của từng trường mà nhà trường lựa chọn giải thưởng nào thì hợp lý, cho cộng điểm để xét tuyển (vào lớp 6), còn giải thưởng nào thì không chấp nhận cho cộng điểm. Chứ hiện nay, có nhiều giải thưởng từ những cuộc thi do các công ty phối hợp tổ chức, đôi khi các cuộc thi này lại mang tính chất thương mại giáo dục, giải thưởng như vậy cũng không nên sử dụng để cộng điểm xét tuyển sinh đầu cấp học, giải thưởng như thế chỉ nên để trao học bổng cho học viên đến học tại cơ sở giáo dục của công ty đó thì hợp lý. Vì vậy, tôi thiết nghĩ, Bộ GD&ĐT hay Sở GD&ĐT đưa ra các quy định về cộng điểm cho HS đoạt giải ở các cuộc thi thì phải thống nhất cuộc thi nào là cuộc thi mà HS đoạt giải được cho cộng điểm, cuộc thi nào không được chấp nhận cộng điểm.

Ngành GD liệu có nên xem xét lại, “cô đọng” lại, những giải thưởng được cộng điểm vào các lớp đầu cấp, để việc cộng điểm có tính thuyết phục hơn?

Nhà giáo Nguyễn Thị Minh Thúy: Theo tôi, nên rà soát lại các cuộc thi mà HS đoạt giải thưởng được cộng điểm trong tuyển sinh đầu cấp. Bởi một năm có quá nhiều cuộc thi, mà mỗi một cuộc thi đều có mục tiêu riêng, nếu cuộc thi nào thật sự để cho HS bộc lộ, phát huy được năng lực, nhìn qua cuộc thi hay giải thưởng của cuộc thi có thể thấy được năng lực toàn diện của HS, hoặc thấy được một năng lực nổi trội nào đấy, thì căn cứ vào đó nhà trường khi xét tuyển hồ sơ chọn lựa HS sẽ công bằng hơn cho HS. Ví dụ, cuộc thi tiếng Anh qua mạng, rõ ràng ở đây là thi tiếng Anh chứ không liên quan đến kiến thức của các bộ môn quan trọng giúp nhà trường định vị được đầu vào trong tuyển sinh như Toán, Văn. Hay ví dụ, có những cuộc thi chỉ liên quan đến giải phong trào, như là giải thi đấu cờ vua, bơi lội, điền kinh... thuộc về lĩnh vực thể dục thể thao... Song HS đoạt giải tiếng Anh và HS đoạt giải thể dục thể thao cũng được cộng điểm như HS đoạt giải các cuộc thi Văn (hay Tiếng Việt với xét tuyển lớp 6), Toán khi tham gia tuyển sinh đầu cấp.

Với tuyển sinh vào lớp 10 thì hai môn quan trọng nhất cần định vị phải là Toán và Văn, kể cả tiếng Anh cũng chỉ là điểm điều kiện. Những học sinh nào đoạt giải thưởng cao về môn Toán, Văn thì tôi lại cực kỳ ghi nhận. Do đó, theo tôi, đã đến lúc cần xem xét việc cho các trường một quyền tự chủ trong việc chọn tuyển thẳng hay cộng điểm cho HS đoạt giải ở những cuộc thi nào, theo tiêu chí và đặc thù giáo dục của nhà trường (chẳng hạn, trường học chương trình quốc tế, học song ngữ thì đương nhiên ngoại ngữ có thể được chú trọng).

Tôi cho rằng các trường khác nhau có mục tiêu GD khác nhau, trường công lập hay ngoài công lập, trường chuyên hay trường không chuyên, đều có những mục tiêu giáo dục của từng trường. Bởi thế, các trường đều cần được tự chủ trong vấn đề cộng điểm hay tuyển thẳng HS đoạt các giải thưởng, chứ không nên có một sự áp đặt cứng nhắc. Nên đánh giá và cho điểm cộng một cách phù hợp, chứ không nên như hiện nay đang đánh đồng các giải thưởng để cộng điểm và tuyển thẳng (đối với HS đoạt giải quốc gia) ở quá nhiều cuộc thi.

Nhà giáo Nguyễn Xuân Khang: Tôi thấy ngành GD cũng đang có xu hướng rà soát lại các cuộc thi được sử dụng để cộng điểm trong tuyển sinh. Những cuộc thi mà không bổ ích lắm cho việc lựa chọn ra các HS xuất sắc, hay những cuộc thi được tổ chức tràn lan, nhiều kiểu thi quá thì cũng phải xem xét lại. Bây giờ nếu nhìn nhận nghiêm túc tình trạng dạy tràn lan, học tràn lan, rồi thi tràn lan... thì việc ngành GD cho chấn chỉnh lại các cuộc thi do ngành hoặc liên ngành tổ chức (mà HS đoạt giải các cuộc thi này được cộng điểm, thậm chí tuyển thẳng trong các kỳ tuyển sinh) là một cách làm đúng đắn và hết sức cần thiết.

Tôi cũng xin nói rằng, việc học và thi nghề phổ thông hiện nay để cộng điểm cho HS xét tuyển vào lớp 10, hay tốt nghiệp THPT là một cách làm cũ kỹ và không còn phù hợp với thực tiễn nữa. Thậm chí, điểm thi nghề trở thành một thứ “giả vờ” nhất trong các điểm cộng khuyến khích cho HS phổ thông hiện nay. Kể cả xét tuyển vào lớp 10 hay tốt nghiệp THPT, nếu bỏ đi “chế độ” cộng điểm khuyến khích do học nghề đang áp dụng thì HS không ai “học nghề” như từ trước tới nay nữa. Việc học nghề như hiện nay ở bậc phổ thông (cả THCS và THPT) rất hình thức, nhưng vì áp dụng cộng điểm khuyến khích cho HS học nghề và thi nghề nên HS đồng loạt phải đi học nghề, để có thêm được điểm cộng học nghề vào tổng điểm xét tuyển lớp 10, hay cộng điểm vào kết quả thi tốt nghiệp THPT. Tôi thấy cộng điểm học nghề như vậy không hề thực chất với HS.

Cảm ơn những chia sẻ của các nhà giáo!

 

An Nhiên